(818 S. K. m. 313)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara As. 14. Hukuk Hakimliğince görülerek davanın reddine dair verilen 5.10.1979 tarih ve 718-422 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı avukatı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili 10.10.1977 günlü dava dilekçesinde, davalılardan (E.Ö.)'un müvekkili idare hesabına okuduğunu, mezuniyetinden sonra mecburi hizmetini tamamlamak üzere görev aldığını, bu hizmetini tamamlamadan ayrıldığından kendisine harcanan 10.150 liranın 3467 sayılı Yasa uyarınca bir kat fazlası ile ödemeyi yüklendiğini, taahhüdün ihlali tarihi olan 29.7.1977 gününden itibaren % 5 faizi ile birlikte diğer davalıların kefalet miktarları da göz önüne alınarak, 15.600 liraya kadar olanını her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen, kalanın da sadece esas borçlu (E.O.)'dan alınmasını istemiştir.
Davalılardan (E.O.) ise 18.1.1978 günlü karşılık dilekçesinde, müvekkilinin idareden ayrılmadığını, idarenin teklif ve muvafakati ile statü değiştirdiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, davacı idarenin teklifi üzerine davalı (E.O.)'un aynı gün istifa edip, aynı gün sözleşmeli personel statüsüne geçtiği anlaşıldığı, taahhütnamede de zorunlu hizmetin memur kadrosunda yerine getirileceği konusunda bir hüküm bulunmadığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 4. maddesinde (Kamu hizmetleri sözleşmeli personel eliyle de görülebilir) hükmünü taşıması dolayısiyla davacı idarenin kendi teklifi ile statü değiştiren davalı aleyhine sonradan taahhüdünü ihlal ettiği gerekçesi ile dava ikame etmesi, M. Kanunun 2 nci maddesinde yazılı kuralla bağdaşmıyacağından, yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilmiştir. Oysaki, dosyada bulunan belgelerden, davalılardan (E.O.)'un 29.7.1977 gününde (D.S.İ.) Genel Müdürlüğü 1 nci Bölge 13 ncü Şube Baş Mühendisliğindeki görevinden istifa edip, yine aynı genel müdürlüğün proje inşaat dairesi başkanlığında sözleşmeli personel olarak çalışmak istemesi üzerine idare istendiği yerde 29.7.1977'de göreve başlattırıldığı anlaşılmıştır.
Davalı idare vekili 20.12.1976 günlü genelge ile, sözleşmeli statüdeki çalışmanın zorunlu hizmet karşılığı olamayacağının davalıya duyurulmuş olduğunu iddia etmiştir.
Hukuk kuralları arasında yer alan genelge (tamim), üst bir makam tarafından idaresi altındaki memur ve müstahdemlere verilen emirlerden ibarettir. Bu emirlerle yeni bir hüküm getirilemez. Ancak bunun, tüzük ve yönetmeliklerin uygulanmasında yol göstermeye yarayacak ve yapılacak işlerde dikkat ve itina edilmesini gerektirecek hususları ihtiva etmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 1 nci maddesinin ikinci fıkrasında (sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu konuda belirtilen özel hükümlerin uygulanacağı) saklı tutulmuştur.
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İdari İşler Dairesi Başkanlığının 22,10.1976 gün Yön-Ar/56 sayılı genelgesi Bakanlar Kurulu'nun 16.9.1976 gün 7/12535 Sayılı Kararına dayanılarak hazırlanmış ve fakat sonradan sözleşmeli kadrolarda çalıştırılacak personel ve sözleşme esaslarının yeniden tespitine lüzum görülmesi üzerine, sözleşmeli çalıştırılacak personelin hizmete alınma ve hizmet şartları, 20.12.1976 gün, 1976/BM/69 Sayılı Genelge ile yeniden tespit ve düzenlenmiştir. Genelgenin mecburi hizmetlerin durumu ile ilgili 3 ncü maddesinde, teşkilata karşı mecburi hizmet yükümlülükleri bulunan personelin mecburi hizmet süreleri sayılmak suretiyle, sözleşmeli olarak çalıştırılmalarının mümkün olmadığı açıkça belirtilmiş olduğundan, sözü geçen 20.12,19776 günlü ve 1976/D-M/69 Sayılı Genelgenin davalılardan (E.O.)'a usulüne göre ulaştırılıp ulaştırılmadığı, ulaştırmanın belgelenip belgelendirilmediği ve böylece davalılardan (E.O.)'un 20.12.1976 günlü ikinci genelgeyi öğrenip öğrenmediği soruşturulup varılacak uygun sonuç çevresinde bir karar verilmek üzere yerel mahkeme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle kararın temyiz eden davacı idare yararına BOZULMASINA, 3.6.1980 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy