(743 S. K. m. 2) (818 S. K. m. 20, 106, 108, 355, 360) (1086 S. K. m. 237)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla; dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davada, davacı ile davalı limited şirket arasında düzenlenen 10.1.1990 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı şirketin, üstlendiği işin çok cüzi bir kısmını yapıp, binadaki 3, 4 ve 8 nolu daireleri üçüncü kişilere satarak inşaatı terk ettiği ve davalı şirketle yapılan yazışmalarla da işin tamamlanamayacağının açıkça bildirildiği ve bu sebeple akdin feshedildiği ileri sürülerek, devredilen 3 ve 4 nolu daire tapularının iptali ile davacı adına tescili ve arsa sahibinin üçüncü kişilere ödediği kira tutarı 14.980.000 TL.'nin tahsili talep edilmiş, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dosyada mevcut yazışmalardan, davalı yüklenici şirketin işe devam etmeyeceğine dair iradesi ile davacı arsa sahibinin fesih arzusunun birleştiği ve akdin feshinde taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı açıktır. Öyle olunca, davacının BK.nun 106 ve 108. md.'de açıklanan haklarını (yani menfi zararlarını) talep edebileceği ortadadır. Bu nedenle arsa sahibi akdin ifasına güvenerek üçüncü kişilere ödediği kira bedelini davalı yükleniciden isteyebileceğinden, bu talebe ilişkin davanın kabulü yerine, reddinde isabet yoktur.
Öte yandan, akit fesih edilmekle tarafların birbirlerine verdiklerini iade etmeleri gerekir. Sözleşmenin 11. maddesinde akdin süresinde yerine getirilmemesi halinde yüklenicinin inşaattan hiç bir şey talep edemeyeceğine dair hükmün yüklenicinin iktisaden mahvına neden olacak kadar ağır olması nedeniyle geçerliliği yoktur (Yargıtay HGK. nun; T. 20.3.1974, E.1970/T-1053, K.1974/222 sayılı kararı). Ne var ki, feshin sonucuna bağlı olarak davalının yaptığı inşaatın seviyesine göre hak ettiği bedelin kendisine ödenmesi ya da inşaatın seviyesine göre hak etmiş ise tapuya hak kazanması gerekir. Mahkemece sözleşmede belirtilen seviyelerle yükleniciye hak ettiği tapuların intikal ettirildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; yüklenicinin bedel yerine tapuya hak kazanabilmesi, sözleşmede kendisine düşen vecibeleri yerine getirmesine bağlı olup, işin yarım kalması halinde yükleniciye tapu verilebilmesi talebi; olayın niteliği ve özelliğinin haklı gösterdiği durumlarda ve MK. nun 2. md. hükmünün haklı gösterilmesi halinde Yargıtay İBGK. nun 25.1.1984 gün ve 3/1 sayılı kararına göre değerlendirilmelidir. Yani mahkemece öncelikle inşaatın terk edildiği tarihteki durumuna göre fiziksel oranının belirlenmesi ve inşaatın geldiği seviye yukarıda belirtilen İçtihadı Birleştirme Kararına göre tescile hak kazandırıyorsa buna göre verilen tapular da dikkate alınarak ne miktarda iptalinin gerektiği, yüklenicinin yaptığı iş, iyiniyet kuralları ve fiziki orana göre tescile hak vermiyorsa bu durumda davanın açılmasından sonra 4 nolu dairenin davalı Müzeyyen tarafından dava dışı Tülay'a satılması da gözetilerek ve HUMK. nun 186. md. uyarınca işlem yapılıp, Tülay'ın açıp kazandığı tescil davasında, davacı arsa sahibinin taraf olmadığı ve bu itibarla tescile ilişkin hükmün davacıyı bağlamayacağı da nazara alınarak davanın Tülay'a yöneltilmesi durumunda delillerin toplanıp sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Aksine görüşle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 250.000 TL. vekalet ücretinin davalılardan alınarak vekille temsil edilen davacıya verilmesine, istek halinde ödediği temyiz peşin harcının temyiz eden davacıya iadesine, 07.04.1997 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy