(818 S. K. m. 359)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü vekili ile davalı S.S. Petrol Ofisi Madeni Yağ ve Gres İşçileri Yapı Kooperatifi vekili taraflarından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davalı Kooperatife ait inşaatın yapımını üstlendiklerini ileri süren davacılar akdin davalı S.S.K. tarafından feshedilmesi üzerine açtıkları bu dava ile feshin haksızlığının tespitini ve teminat mektuplarının iadesini talep ve dava etmişlerdir.
Mahkemece alınan bilirkişi kurulu raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Davacılar ile Kooperatif arasında düzenlenen sözleşmelerde her iki davacı yüklenici sıfatıyla yer almışlarsa da davacı Alinin davalı S.S.K. ile yapılan sözleşmede bir sıfatı bulunmadığından davacı Alinin davalı S.S.K. aleyhine açtığı davanın husumetten reddi yerine esasına girilip sonuçlandırılmasında isabet görülmemiştir.
2- Davada çözümü gereken husus akdin feshinde hangi tarafın kusurunun bulunduğudur. İnşaatın başlamasından sonra gelişen şartlara göre ek sözleşmeler ve protokoller yapılmış ve en son imzalanan 17.5.1983 günlü ek protokolde (F) bloğunun zemininde mevcut kayma sebebiyle bir takım tedbirlerin alınması gerektiği taraflarca kabul edilerek bunun temini bakımından davacılardan Şemsettine ek ücret ödenmesi benimsenmiş. Bundan sonra bedel ödenmesine rağmen inşaatın ikmal edilemediği gerekçesiyle akit feshedilmiştir. Oysa fesihten önce keşide edilen ihtarnamelerde davacı taraf proje değişikliği yapılması gerektiğini ve senetlerin de ödenmediğini ileri sürerek temerrüdünün oluşmadığını bildirmiştir.
Mahkemece alınan bilirkişiler kurulu raporunda protokolde benimsenen değişiklikler için proje tadilatı yapılması gerekip gerekmediği belirtilmeden Kooperatifin proje tadilatı yapmadığı gerekçesiyle kusurlu bulunduğu açıklanmıştır. Oysa kapsamlı bir inşaat sözleşmesinin feshinde kusurun tespiti için öncelikle mahallinde keşif yapılmalı inşaatın seviyesi, yüklenicinin hak ettiği bedel bulunmalı, ödeme külfetinin davalı tarafta olduğu gözetilerek Kooperatifin yapılan iş nedeniyle fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı belirlenmeli, öte yandan ek protokolde açıklanan temel değişikliği işlemlerinin yapılabilmesi için proje tadilatının mutlaka gerekip gerekmediği, gerekiyorsa sözleşmeye göre tadilat yapmak külfetinin kime ait olduğu üzerinde durulmalı ve böylece akdin bozulmasındaki kusur değerlendirilmelidir.
Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan dosya üzerinde alınan gerekçesiz ve denetime elverişsiz bilirkişiler kurulu raporuna dayanılarak eksik inceleme ile davanın kabulü doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan sebeplerle hükmün davalı S.S.K. ve 2. bentteki sebeplerle de davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı Kooperatife geri verilmesine, 23.06.1994 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy