(818 S. K. m. 158)
Dava: Taraflar arasındaki davanın (Denizli 2. Asliye Hukuk Hakimliği)nce görülerek ödetmeye ilişkin olarak verilen 31.12.1976 tarih ve 614/906 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı vekili 12.11.1965 günlü dava dilekçesinde, davalı yüklenici ile plastik ayakkabı imali için bir adret enjeksiyon makinası ve bir kırma makinası yapımı için sözleşme yaptığını, 14.1.1965 gününden itibaren 50 gün içinde teslimi öngörülüp, aksi takdirde 250 lira gündelik cezai şart verilmesi gerektiğini, buna rağmen davalının 219 gün sonra bunları ambara teslim etmesi nedeniyle 54.750 lira cezai şart parası ve davalının monte işini ve kullanılmasını öğretmemesi dolayısiyla sözleşme şartına aykırı hareket etmesi nedeniyle de maruz kaldığı 4980 lira zarar ve ziyanı ve gönderdiği 5 adet kalıbı işe yaramaması dolayısiyla değiştirdiği kalıplar bedeli olan 15.000 lira ve işe yaramayan kırma makinası bedeli bulunan 5.000 lira ile 10.000 lira makina kıymet farkı ki toplam 89.730 liranın davalıdan alınmasını istemiştir.
Mahkemece, davalının sözleşmeye göre, plastik ayakkabı imalinde kullanılan enjeksiyon ve kırma makinası imalini yapıp ve zamanında teslim etmediği ve 61 gün geç teslim ettiğinin kabulü suretiyle, günlük 250 liradan hesaplanan cezai şart tutarı olan 15.250 liranın davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazla istem sabit olmadığından reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında kurulan 14.1.1965 günlü eser sözleşmesi ile;davalının, her türlü plastik ayakkabı imal edilmek üzere bir adet enjeksiyon makinası ile bir kırma kakinası yapımını yüklendiği, bu makinaların sözleşme tarihinden itibaren 50 gün içerisinde yapılıp davacıya teslim edilmesini üzerine aldığı ve bu süre içerisinde teslim etmediği takdirde de günlük 250 lira cezai şart ödemeyi kabul ettiği anlaşılmıştır.
Taraflar, 4 Haziran 1965 günlü ek sözleşme ile de; davalının bu ek sözleşme tarihinden itibaren 50 gün zarfında makinaları yapmadığı ve teslim etmediği takdirde sözleşmede kabul edilen tazminatı davalının ödeyeceğini kabul etmişlerdir.
Böylece; makinaların davalı tarafından imal ve teslim süresi, 4.6.1965 günlü ek sözleşme ile bu tarihten itibaren 50 gün uzatılmış bulunmaktadır.
12.11.1965 günlü dava dilekçesi ile taraflarca imzalanmış bulunan tutanak kapsamından, dava konusu makinaların davalı tarafından davacı işverene 13.10.1965 gününde teslim edilmiş bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı iş veren, bu makinaları ayıpları ile birlikte hiçbir itirazi kayıt dermeyan etmeden ve konuda ihtarnamede keşide eylemeden 13.10.1965 gününde teslim almış ve bu davayı ise 12.11.1965 tarihinde yani teslimden bir ay kadar sonra açmış bulunmaktadır.
BK.nun 158/2. maddesinde, akdin muayyen zamanda veya meşrut malahde icra edilmemesi halinde tediye olunmak üzere cezai şart kabul edilmiş ise, alacaklının hem akdin icrasını, hem meşrut cezasının tediyesini talep edebileceği, şayet alacaklı bu hakkından sarahaten feragat etmiş veya kayıt dermayen etmeksizin edayı kabul etmiş ise, meşrut cezanın tediyesini talep edemeyeceği öngörülmüştür.
Olayımızda ise davacı işveren, dava konusu makinaları bu konuda hiç bir itirazı kayıt ileri sürmeden, yükleniciye ihtarname göndermeden ve ihbarda bulunmadan 12.10.1965 gününde makinaları teslim almış ve bu davayı da bir ay kadar sonra 12.11.1965 gününde açmıştır. Bu nedenle davacı, anılan 158. madde uyarınca zamanında ihtar ve ihbar ödevini yerine getirmemiş olması dolayısiyla cezai şart talep ve dava hakkından yoksun kalmış bulunmaktadır. Bu nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yolunda hüküm tisisi, usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA ödediği temyiz peşin harcının istek halinde iadesine, 1.2.1978 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy