(1086 S. K. m. 275) (818 S. K. m. 355)
Dava ve Karar: Pendik-Kurtköy'de 3150 konutun yapımı, davalı Başbakanlığa karşı davacı yanca üstlenilmiştir. İşin bedeli, 1991 yılı sonunda teslim edilecek 1650 konut için 620.000 TL./m2 . 1992 yılı sonunda teslim edilecek 1500 konut için de 620.000 x 1.60 m2 olarak kararlaştırılmış, sözleşmenin eki Şartnamenin 11. maddesinde, ayrıca gösterileri beş kalem malzeme için sözleşme tarihinden itibaren fiyat farkı ödeneceği öngörülmüştür. işin devamı süresince ilk grup konutlar için 520 bin TL/m2 baz fiyat alınıp malzeme fiyat farkı ödenmiş, bu konuda bir çekişme doğmamıştır. Çekişme 2.grup konutlarda ödenecek malzeme fiyat farkı hesabında, baz fiyatın 620.000 TL.m2 yerine - 620.000 x 1.60 TL.m2 alınmasından doğmuştur. Bu grup konutların yapımında davacı yüklenicinin 620.000 TL/m2 üzerinden malzeme fiyat farkı uygulanmasına dair istemi davalı; Bakanlıkça yerinde görülmemiş, 620.000 x 1.60 TL./m2 üzerinden malzeme fiyat farkı uygulaması yapılmıştır.
Davalı Bakanlıkça saptanan ve davacının kabul ettiği birim fiyat 620.000 TL.m2 o yıl içinde 1 m2 bina işinde tüm girdiler dikkate alınarak bulunmuş rakamdır. Bu fiyat içinde sözleşme tarihi itibariyle malzeme bedelleri de yer almaktadır. Bu bedellerin 1992 yılında 1.60 oranında artacağı varsayılarak ikinci yıl yapılacak işler için birim fiyat 620.000 x 1.60 TL./m2 olarak yine sözleşmeyle kararlaştırılmış olmakla malzeme fiyatlarının 1992'de o aşamada olacağı öngörülmüştür. İşin teknik ağırlıklı yönü bu şekilde anlaşıldığında çekişmenin giderilmesi için sözleşmenin yorumunda bilirkişi görüşüne gerek bulunmamaktadır. Bu husus hakime aittir (HUMK. md. 275). Bundandır ki sadece BİG. Şartnamesinin 39. maddesi uyarınca hak edişlerin idarece düzeltilmiş olması itibariyle usulüne uygun itirazın varlığını saptayan bilirkişi raporu esas alınarak sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.
Sözleşme ile üstlenilen iş iki gruba ayrılmış, her birinin yapım ve teslim tarihleri, ödemelerinin hangi tarihte başlayacağı ayrı ayrı belirlenmiş, ikinci yılda başlanıp bitirilecek 1500'konu t için birim fiyatın 620.000 x 1.60 olacağı kararlaştırılmıştır. O halde ikinci grup konutlarda sözleşme fiyatının 620.000 TL./m2 olarak kabulü mümkün değildir. İlk grup fiyatına 1.60 katsayısı uygulanması suretiyle bulunacak rakam içinde, o oranda malzeme fiyat farkının varlığı açıktır. Bu husus bir yana bırakılarak 620 bin TL/m2 ye dönülerek ve bu fiyat baz alınarak fiyat farkı verilmesi aynı malzemeye bu oranda iki kez fiyat farkı verilmesi sonucunu doğurur. Böyle bir yorum sözleşmenin amacıyla bağdaşmaz. Bu sebeplerle davanın reddi yerine, sadece usulüne uygun itirazların varlığına bakılarak yazılı biçimde hükme varılması bozma nedenidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA. 27.02.1997 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy