(818 S. K. m. 355) (7201 S. K. m. 10, 35) (1086 S. K. m. 73)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ise de miktar itibariyle duruşma isteğinin reddi ile temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Taraflar arasındaki uyuşmazlık arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı arsa sahibi, davalı yüklenicidir.
Davalı yüklenici kooperatife dava dilekçesi ve karar ilanen tebliğ edilmiştir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalının süre geçtikten sonra verdiği temyiz dilekçesi üzerine, 24.10.2003 tarihinde temyiz isteminin reddine dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davalı kooperatifin dava dilekçesinde yazılı ve taraflar arasındaki 15.12.1987 tarihli sözleşmede de adresi olarak gösterilen Söğütlüçeşme Derici Zeynel Sokak Arzu İşhanı No:12 Kat 1 Kadıköy/İstanbul adresine dava dilekçesi tebliğe çıkartılmış, tebligat muhatabın adreste tanınmadığından bahisle iade edilmiştir. Bunun üzerine mahkemece adres araştırması yapılmış, İstanbul Ticaret Sicil Memurluğunun 19.3.2002 tarihli yazısında davalı kooperatifin ticaret sicilindeki adresinin Tevfik Erdönmez Sokak Birlik Apt. No: 20/7 Esentepe olduğu bildirilmiştir. Davalının ticaret sicil memurluğunca bildirilen bu adresine çıkartılan dava dilekçesi ekli tebligatın iadesi üzerine mahkemece ilanen tebligat yapılmasına karar verilmiş, dava dilekçesi ve mahkeme kararı davalıya ilanen tebliğ edilmiştir.
Tebligat Kanununun 10. maddesine göre tebligat, tebliğ yapılacak kişinin bilinen en son adresinde yapılır. Davalı kooperatifin ticaret sicil memurluğunca bildirilen adresi bilinen en son adresidir. Yine Tebligat Kanununun 35.maddesinin son fıkrasına göre, ticaret sicillerine bildirilen adresler bu madde kapsamında değerlendirilir ve adres değişikliğinin bildirilmesi gerekir. Adres değişikliğinin bildirilmemesi durumunda, bu maddede açıklanan usulde, burada kayıtlı bulunan adrese yapılan tebligat geçerli bir tebligat sayılır. Bir başka deyişle, ticaret sicilindeki adrese çıkartılacak tebligatın, bila tebliğ iadesi halinde, daha önce tebligat yapılmamış olsa bile anılan bu adrese Tebligat Kanununun 35/IV. maddesi uyarınca tebligat yapılması mümkündür. Mahkemece bu yolda bir tebligat yapılmamıştır. İlanen tebligat en son başvurulacak bir çaredir. Açıklanan şekilde bir tebligat yapılmadan, adresi bulunmadığından bahisle ilanen tebligat yapılmak suretiyle tebligatın yapılmış olduğunun kabulü yasaya aykırıdır. Bu nedenle davalı kooperatifin kararı temyiz ettiği tarihte karara muttali olduğu kabul edilerek temyizin süresinde olduğunun kabulü gerekir. Bu sebeple mahkemenin 24.10.2003 günlü temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına ve işin esasının incelenmesine karar verilmiştir.
2- Yukarıda açıklandığı şekilde davalıya yapılan tebligat, Tebligat Yasasına uygun değildir. Bir davanın görülmesi için taraf teşkili esastır. Hakimin bu hususu resen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür. HUMK.nun 73. maddesi hükmünde çok açık bir şekilde vurgulanan temel kurala göre, mahkeme, tarafları dinlemeden, iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez.
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilip, dava hakkında savunması alınmadan, taraf teşkili yapılmadan davanın sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırı olup, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç; Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz dilekçesinin reddine dair kararın kaldırılmasına, 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 20.01.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy