Tebliğname No : 11 - 2011/374334
MAHKEMESİ : Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesi
TARİHİ : 31/05/2011
NUMARASI : 2010/129 (E) ve 2011/179 (K)
SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.
Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.
Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de; “Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.
Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.
Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek iş gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların, ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.
Sanık A.. C..'nun Antalya'da işlettiği fırın için katılandan un satın alırken kullandığı suça konu iki adet çekin bankaya ibrazında bedeli 4000,00 TL olan çek için 450,00 TL ödeme yapıldığı, geri kalan paranın ödenmesi için hesabın müsait olmadığının belirtildiği, bedeli 3000,00 TL olan çekin ise tamamen karşılıksız çıktığı, çekler hakkında icra takibine geçildiğinde sanık R.. B..'in imzaya itiraz ettiği somut olayda; sanıklardan R.. B..'in aşamalarda değişmeyen savunmasında eski eşi olan F. C.. ile bir dönem ticaret yaptıklarını, eşine çek hesabı açılmadığı için kendisi adına alınan çekleri eski eşi F. C..'nun kullandığını, kendisinin resmi işlerden anlamaması nedeni ile fiilen işlerle ilgilenmediğini, suça konu çekleri de sanık A.. C..'na eski eşinin vermiş olabileceğini beyan etmesi ve sanık A.. C..'nun da temyiz dilekçesinde çekleri kardeşi olan F. C..'ndan aldığını sanık R.. B..'in bu olaydan haberinin olmadığını söylemesi karşısında Fırat Cemaloğlu'nun usulüne uygun olarak duruşmaya çağrılarak, sanık R.. B.. ve A.. C..'nun beyanları okunup suça konu çekleri kardeşine kendisinin verip vermediği sorularak, çek hesabının ait olduğu şirketin tespit edilip, bahsi geçen çek karnesini fiilen kimin kullandığı, eski eşi ile yaptıkları ticari faaliyet kapsamındaki işlemleri kimin yürüttüğü araştırılıp sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayin ve tespiti gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
Bozmayı gerektirmiş, sanık R.. B.. müdafii ve sanık A.. C..'nun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy