(818 S. K. m. 356, 360) (3194 S. K. m. 21, 32, 42)
Mahalli mahkemesinden verilen hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Asıl davada davacı yüklenici 13.12.1995 günlü Kat Karşılığı inşaat Yapım sözleşmesine dayanarak sözleşme ile devri öngörüldüğü halde yapılmayan %64 oranındaki tapu kaydının iptali ve adına tescilini istemiştir.
Birleştirilen davada ise, arsa sahibi olan davacı, yapıdaki eksik işler bedelini talep etmiş, mahkemece, yüklenicinin tescil isteminin reddine, eksik işler nedeniyle 600.000.000.-TL. nın yükleniciden tahsiline ve yüklenicinin tescil davasının reddine karar verilmiş,
Hükmü davacı yüklenici temyiz etmiştir.
1- Dosyada yer alan Kartal imar Müdürlüğü dosyasından inşaata 3194 sayılı imar Yasasının 32. ve 42. maddeleri uygulanarak, ruhsatına aykırı yapılmış yerlerin yıkımına ve para cezası uygulamasına karar verildiği görülmektedir.
Gerçekten, 3194 sayılı imar Yasasının 21. maddesine göre, istisnalar dışında tüm yapıların yerel idarelerden alınan izne uygun tasdikli projesine göre inşası gerekir. Aksi halde, Yasanın 32. maddesi hükmünce ruhsata aykırı yapı bölümleri yıktırılır ve 42. maddeye göre de bu eylemler "imar suçu" kabul edilerek sorumlular hakkında müeyyide uygulanır.
İmar Yasasının kamu düzeni ile ilgili olduğu, bu özelliği gereği emredici nitelik taşıdığı kuşkusuzdur. Hiçbir kimse, hangi amaçla olursa olsun toplum güvenliğini ve sağlığını ilgilendiren emredici bu hükümleri çiğneyemez. Mahkemeler de bu hususu re'sen gözönünde bulundurmak zorundadır.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; az yukarıda açıklandığı üzere yapıda projeye aykırılık bulunduğu bu yerlerin ilgili idarece yıkımına karar verildiği ve cezai müeyyide uygulandığı sabittir. Hal böyle olunca, mevcut inşaat -kaçak inşaat- niteliğindedir, imar Kanunu ve bu kanuna uygun tasdikli projesine göre inşaat yapmayan yüklenicinin edimini ifa ettiği, başka bir ifadeyle, sözleşmeyle öngörülen tapu devrine hak kazandığı düşünülemez. Zira, ortada yasaya ve fen kurallarına uygun yerine getirilmiş, ifa ile sonuçlanmış bir sözleşme yoktur. Böyle bir yapının -kaçak oluşu nedeniyle- sadece yıkımı istenebileceğinden, yüklenicinin tescil davasının açıklanan tüm bu nedenlerle reddi gerekir. Mahkemece istemin değişik bazı nedenlerle reddedilmiş olması somut uyuşmazlığa ve yasaya uygun değil ise de, hükmün bu bölümü sonuç olarak (redde) ilişkin olduğundan HUMK. 438/son maddesi uyarınca davacının bu hususa değinen temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.
Kabul şekline göre de; arsa sahibi tarafından açılan eksik işler bedelinin ödetilmesi davası kabul edildiğine ve bu suretle sözleşmenin ifası hükmen sağlandığına göre, yüklenicinin tescil isteminin kabulü yerine ortada -hak sağlayan- ifa yokmuşçasına hüküm içinde çelişki yaratılarak tescil isteminin değişik bazı nedenlerle reddi de yanlıştır.
2- Davacı ve birleştirilen davanın davalısı yüklenicinin yapıdaki hüküm altına alınan eksik işler bedeline yönelik temyiz itirazlarına gelince;
Az yukarıda vurgulandığı biçimde imar kurallarına uyulması kamu düzeni ile ilgili olduğundan mahkemece bu hususun doğrudan gözetilmesi zorunludur. İmara aykırı -somut olaydaki kaçak- yapılmış ve yıkılmasına karar verilmiş binadaki eksikliklerin giderilmesine hükmedilmesi kaçak yapının tamamlanması sonucunu doğurur. Bu bakımdan imara aykırı yapıdaki eksikliklerin giderilmesi için gereken bedelin tahsiline karar verilmesi de olanaksızdır. Birleştirilen davadaki arsa sahibinin bu davasının reddi yerine hüküm altına alınması doğru olmadığından karar bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle yüklenicinin sonucu bakımından usul ve yasaya uygun hükme yönelik temyiz Kirazlarının HUMK. 438/son maddesi uyarınca reddine, 2. bent uyarınca temyiz olunan kararın davacı yüklenici yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 19.09.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy