(2004 S. K. m. 72)
Dava: Taraflar arasındaki davanın (Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi)nce görülerek ödetmeye ilişkin olarak verilen 12.12.1980 tarih ve 344-436 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla; dosyadaki kağıtlar okundu ve gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 29.7.1974 tarihli sözleşme gereğince yüklendiği Hakkari-Uludere Türbin gurubu montaj işini, sözleşme dışı işlerle birlikte tamamlayarak teslim ettiğini, türbin temellerinin keşif özetinde global bir bedelle gösterildiği halde kesin hesapta müvekkilinin borçlu çıkarıldığını ileri sürerek (17.000) lira bakiye istihkakın ödetilmesini ve borçlu olmadığının tespitini istemiştir.
Davalı vekili, keşif özetinde türbin temelinin komple olarak sabit fiyat üzerinden yapımının yüklenildiğini, kesin hesapta davacının borçlu çıktığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece davacının son hakedişte (40.656.18) lira borçlu bulunduğu anlaşılmakta ise de, bunun dava içinde değerlendirilemeyeceği, buna karşın davacının (39.712,18) lira alacaklı olduğu gerekçesiyle ve istekle bağlı kalınarak (17.000) liranın tahsiline ve fazla isteğin reddine karar verilmiştir. Hüküm davalı banka vekili tarafından temyiz olunmuştur.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2 - Taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir bölümü türbin temeli işinin sabit birim fiyatı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. 15.4.1980 tarihli bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı gibi ihalede yapılacak işleri gösteren keşif özetinde birim fiyatı bulunmamakta, buna karşın keşif özetinin altındaki notta (1-Keşif cetvelinde bulunmayan işler için İller Bankası'nın 1974 yılı elektrik ve inşaat birim fiyatları caridir. 2- Türbin temelli haricindeki bazı inşaat işleri de yükleniciye yaptırıldığı takdirde bedeli 1. madde esaslarına göre ayrıca ödenir) hükmü yer almaktadır. 5 numaralı hakedişe kadar anılan hüküm çerçevesinde uygulama yapılmış ve 1974 yılı birim fiyatları esas alınarak düzenlenmiştir. 6 numaralı kesin hesapta ise maktu bedel (35.000) lira kabul edilmek suretiyle hakediş tutarından (39.712,18) lira kesilmiş bulunmaktadır. Davacı bu kesin hakediş raporunu (ekli itiraz kaydında) meşruhatını vererek imza etmiş olup konu ile ilgili itirazına ait (ek 6) daki itiraz dilekçesini vermiştir. Tüm bu yönler göz önünde tutularak düzenlenen 15.4.1980 tarihli bilirkişi raporunda davacının (39.712,18) lira alacağına karşılık (40.656,18) lira borçlu olduğu saptandığına ve dava dilekçesinde borçlu olmadığının tespiti de talep ve dava edildiğine göre, mahkemece borç miktarının işbu dava içinde birlikte değerlendirilemeyeceğine ilişkin bilirkişi görüşünün benimsenmesi doğru değildir.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş, davacının (40.656,18) lira borcundan (39.712,18) lira alacağının düşülmesi halinde davacının (1.144,00) lira borcu ortaya çıkacağından davanın reddine karar vermekten ibarettir. Davanın yukarıda açıklanan niteliği ve dava ekonomisi anılan işlemin dava çerçevesinde uygulanmasını gerektirdiğinden hüküm davalı banka yararına bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 1. bentde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarıın reddine 2. bentde gösterilen sebepten dolayı hükmün davalı banka yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın istek halinde davalıya iadesine 26.2.1982 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy