15. Hukuk Dairesi 2004/4367 E., 2005/1195 K.
ESRE SÖZLEŞMESİ GABİN 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 21 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 355 ]"İçtihat Metni"
Mahalli mahkemesinden verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı arsa sahiplerince açılan davada; yüklenici davalılar Şaban ve ihsan ile imzalanan 16.01.2001 tarihli tapuda pay devrini içeren sözleşmenin gabin hukuksal nedeni ve süresinde inşaatın yapılıp teslim edilmemesi sebebiyle feshi, sözleşmedeki paylaşımın yeniden düzenlenmesi talep edilmiş, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı yanca temyiz edilmiştir.
İmzalanan 16.01.2001 tarihli adi yazılı sözleşme tapuda pay devri yapılmak suretiyle geçerli hale gelmişse de bu husus tek başına davacıların gabin ve hile iddialarının reddi için gerekçe yapılamaz. Arsa sahiplerinden davacı Necati, akıl hastası olup her ne kadar mahkemece vasisi Nurhan'a Necati adına kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapma yetkisi tanınmış ise de, izin kararında inşaatın yapım şekli ve arsa sahiplerine verilecek bağımsız bölüm adedi belirlenmemiştir. Bu nedenle davada daha ziyade gabine dayanıldığı kabul edilerek gabinin objektif ve sübjektif şartlarının olayda gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır. Mahkemece mahallinde keşif yapılmak, belediyeden imar durumu sorulmak, davacılara ait arsa üzerine yapılabilecek azami yapılaşma ve davacılara verilmesi gereken bağımsız bölüm adedinin ne olabileceği belirlenmek suretiyle gabinin (aşırı yararlanmanın) gerçekleşip gerçekleşmediğinin saptanması, arsa üzerine bina yapıldığı ve davacıların uyarlama talepleri de gözetilerek varsa davacılara isabet edecek bölümlerin yeniden tespit olunması gereklidir. Mahkemece olayda aşırı yararlanmanın mevcut olmadığı sonucuna varıldığı takdirde ise davacıların diğer fesih nedeni olarak ileri sürdükleri, "süresinde ifanın yerine getirilmemesi nedeniyle fesih istemi" üzerinde durularak geç teslim nedeniyle fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, teslimin iskan şartına bağlı olması nedeniyle sırf davacılara isabet eden dairenin bitirilmesi nedeni ile teslim şartının oluştuğunun kabul edilemeyeceği nazara alınarak dava sonuçlandırılmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde davanın reddedilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda izah edilen sebeplerle davacılar yararına (BOZULMASINA), temyiz peşin harcının istekleri halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 03.03.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.