MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ: Nitelikli dolandırıcılık
HÜKÜM: Mahkumiyet, beraat
Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılan hilenin şekli, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.
Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin gerekçesinde de; “Dolandırıcılık suçunun, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de, birinci fıkranın (f) bendinde bu suçun bir nitelikli unsuru olarak kabul edilmiştir. Bilişim sistemlerinin,banka veya kredi kurumlarının, özellikle bu kurum ve kuruluşları temsil edenlerin, kurum ve kuruluşları adına hareket eden kişilerin, başkalarını kolaylıkla aldatabilmeleri bir güven kurumu olan bu kuruma güvenin sarsılması bu kurumların araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu, nitelikli hâl saymıştır.
Bilişim sisteminin aldatılmasından söz edilemeyeceği için, ancak bu sistemin araç olarak kullanılarak bir insanın aldatılması yani dolandırılması halinde bu bendin uygulanması mümkündür. Aksi halde yani sisteme girilerek bir kişi aldatılmayıp sistemden yararlanılarak çıkar sağlanmışsa bilişim suçu veya bilişim sistemi kullanılmak suretiyle hırsızlık suçunun oluşması söz konusu olacaktır.
Bilişim sisteminden maksat, verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tâbi tutma olanağını veren manyetik sistemlerdir. Günümüzde bilişim sistemleri ile sesli-görüntülü haberleşme, elektronik imzanın kabulü, yeni ticari ilişkiler, internet bankacılığı hizmeti ile para transferleri ve bunlar gibi pek çok yenilik toplumsal hayata girmiş, bilişim gerek ... gerekse günlük hayatta vazgeçilemeyecek kadar önemli bir noktaya ulaşmış, bilişim teknolojileri daha hızlı ve ucuz bir nitelik arz etmesi nedeniyle, klasik yöntemlere nazaran daha fazla tercih edilir duruma gelmiştir. Bu sistemlerin güvenle kullanılması, aynı anda hızlı ve kolayca birçok kişi tarafından ulaşılması ve diğer taraftaki failin kontrol imkanını azaltması nedeniyle nitelikli hal sayılmıştır.
Banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığından söz edilebilmesi için, dolandırıcılık fiili gerçekleştirilirken bankaların olağan faaliyetlerinden ya da bu faaliyeti yürüten sujelerden hileli araçlar kullanılarak yararlanılması veya banka ve kredi kurumlarının olağan faaliyetleri nedeniyle üretmiş oldukları maddi varlıkların suçta araç olarak kullanılarak haksız çıkarın elde edilmesi gerekir. Bankaların,ödeme aracı olarak kullanılması halinde bu fıkra uygulanamayacaktır.
1-Sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine ilişkin sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları ile sanık ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat kararına yönelik O yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Somut olayda; sanıklardan ...'nun Şanlıurfa ili Suruç ilçesi sebze halinde faaliyet gösteren Birlik Ticaret isimli işyerinde sebze ve meyve toptancılığı yaptığı, sanıklardan ...'nun ise, sanık ...'in kardeşi olduğu, müştekilerin de Niğde ili merkez Hacıbeyli kasabasında çiftçilik yaptıkları, sanık ...'nun daha önceden bu kasabaya gelip elma satın alarak güven sağladığı, 2005 yılı ekim, kasım ayları içerisinde de aynı kasabaya gelerek kardeşi ...'nun da iştirakiyle kasabadan elma satın alıp Şanlıurfa ili Suruç ilçesine göndermek istediğini söylediği, daha önceden alışveriş yapmış olduğu katılan ...'in evinde kalmanın yaratmış olduğu güveni kullanarak, katılan ...'ın yanına sanık ... ile beraber gidip satın aldığı 13.800 kg elmadan ... 4.000 TL borcun 200 TL'sini peşin olarak verip kalanını da birkaç gün içinde ödeyeceğini söyleyip elmaları kamyona yükleyip Suruç'a gönderdikten sonra köyden ayrılıp bir daha geri dönmediği, sanık ...'nun katılan ... 'ın yanına sanıklar ... ve ... ile birlikte gidip elma satın almak istediği, ...'ın da kendisiyle birlikte torunları olan ... ve ...'a ait 51.000 kg elmayı 23.000 TL karşılığında sanıklara sattığı,sanık ...'nun 7.500 TL peşin para verdikten sonra kalan borç için ... Bankası Gaziantep Pazaryeri şubesine ait 30.11.2005 keşide tarihli 8.000 TL bedelli keşidecisi ... Çimento ve İnşaat Limited Şirketi olan çalınmış olmasından dolayı ödemeden men talimatı verilen 3479309 seri
numaralı çeki ve ödeme tarihi 15.12.2005 olan 6.000 TL bedelli bir senedi teminat olarak verdiği, sanık ...'nun ise adının Kavvas olmasına rağmen bir senede adını ... yazarak ödeme tarihi 11.12.2005 olan 7.000 TL bedelli bir senedi teminat olarak verdiği, sanıkların söz konusu elmaları kamyona yükleyip gönderdikten sonra bir daha geri dönmedikleri, sanık ...'nun katılan ...'ın yanına sanıklar ... ve ... ile birlikte gidip katılandan satın aldıkları 607 kasa elmadan ... 7.000 TL borcu 2 gün içerisinde getirip ödeyeceğini söylemesine rağmen elmaları kamyona yükleyip gönderip köyden ayrıldıktan sonra bir daha geri dönmediği, sanık ...'nun sanıklar ... ve ... ile birlikte mağdur ... .'un yanına giderek 4.100 TL karşılığında 467 kasa elma satın aldığı, 2.100 TL peşin para verdikten sonra kalan kısım için Halk Bankası Gaziantep Şehitkamil şubesine ait 05.12.2005 keşide tarihli 2.000 TL bedelli keşidecisi ... Nakliyat ve İnşaat Malzemeleri Limited Şirketi olan çalınmış olmasından dolayı ödemeden men talimatı verilen 3644305 seri numaralı çeki verdiği, sanık ...'nun katılan ...'ın yanına sanıklar ... ve ... ile birlikte gidip 520 kasa elmadan ... 3.460 TL borca karşılık 1.000 TL peşin para verdikten sonra kalan kısmı 2 gün içinde getirip ödeyeceğini söylemesine rağmen elmaları kamyona yükleyip gönderdikten sonra köyden ayrılıp bir daha geri dönmediği, sanık ...'nun katılan ...'ın yanına ... ile birlikte gidip satın almış olduğu 21.250 kg elmadan ... 12.200 TL borca karşılık 1.000 TL peşin para verdikten sonra kalan kısım için Türkiye ... Bankası Gaziantep Pazaryeri şubesine ait 10.12.2005 keşide tarihli 11.200 TL bedelli keşidecisi ... Çimento ve İnşaat Limited Şirketi olan çalınmış olmasından dolayı ödemeden men talimatı verilen 3479314 seri numaralı çeki verdiği, sanık ...'nun katılan ...'in yanına sanıklar ... ve ... ile birlikte gidip satın aldıkları 1.300 kasa elmadan ... 13.550 TL borca karşılık 4.900 TL peşin para verdikten sonra kalan kısım için 11.11.2005 keşide tarihli 17.800 TL bedelli bir çeki güvence olarak verip çekin ödeme tarihinden önce borcunu ödeyeceğini söylediği, daha sonra sanık ...'in gelip "çeki elden tahsil edip senin paranı vereceğiz" diyerek katılana vermiş olduğu çeki geri almasına rağmen, katılanın borcunu ödemediği, sanık ...'nun katılan Ali Şahin'in yanına gidip satın aldığı 280 kasa elmadan ... 2.030 TL borca karşılık 100 TL peşin para verdikten sonra kalan kısmı birkaç gün içinde getirip ödeyeceğini söylemesine rağmen elmaları kamyona yükleyip gönderdikten sonra köyden ayrıldığı, sanık ...'nun katılan Ali Şahin'in yanına giderek satın almış olduğu 280 kasa elmanın bedeli olan 2.030 TL nin 100 TL sini peşin olarak verip kalan parayı birkaç gün içinde getirip ödeyeceğini söylemesine rağmen elmaları kamyona yükleyip gönderdikten sonra köyden ayrılıp bir daha geri dönmediği, sanık ...'nun katılan Hasan Aksoy'un yanına ... ile birlikte gelip satın aldığı 672 kasa elmadan ... 6.500 TL borca karşılık 2.000 TL peşin para verdikten sonra kalan kısım için keşidecisi ... Çimento ve İnşaat Limited Şirketi olan çalınmış
olmasından dolayı ödemeden men talimatı verilen 3479301 seri numaralı 10.000 TL bedelli çeki güvence olarak verdiği, elmaları kamyona yükleyip gönderdikten sonra köyden ayrılıp bir daha geri dönmediği, sanık ...'un sanıklar ... ve ... ile birlikte katılan ...'ın yanına giderek satın aldığı 19.780 kg elmadan ... 9.500 TL borca karşılık 950 TL peşin para verip kalan kısmını da 3 gün içerisinde ödeyeceğini söylemesine rağmen elmaları kamyona yükleyip gönderip köyden ayrıldıktan sonra bir daha geri dönmediği, sanık ...'nun ... ile birlikte katılan ... 'ın yanına gidip satın aldığı 910 kasa elmadan ... 9.360 TL borca karşılık 2.000 TL peşin para verdikten sonra kalan kısmı için 05.12.2005 keşide tarihli, 8.000 TL bedelli, soruşturma makamlarına ibraz edilmediği için diğer bilgileri bilinmeyen bir çeki verdiği, sanık ...'nun sanıklar ... ve ... ile birlikte katılan Halit Bölükbaşı'nın yanına giderek satın aldıkları 260 kasa elmadan ... 2.470 TL borca karşılık 100 TL peşin para verdikten sonra kalan kısmını birkaç gün içinde getirip vereceğini söylemesine rağmen elmaları kamyona yükleyip gönderdikten sonra köyden ayrılıp bir daha dönmediği, sanık ...'nun Dikilitaş kasabasında ikamet eden katılan ...'ın yanına sanıklar ... ve ... ile birlikte gidip satın aldığı 22.000 kg patatesten ... 7.260 TL borca karşılık 2.000 TL peşin para verdikten sonra kalan kısım için keşidecisi ... Çimento ve İnşaat Limited Şirketi olan çalınmış olmasından dolayı ödeme yapılmayan 5.000 TL bedelli bir çeki verdiği, sanık ...'nun Niğde Merkez Gölcük kasabasında ikamet eden katılan....'in yanına sanıklar ..., ... ve ... ile gidip bu katılan ile bu katılanın çocukları olan ve bu katılanla birlikte yaşayan katılanlar ..., ... ve...'e ait bulunan patatesleri satın almak istediği, katılan ... ile 8.000 TL bedel karşılığında 2 kamyon patates satın almak için anlaştığı, sanık ...'nun Gaziantep ... şubesine ait 8.000 TL bedelli çeki verdiği, sanıkların bir kamyon patatesi yükleyip gönderdikten sonra katılanlar tarafından söz konusu çekin bankadan soruşturulduğunda sahte olduğunun anlaşıldığı, bunun üzerine katılanların ikinci patates kamyonunu göndertmedikleri, böylelikle aynı zamanda kardeş olan sanıklar ... ile ...'nun bir kısım katılanlara çalıntı çek vermek suretiyle kandırıp bir kısım katılanlara da bir kaç gün içerisinde paralarını getireceklerini söyleyerek ikna edip haksız menfaat temin etmek suretiyle üzerlerine atılı dolandırıcılık suçlarının sübut bulduğu, her nekadar sanık ...' hakkında diğer sanıkların eylemine iştirak etmek suretiyle dolandırıcılık suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açılmış ise de; adı geçen katılanlarla pazarlık yaparak, sahte çek ve senet veren kişilerin sanıklar ... ile ... olduğu, sanık ...'nun yanında işçi olarak çalıştığını beyan eden sanık ...'in savunmalarının aksine üzerine atılı suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği anlaşılmakla, sanık ... hakkındaki beraat kararına ve sanıklar ... ile Kavvas
Uğurlu hakkında verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik kabul ve uygulamada bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, O yer Cumhuriyet savcısı ve sanıklar müdafiilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,
2-Sanıklar ... ve ... hakkında dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
Ancak;
Sanıklar hakkında basit dolandırıcılık suçundan TCK'nın 157/1. maddesi gereğince kurulan hükümlerde, hapis cezası alt sınırdan tayin edildiği halde adli para cezası belirlenirken yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin, aynı gerekçeyle tam gün sayısının asgari hadden uzaklaşılması suretiyle belirlenerek fazla ceza tayini,
Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; fakat, bu aykırılığın yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; sanıklara TCK'nın 157/1. maddesi uyarınca adli para ceza tayin edilmesine ilişkin hükümde yer alan kısımların çıkartılarak, yerine "TCK 157/1. maddesi gereğince 5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanunun 62. maddesi gereğince cezasından 1/6 oranında indirim yapılarak sanığın 4 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, verilen 4 gün karşılığı adli para cezasının aynı Kanunun 52/2. maddeleri gereğince günlüğü 20.00 TL'den paraya çevrilerek sonuç olarak 80.00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" yazılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.