(818 S. K. m. 117)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar vekili avukat T. O. ve A. D. ile davalı vekili avukat M. S. geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Yanlar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmıştır.
Sözleşmenin 9. maddesi hükmünce, eserin teslim tarihi, ruhsattan itibaren 30 ay olarak kararlaştırılmıştır. Konut bloklarına ruhsat 8.11.1993 tarihinde verildiğinden bu süre 8.5.1996 tarihinde dolmaktadır.
Yüklenici ifa hazırlıklarına başlamış, inşaat A Blokta %85, B ve C Bloklarda %45 seviyesine getirilmiş, henüz teslim süresi dolmadan ruhsat vermeye yetkili mercii belediye 28.8.1994 ve 4.10.1994 tarihli yazıları ile inşaatın durdurulmasını istemiş, bu arada 31.10.1994 tarihinde İdare Mahkemesine imar planının iptali için dava açılmış, mahkemece de 10.4.1996 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı verilmiştir. İmar planının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının da 1999 yılında kesinleştiği görülmektedir. Bu kronolojik açıklamalara bakılırsa; inşaatı belli bir seviyeye getiren yükleniciden eserin teslim tarihi gelmeden, var olan idari uygulamalar karşısında inşaata devam etmesini beklemek iyi niyetle bağdaşmaz. Diğer yandan, şu anda inşaatın yapıldığı adanın imar planı bulunmadığı da gerçektir. Başka bir anlatımla, işe ruhsat vermeye yetkili merciiden alınan izinle başlayan yükleniciden kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle ifa istenemez. Gerçekten, BK. 117. maddesi hükmünce borcun ifası borçluya yüklenmeyen durumlar sonucu imkansızlaşırsa borç sona erer. Borcun sona ermesinin sonuçlarından birisi de, tarafların sebepsiz zenginleşme kurallarına göre daha önceden aldıklarını geri vermek zorunda kalmalarıdır. Ancak, bunun istenebilmesi için ifa imkansızlığının mutlak olması yani borcun objektif olarak herkes bakımından yerine getirilme olanağının kalmamış olması gerekir. Şayet, borç objektif olarak imkansız değil de, geçici bir süre için imkansız hale gelmişse, burada, BK.117/I. maddesinin uygulama olanağı kalmaz. Somut olaya bu açıdan bakıldığında İdari Mahkemesince imar planının iptalinden sonra, plan düzenlemeye yetkili olan mercice imar planı çalışmalarına başlanıldığı, belgenin bütünü ile ele alınarak durumun değerlendirileceğinin 16.2.2004 tarihli yazı ile bildirildiği görülmektedir. İdari merciiler bu tür bir çalışmaya girişmiş, inşaatın bulunduğu sahada plan çalışmalarına başlanılmış, 1866 ada 61 parseldeki A-B-C Blok inşaatları imar mevzuatı açısından yeni bir hukuki statü kazanarak bu durum kesinleşmişse ortaya çıkan imkansızlık geçici imkansızlık sayılacağından borcun, dolayısı ile karşılıklı edimleri içeren sözleşmenin ifasında imkansızlığın bulunduğu düşünülemez. O halde mahkemece açıklanan bu son durum üzerinde durulmalı, Belediyenin 16.2.2004 tarihli yazısında sözü edilen olguların var olup olmadığı, hem mahalli imar müdürlüğünden, hem de Büyükşehir Belediyesi İmar Dairesi Başkanlığından sorulmalı, yeni imar oluşumu sonucu beklenmeli, bu sonuç uyarınca da sözleşmenin hukuki durumu değerlendirilip, tartışılmalı, şayet, yargı kararları sonucu oluşan imar planındaki değişiklik sözleşmesinin ifasını objektif olarak imkansız kılıyorsa dava şimdiki gibi kabul edilmeli aksi halde fesih istemi reddolunmalıdır. Mahkemece ortaya çıkan imkansızlığın mutlak olup olmadığı inceleme dışı bırakılarak verilen karar yasaya uygun düşmediğinden bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 375.000.000 TL. duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak vekille temsil edilen davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 25.03.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy