(2004 S. K. m. 277, 278, 280, 105)
Dava: Davacılar 1-Ramazan ...., 2-Yusuf .., 3-İlhami .., 4-Mehmet ..., 5-Haşim ., 6-İsmet .., 7-M. Ali . ile davalılar 1-Sa.. Un San.A.Ş. 2-Bilge .., 3-Berrin .., 4-Ayşe ., 5-Suat .. arasındaki davadan dolayı Ankara 29. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 12.10.1999 gün ve 89-591 sayılı hükmü bozan dairemizin 26.6.2000 gün ve 2648-3242 sayılı ilamı aleyhinde davacılar vekili ile davalılar Bilge .., Berrin ..., Ayşe ..., Suat .. vekilleri tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Taraflar arasındaki uyuşmazlık İİK. nın 277 ve müteakip maddelerinde öngörülen tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Yerel mahkemece asıl ve birleştirilen dava yönünden İİK.nın 278/2 maddesi uyarınca bedeller arasındaki fahiş farklılık nedeniyle tasarrufun iptaline dair verilen kararın davacı Ramazan .... ve ark. ile davalı 3.kişilerin temyizi üzerine Dairemizce davacı Ramazan Gülen ve arkadaşlarının temyiz itirazlarının reddi ile davalı 3.kişiler yararına bozulmuş, davacı Ramazan .. ve arkadaşları ile davalı 3.kişiler karar düzeltme talebinde bulunmuşlardır.
1- Davacılar Ramazan .... ve arkadaşlarının karar düzeltme talepleri yönünden; Dairemizin 26.6.2000 gün, 2000/2648-3242 sayılı bozma ilamının 2/b bendinde borçlu hakkında alınmış aciz belgesi veya geçici aciz belgesi yerine geçen haciz işlemi bulunmamakla dava şartı gerçekleşmediğinden davanın kabulünün yersiz olduğu bildirilmiştir. Gerçekten de kesin veya geçici aciz vesikasının bulunması iptal davasının açılması için bir önkoşul ise de, bunun davanın açılmasından önce alınması zorunlu değildir. Davanın açılmasından sonra alınabileceği gibi temyiz aşamasında ve hatta bozmadan sonra bile alınıp ibraz edilmesi yeterli olur. Dava ekonomisine uygun olan bir düşünce yasanın amacına da aykırı düşmemektedir. Dairemiz bozma kararından sonra adı geçen davacılar tarafından davadan önce yapılan takibe dayalı olarak 21.7.2000 tarihinde yapılan hacze ilişkin haciz tutanaklarında borçlunun haczi kabil malı bulunamadığı belirtildiğinden bu haciz tutanakları İİK. nın 105 maddesindeki geçici aciz belgesi niteliğindedir. Bu itibarla dava şartının gerçekleşmiş olması nedeniyle davacı alacakla Ramazan ... ve arkadaşlarının karar düzeltme istemlerinin kabulü gerekmiştir.
2- Davalı 3.kişilerin karar düzeltme taleplerine gelince; Dairemizin 26.6.2000 günlü bozma ilamının 2/b bendinde tasarrufun konusunun borçlu şirketin işletmesinin önemli bir bölümünü teşkil eden un fabrikası olduğu kabul edilerek İİK. nın 280/IV. maddesine göre bozma yapılmıştır.
Mahkemece; ivazlar arasında fahiş farkın varlığına dair İİK. nın 278/2 maddesine dayalı olarak dava kabul edilmiş, kararda, bilirkişi raporuna göre temlik tarihindeki arsa değerinin 275.325.000.000 TL. olmasına karşı satışın 42.000.000.000 TL. üzerinden yapıldığı belirtilmiştir. Oysa ki taşınmaz üzerinde 200 milyar TL. değerinde ipotekle 17.586.418.000 TL. değerinde haciz şerhi mevcut olup bu haliyle satış bedelinin yükümlülükleriyle birlikte 259.586.418.000 TL. olduğu açıktır. Bu durumda satış değeri ile arsa değeri arasındaki fark fahiş fark olarak nitelendirilemeyeceğinden, buna bakılarak sonuca gidildiğinde mahkemece kabul edilen iptal nedeni yerinde değildir.
Davalı 3.kişiler yargılamanın her aşamasında ve ısrarla taşınmazı fabrika olarak değil arsa olarak aldıklarını ileri sürmüşler, ibraz ettikleri protokol ve fotoğraflarla binanın makineleriyle birlikte satıcı borçluya ait olduğunu, hatta 3.şahıslarca fabrikada yapılan menkul haczine karşı istihkak iddiasında dahi bulunmadıklarını, binanın söktürüldüğünü savunmuşlardır. Bu savunma doğrultusunda ibraz edilen deliller mahkemece ele alınmalı, takip dosyaları celbedilip incelenmeli, borçlu ile alıcılar arasındaki protokol ve gerekirse borçlu şirketin ticaret sicil kayıtları, komşu dava dışı kimselere ait 31 sayılı parselin de davalılarca alınması hep birlikte değerlendirilmeli; ret ve üstün tutulma nedenleri gösterilerek sonucuna göre ivazlar arasındaki farkın varlığı, satışın ticari işletme devri olup olmadığı hususları üzerinde durulup erişilecek kanaate göre hüküm tesisi gerekirken yazılı biçimde hükme varılması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekirken mutlak ticari işletme devrinin varlığı kabul edilerek İİK. nın 280/IV. maddesine dayalı Dairemiz bozma ilamının kaldırılması ve kararın yukarda açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Tarafların karar düzeltme istemlerinin kabulü ile; Dairemizin 26.6.2000 gün, 2000/2648-3242 sayılı bozma ilamının (2/b) bendinin yukarda (1.) ve (2.) bentlerde gösterilen nedenlerle tamamen ortadan kaldırılmasına, yerel mahkeme kararının yukarda (2.) bentte açıklanan nedenlerle davalı 3.kişiler yararına BOZULMASINA, ödedikleri tashihi karar peşin harçlarının istekleri halinde tashihi karar talebinde bulunan taraflara geri verilmesine, 26.10.2000 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy