(818 S. K. m. 415)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara Asliye 3. Hukuk Hakimliğince görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen hüküm taraflar vekillerince temyiz edilmiş olmakla işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar:
1 - Davacının bizzat imza ettiği 6.10.1983 tarihli protokolün 1 numaralı bendinde (... Mehmet A.'nın rızası ile kendi şantiye şefi Vehbi H.'ye para çekme yetkisi yeniden bir vekaletle verilmiştir. Ancak 5 no.lu hakedişe mahsuben alınmış bulunan 25.000.000 lira hariç olup cem'an 105.000.000 liradır. Yani 4 no.lu hakediş ile Mehmet A.'ya verilen meblağ üzerine Vehbi H.'ye 105.000.000 lira ödenecektir. Bu meblağ üstüne Vehbi H.'ye ödeme yapılmayacaktır.) sözleri yazılıdır. Aynı protokolün 3. maddesinde de hesabın kapatılmasından sonraki devreye ait ödeme şekli düzenlenmiştir.
2 - Özellikle anılan protokolün 1. maddesindeki hükümde görülmektedir ki, 4 numaralı hakediş tutarı dahil olmak üzere anılan hakedişin tarihi itibariyle vekil Mehmet A.'ya davalı idarece yapılan bütün ödemeler, davacı yüklenici tarafından açıkça benimsenerek kabul edilmiş bulunmaktadır. Oysa mahkemece ödetilmesine karar verilen meblağdan 12.500.000 liranın 22.6.1983 tarihinde, 5.000.000 liranın ise 28.6.1983 tarihinde Mehmet A.'ya yapıldığı sabittir. Daha açık bir anlatımla, Mehmet A.'ya yapılan toplam 17.500.000 liralık ödemeler tutarı, yapıldığı tarihler itibariyle yukarıda sözü edilen protokol tarihinden önce olup, davacı tarafça benimsendiğinin kabulü gerekir. 4 numaralı hakedişin gerek tanzim gerekse onama tarihi ise, sözü edilen ödemelerin yapıldığı tarihten çok sonra 3.8.1983 tarihini taşıdığı ihtilafsız olduğuna,, bu protokolde Mehmet A.'nın ve idarenin kontrol amiri Hasan Y.'ın imzaları mevcut bulunmasına, protokolün rızayı bozucu bir nedene dayandığı iddia edilmediğine göre, davacı bu beyanıyla bağlıdır ve iş sahibi olarak bu ödemelere icazet vermiş sayılması gerekir. (Borçlar Kanununun 415. m.)
Mahkemenin bu yönü gözetmeksizin bilirkişilerin hukuki alanda bildirdikleri görüşe itibar ederek bu kalem için ödetme kararı vermesi yanlıştır.
3 - Dava kalemleri arasında davalı idarenin Vehbi H. adındaki yetkisiz vekile yaptığı ödemelerin de tahsili istemi yer almaktadır. Gerçekten davacı,, adı geçene 28.6.1983 tarihinde "tahakkuk edecek" istihkakların tahsili için vekaletname vermiş ve 22.8.1983 tarihinde vekaletten azlederek 23.8.1983 tarihinde azil hususunu idareye duyurmuş ise de, daha sonra aynı şahsa verdiği 6.10.1983 tarihli vekaletnamede namına "tahakkuk etmiş ve edecek hakedişleri ilgili dairelerden ahz-u kabza" yetki verdiği anlaşılmaktadır. Böylece davacı, vekalet verdiği Vehbi H'nin önceki tahsilatına da icazet verdiği ortadadır. Esasen yukarda 2 numaralı bentte sözü edilen protokolün 3. maddesinde de bu uyygulamanın doğrulandığı görülmüştür. Buna rağmen mahkemenin yazılı olduğu şekilde 27.500.000 liranın yetkisiz temsilciye ödendiği gerekçesiyle tahsiline karar vermesi usul ve yasaya aykırıdır.
4 - Dava dilekçesinde alacağın banka iskonto oranında faiziyle ödetilmesi istenildiği halde mahkemece % 30 temerrüt faiziyle yetinilmesi kabul biçimi bakımından bozmayı gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3. bentlerde yazılı nedenlerle kararın davalı yararına, 4. bentte yazılı sebepten davacı yararına BOZULMASINA, 3.4.1989 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy