Tebliğname No : 11 - 2010/160489
MAHKEMESİ : Bursa 3. Ağır Ceza Mahkemesi
TARİHİ : 19/10/2009
NUMARASI : 2008/216 (E) ve 2009/292 (K)
SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de; “Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.
Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.
Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.
Sanığın, Y.. Ş..'ne gidip, üzerinde kendisinin fotoğrafı bulunan, Y.. K..isimli şahsa ait kimlik bilgilerini içeren nüfus cüzdanı ile yine bu isme düzenlenmiş banka hesap cüzdanını görevliye ibraz ederek adına havale geleceğini söyleyip kontrol etmesini istediği, gişe görevlisi tanık G..M..in hesap numarasını kontrol ettiğinde blokeli olduğunu gördüğü ve müdür yardımcısı olan diğer tanık E.. H..B..a bilgi verdiği, yaptıkları kontrolde hesabın internet bankacılığı dolandırıcılığı nedeni ile bloke edildiğini görünce bölge müdürlüğüne haber verip kolluk görevlileri gelene kadar oyalamaya çalıştıkları sanığın, hesap cüzdanı ile kimliği bırakıp telefonla konuşarak şubeden çıkıp gittiğinin iddia edildiği somut olayda; tanıklara, bankanın genel merkezinden getirtilen Y.. K..ya ait kimlik fotokopisi ile sahte kimlik aslının gösterildiği, tanıkların bankaya gelen kişinin sahte kimlik üzerinde fotoğrafı olan şahıs olduğunu beyan ettiklerine dair 22.12.2006 tarihli teşhis tutanağı karşısında, bu yönde bozma isteyen tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.
Sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükme ilişkin olarak; kimlik üzerinde herhangi bir bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, buna karşın dosya içerisindeki nüfus cüzdanı fotokopileri incelendiğinde kimlik bilgilerinden bir kısmının farklı olduğu, kimliğin verildiği yerin sahte olduğu iddia edilen kimlikte Osmaniye, gerçeğinde Maltepe, kimliklerin kayıt numaraları ve veriliş tarihlerinin farklı, doğum tarihinin sahte kimlikte 02.04.1974 iken, gerçeğinde 05.04.1974 olarak yazıldığı gözetildiğinde maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkartılabilmesi için suça konu kimlik aslının duruşmaya getirtilip iğfal kabiliyetine sahip olup olmadığı yönünde tespit yapılıp, incelenerek özellikleri duruşma zaptına geçirilmeden, resmi belgede sahtecilik suçunun işlendiğinin kabul edilerek eksik ve yetersiz inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
Sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükme ilişkin olarak; sanığın sahte kimlik ile bankaya müracaat etmesi karşısında, eyleminin TCK'nın 158/1-f maddesinde düzenlenen bankanın maddi varlıklarının değil, aynı yasanın 158/1-d maddesinde düzenlenen nüfus müdürlüğünün maddi varlıklarından kimlik belgesinin kullanılması suretiyle gerçekleştirildiği gözetilmeden suçun hukuki vasfında hataya düşülerek fazla ceza tayini,
Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.06.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy