(818 S. K. m. 369)
Dava: Hüküm taraflar vekillerince temyiz edilmiş davalı vekili duruşma istemiş, davetiye pulu olmadığından duruşma isteminin reddine karar verilmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, istısna (eser) sözleşmesinden kaynaklanan müspet ve menfi zararın tahsili istemine ilişkindir.
Davalı arsa sahibi, sözleşmeyi BK'nin 369. maddesine göre feshettiğini bildirmiştir.
BK'nin 369. maddesine göre, arsa sahibi, eser sözleşmesini hiçbir neden göstermeksizin feshedebilir. Yasa, bu fesih hakkını, arsa sahibine tanımıştır.
Ne var ki, bu tür feshin bir bedeli vardır. Bu bedel de, yüklenicinin zararının baligan mabelağ tazminidir.
Ferah ferah, bol bol anlamına gelen baligan mabelağ tazminat, en geniş kapsamlı bir tazminat biçimidir. Gerek öğretide, gerek Yargıtay uygulamasında, bu tazminatın hesabında kullanılan yöntem "toplama metodu"dur. Bu yöntemde, yüklenicinin zararı, fesih anına kadar yaptığı tüm giderlere, eser bitmiş olsaydı sağlayabileceği net kar eklenmek suretiyle tespit edilir. Somut olayda, mahkemece izlenmesi gereken yol şudur:
Sözleşmenin 19. maddesine göre inşaatın müddeti, subasman vizesinin alınmasından itibaren 24 aydır. Sözleşmenin yapılmasını müteakip subasman vizesinin hangi tarihte alınması gerektiği, teknik bilirkişiye hesaplattırılarak, buna 24 ay eklenmeli ve böylece teslim tarihi bulunmalıdır.
Sözleşmenin yapıldığı 4.11.1991 tarihinden, az yukarıdaki araştırmaya göre bulunacak teslim tarihine kadar, inşaatın yapıldığı yıllar itibariyle, serbest piyasa rayici üzerinden toplam maliyet bedeli (kar hariç), eskale edilmeden, hesaplanmalı ve sözleşme uyarınca yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerin, inşaatın bitim tarihindeki serbest piyasa satış bedelinden, tüm maliyet bedeli düşülerek, yüklenicinin net karı bulunmalıdır.
Bulunacak bu olumlu zarar (positive interesse) kapsamındaki net kara, yüklenicinin tümü inşaat nedeniyle yaptığı ve de kanıtladığı giderler, başka bir anlatımla olumsuz zararı (negative interesse) - yine eskale edilmeden eklenerek, bulunacak toplam miktara, 18.1.1995 talep tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki reeskont faiziyle birlikte, baligan mabelağ zarar olarak hükmedilmelidir.
Açıklanan yönteme uygun hesaplanmayan tazminatı hüküm altına alan mahkeme kararı, bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan nedenlerle taraflar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harçlarının istekleri halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine 2.4.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy