MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Nitelikli dolandırıcılğa teşebbüs
HÜKÜM : Mahkumiyet
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Sanıklar müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin hükmolunan cezaların türleri ve miktarlarına göre koşulları bulunmadığından 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 318. maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede;
Sanıkların suçu işleme biçimi, ortaya çıkan zarar ve tehlikenin ağırlığı, kastlarının yoğunluğu nazara alınarak ayrı ayrı "teşdiden" ikişer yıl hapis cezası verildiği belirtilmiş olmasına rağmen; alt sınırdan uzaklaşılmaksızın hapis cezaları tayinindeki isabetsizlik aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;
Failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Ticarî faaliyeti meslek olarak icra eden kişilerin, güvenilirliğini sağlamak amacıyla, bu suçun, tacir (kişisel olarak ticaretle uğraşan kimseler) veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticarî faaliyetleri sırasında işlenmesi, TCK’nın 158/1-h bendinde nitelikli hâl kabul edilmiştir. Bu kavramlar Türk Ticaret Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenecektir.
Türk Ticaret Kanunun madde 14’te, tacir;
"(1) Kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından ... bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır.” denilmektedir.
Ticaret şirketleri, aynı kanun madde 124’te;
“(1)Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir.
(2) Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır” şeklinde tanımlanmıştır.
Kooperatif yöneticilerinin, kooperatifin faaliyeti kapsamında, dolandırıcılık suçunu işlemeleri de nitelikli hâl, kabul edilmiştir. Üye sayısı dolmasına rağmen, üyeliğe kabulün devamından bahsederek üye kayıt edilmiş gibi kişinin parasının alınması bu suç tipine örnek gösterilebilir. Kooperatif yöneticilerinin kimler olduğu 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 55 ve devamı maddelerinde tanımlanmıştır. Madde 55 - Yönetim Kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetim Kurulu en az üç üyeden kurulur. Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır. Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir.
Bu suçun oluşabilmesi için, tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin dolandırıcılık suçunu ticari faaliyetleri sırasında işlemiş olmaları gerekir. Keza, kooperatif yöneticilerinin bu nitelikli halden cezalandırılabilmeleri için suçun kooperatifin faaliyeti kapsamında, işlenmesi gereklidir. Bu suçun faili tacir veya şirket yöneticisi ya da şirket adına hareket eden kişi ya da kooperatif yöneticisi olabilir.
... A.Ş. Bolu İl Müdürlüğü hizmet sahasında çeşitli sebeplerle hurdaya ayrılan ve ambar sahasında biriktirilen hurda malzemelerin satışını ihale neticesi "Hurda ve Stok Fazlası Malzeme Satış Sözleşmesi"ni 22/05/2006 tarihinde imzalayarak alan ...Ltd. ticari ünvanlı şirketin vekaletnameli vekilleri sanıklar ... ile ...'un ve şirket çalışanı sanık ...'in fikir ve eylem birliği içinde hareketle; sanık ...'un sürücülüğünü yaptığı "Bolu İli Arabaları Listesinde" yer alan ... plakalı kamyonla yükleme işlemi sonrası 31.460 kg. toplam ağırlıkla Belediye Kantarına gitmek üzere yola çıktığında; kantar sahasına "listede" yer alamayan ... plakalı aracın bire bir benzeri olan ... plakalı kamyonu ile toplamda 17.940 kg. yükle gelen sanık ...'in, aracındaki plakaları söküp, kantara henüz ulaşmamış ... plakalarını taktığının katılan şirket görevlisi-tanık ... tarafından farkedilmesi, bu arada ... plakalı aracın da eskortla kantar sahasına yaklaştığının görülmesi üzerine sanık ...'in telaşa kapılıp kamyonunu uzaklaştırarak gerçek plakalarını aracına takmaya çalışması aşamasında durumun tanık ... yanında katılan kurum görevlisi-tanık ... tarafından da tespit olunup, müdahaleyle tutanak düzenlenmesi şeklinde gerçekleşen eylemin "nitelikli dolandırıcılığa teşebbüs" suçunu oluşturduğunu takdir eden mahkemenin kabul ve uygulamasında yukarıdaki eleştiri dışında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükümlerin ONANMASINA, 26/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy