(4721 S. K. m. 856, 875)
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.11.2015 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin terkini talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 05.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.
Davacı vekili, mülkiyeti davalıya ait 1824 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 15/121 hissesinin davacıya 03/01/2014 tarihinde satıldığını, müvekkilinin 55.000 TL'ye satın aldığı bu gayrimenkulün bedelinin 27.000 TL'sinin peşin olarak ödendiğini, bakiye 28.000 TL'lik kısım için ise faizsiz 5 ay süreli ipotek tesis edildiğini, müvekkili davacıya ait gayrimenkul üzerinde tesis edilen ipotek bedeline karşılık olarak 06/04/2014 vadeli 5.000,00 TL bedelli, 20/03/2014 vadeli 4.000,00 TL bedelli, 20/04/2014 vadeli 4.000,00 TL bedelli, 20/05/2014 vadeli 4.000,00 TL bedelli, 4 adet bono ile 30/12/2014 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek verildiğini, bu bono ve çeklerin bedelinin süresinde ödendiğini, bakiye 1.000,00 TL'nin de müvekkilinin eşi tarafından elden ödendiğini, bu bono, çek ve elden ödemeler ile ipotek bedelinin tamamen ödenmiş olmasına rağmen ipoteğin fekki taleplerinin davacı tarafça yerine getirilmediğini belirterek davaya konu ipoteğin terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; müvekkilinin davacıdan alacaklı olması nedeniyle davalıya ait taşınmaz üzerine müvekkili lehine 55.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, davacının müvekkiline olan 55.000,00 TL'lik borcunun 27.000,00 TL sinin davacının dilekçesinde açıkladığı 1 adet çek ve 4 adet senetle ödendiğini, bakiye 28.000,00 TL'lik alacağın halen ödenmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.
İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
Alacak sona erdiği halde alacaklı, terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmezse, taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir. Dosya içeriğinden ipoteğin, 28.000,00 TL için tesis edildiği görülmektedir. Açıklanan bu niteliğe göre ipotek, kesin borç (karz) ipoteğidir. Türk Medeni Kanununun 875. maddesine göre kesin borç (karz) ipoteği, anapara yanında, gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına alır. Alacaklı, ipoteğin fekki için anaparanın dışında takip masraflarını ve geçen günlerin faizlerini de isteyebileceğinden, ipoteğin kaldırılmasına ancak anaparanın, gecikme faizinin, icra takibi yapılmışsa takip giderlerinin ödenmesi halinde karar verilebilir. Taşınmaz malikinin ödeme iddiası varsa bu iddianın da yazılı delille kanıtlanması zorunludur.
Davalı cevap dilekçesinde bono ve çeklerin bedelini aldığını kabul etmiştir.
Davacı, resmi satış sözleşmesinde ipotekle teminat altına alınan 28.000,00 TL'yi 06/01/2014, 20/03/2014, 20/04/2014, ve 20/05/2014 vade tarihli bonolar ile 30/12/2014 keşide tarihli çek ile ödendiğini iddia etmiş, davalı ise sözleşmede peşin olarak gösterilen bedele karşılık olarak bonolar ve çekin alındığını savunmuş olmakla, sözleşmenin tadil edildiğinin davacı tarafından inkarı karşısında, sözleşmenin 03/01/2014 tarihinde yapılmış olması ve ayrıca bono ve çekin ödeme günlerinin bu tarihten sonra olması karşısında peşin ödenen dışında, çek ve bonolarla yapılan ödemelerin bakiye alacağı mahsuben yapıldığının kabulü gerekir.
Ancak elden ödendiği iddia edilen bakiye 1.000,00 TL'nin davalı tarafça inkarı ve davacının 1.000,00 TL'lik ödemeyi ispatlayamaması karşısında, bu kısmın mahkemece davacıya depo ettirilerek ödenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddi hatalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.03.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)