(4721 S. K. m. 893, 895)
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23/07/2014 gününde verilen dilekçe ile tespit, ipotek talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 03/12/2019 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR
Dava, alt yüklenici tarafından açılan, şerhe konu olan dava konusu alacağın ve miktarının tespiti ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 893 ve 895. maddelerine dayalı kanuni ipotek (inşaatçı ipoteği) tesciline ilişkindir.
Davacı vekili 23.07.2014 tarihli dilekçesi ile özetle; davacı ile davalı ... ... İnş. Ltd. Şti. arasında aktedilen 03.12.2013 tarihli eser sözleşmesiyle 1909 ada, 3 No'lu parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılmakla olan Yeşil Vadi Konutları ada içi alt yapı ve çevre düzenlemesi inşaatının sözleşmede belirtilen kısımlara dair işin yapılması konusunda anlaştıklarını, işin ifası sırasında vekil edenden sözleşme dışında bir kısım işin daha yapılmasının istenildiğini ve sözlü anlaşma ile sözleşme haricinde bir kısım iş daha yapıldığını, rakamlara aynı zamanda KDV ekleneceğini, hak edişlerin yapılan birçok görüşmelere rağmen yapılmadığını, müvekkilinin iyi niyetle işleri yapmaya devam ettiğini, ancak davalı ... ... noter kanalıyla sözleşmeyi feshettiğini, bu nedenle toplam alacağın KDV dahil 675.443,68TL olduğunu, davalı ... Ltd. Şti. Tarafından toplam 216.369,13TL ödeme yapıldığını, kalan bakiye KDV dahil 459.074,55TL bedelin inşaatçı ipoteği olarak (yapı ipoteği) geçici tescil şerhinin işlenmesi hususunda öncelikle karar verilmesini, yapılan işin ve bedelinin tespiti için ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/41 D. İş sayılı dosyası ile 02.06.2014 tarihinde tespit yaptırdığını beyanla 03.12.2013 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tespiti ile tespit edilecek olan alacak miktarı oranında taşınmazlar üzerine inşaatçı ipoteği (yapı ipoteği) tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili, Belediyeden ihale ile işi alan ... ... İş Ortaklığının 26.11.2013 tarihli sözleşmeye göre alt yüklenicisi olup, kendisinin taşeronu olan davacının Mart 2014 tarihinde işi tamamlamadan terk ettiğini 28.04.2014 tarihli ihtarname ile davacı ile yapmış olduğu 03.12.2013 tarihli alt taşeron sözleşmesini fesh ettiğini, yapmış olduğu işlerin bedelini ödediğini, 05.05.2014 ve 07.05.2014 tarihlerinde başka taşeronlar ile sözleşme yaptığını, davacının alacağı bulunmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili, davacı taşeron ile hiçbir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, iddia ettiği alacağı kabul etmediğini, ayrıca davacının keşifden sonraki 02.06.2016 tarihli celsede parsel hatası şeklindeki beyanı kabul etmediklerini, dava konusu 2488 ada 6 sayılı parsel üzerinde yeniden keşif yapılması gerektiğini, ayrıca davacının 14.04.2016 tarihli dava değeri yönünden ıslah dilekçesinin kötüniyetli olduğundan HMK 182. maddesine göre reddi gerektiğini, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, dava konusu taşınmazın ... Belediyesi adına kayıtlı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, malik dışındaki davalı ... .... İnş. Şirketinin davada taraf sıfatı (pasif husumet ehliyeti) bulunmadığından aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... Belediyesi hakkında açılan davanın kabulü ile dava konusu 5488 ada, 6 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 733.019,80TL yapı ipoteği konulmasına, yapı ipoteği konulmuş olduğundan konusu kalmayan geçici tescil şerhi (geçici yapı ipoteği) talebi hususunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davalı ... Belediyesi vekili ve davacı ... vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 04.07.2017 tarihli, 2017/1996 Esas, 2017/5640 Karar sayılı ilamıyla “...Davalı ... Başkanlığının temyiz itirazları incelendiğinde,
1)Türk Medeni Kanununun 895/III. maddesinde "tescilin yapılması için alacağın malik tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması gerekir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda davacı alt yüklenicinin alacağı diğer davalı ... ... İnşaat Şirketi ile yapmış olduğu 03.12.2013 tarihli taşeronluk sözleşmesi uyarınca yaptığını beyan ettiği imalatlardan kaynaklanmaktadır. Sözleşmeler ancak taraflar arasında hak ve borç doğurur. Bu nedenle dava konusu alacağın ve hukuki uyuşmazlığın muhatabı dava dışı ...-... firmasının taşeronu davalı ... ... İnşaat Şirketi olup, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağı davalı ... tarafından kabul edilmediğinden davacı borcun muhatabı olan diğer davalı şirkete karşı dava açıp, mahkemeden bir karar almadığından, Türk Medeni Kanununun 895/3 maddesi davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulü doğru değildir.
2)Davacının temyizine gelince; davacının dayandığı 03.12.2013 tarihli alt taşeronluk sözleşmesinin muhatabı davalı ... ... İnşaat Şirketi yönünden davacının alacağının tespiti talebi ile ilgili davanın esasına girilerek tarafların delilleri toplandıktan sonra neticesine göre sadece alacağın tespiti ile yetinilecek şekilde karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde husumet yönünden davanın reddi doğru görülmemiş, bu sebeple karar bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle mahkemece verilen karar bozulmuş, davacı vekilinin karar düzeltme isteği reddolunmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyularak, dava konusu alacağın ve hukuki uyuşmazlığın muhatabının davalı ... olmadığı, TMK’nın 895/3. maddesindeki şartların oluşmadığı gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine; davalı şirket yönünden davacı tarafa alacağın tespitine yönelik delillerini sunması için süre verildiği, süresi içinde davacı tarafça bu yönde bir delil sunulmadığı, davacının davalı şirket hakkındaki davasını usulüne uygun olarak ispatlayamadığı gerekçesiyle davalı şirket hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
Davacı alt taşeron olarak yapmayı taahhüt ettiği işler nedeniyle TMK’nın 895/3. maddesi gereğince ipotek tesisini, bunun yanında davalılardan ... ... İnşaat Ltd. Şti. ile akdettikleri alt taşeron sözleşmesine dayalı olarak doğan alacağın tespitini talep etmiştir. Dairemizin 04.07.2017 tarihli ilamında davacının alacağının tespiti konusunda bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda mahkemece, davacının delillerini sunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından dava dilekçesinde deliller sunulmuş, buna ilişkin yapılan tahkikat sırasında alınan bilirkişi raporunda alacak miktarı tespit edilmiştir. Mahkemece, yapılan tahkikat sırasında belirlenen alacak hakkında bir karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle tespit talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davacı vekilinin davalı ... Belediyesi yönünden kurulan hükme ilişkin temyiz itirazlarına gelince; kendisini vekille temsil ettiren davalı ... Belediyesi lehine AAÜT’nin 7. maddesi uyarınca tarifenin 2. kısmının 2. bölümü esas alınarak vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
Mahkemece, değinilen hususlar gözönünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.02.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)