(2547 S. K. m.33, 39, 5/a) (657 S. K Ek m. 34)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalılar vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili ile davalı Gürkan ile davalı Jale vekili geldi. Diğer davalılar gelmediler. Davacının temyiz dilekçesinin süresi dışında, davalıların temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, mecburi hizmet süresi kadar çalışılmaması nedeniyle, kalan süreye isabet eden gider ve cezaların tahsili istemiyle açılmış, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı üniversite vekili kararı temyiz edip, düzeltilerek onanmasını istemişse de, temyiz dilekçesinin temyiz defterine kaydının yaptırılmadığı belirlendiğinden, HUMK.nun 434/II. maddesi de dikkate alınarak, davacı tarafın temyiz isteminin süre yönünden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Davalıların temyiz itirazlarına gelince; Davalı Gürkan 27.9.1988 tarihinde doktora öğrenimini yapması için İngiltere'ye gönderilmiş, öğrenimini tamamlayarak 12.3.1992 tarihinde üniversitedeki görevine başlamıştır. Davalı Gürkan'ın doktora öğrenimi nedeniyle 6 yıl 10 ay mecburi hizmeti olduğu tartışmasızdır. Davalı Gürkan 14.9.1997 tarihine kadar 5 yıl 6 ay üniversitede görev yaptıktan sonra, dosyadaki görevlendirme onayından da anlaşıldığı gibi, 15.9.1997 tarihinden itibaren bir yıl süre ile davacı üniversite tarafından K.Cumhuriyetindeki D Üniversitesi'nde maaşlı ve izinli olarak öğretim üyesi sıfatıyla ders vermek üzere görevlendirilmiş, ancak öğrenim yapmaya gönderiliyormuş gibi 26.9.1997 tarihli yüklenme ve kefalet senedi alınmıştır. Bu yılın sona ermesinden sonra görev süresi bir yıl daha maaşsız izinli olarak uzatılmış, ancak 20.7.1998 tarihli görevlendirme onayında çalışmalarını tamamlayabilmesinden sözedilmiştir. Davacı üniversite D Üniversitesi'ndeki çalışmaları mecburi hizmete saymadığı gibi, buradaki çalışmaları nedeniyle davalı Gürkan'ı iki yıl daha mecburi hizmetle sorumlu tutup, müstafi sayarak bu davayı açmıştır. Davalı Gürkan davacı üniversite ile D Üniversitesi arasındaki protokol gereği ders vermek üzere öğretim görevlisi olarak davacı üniversite tarafından gönderilmiştir. Böyle bir durumda Gürkan davacı üniversitede yapacağı çalışmayı görevlendirildiği üniversitede yaptığından, bu çalışma nedeniyle mecburi hizmetle yükümlü tutulması mümkün değildir. Davalılar tarafından verilen 26.9.1997 tarihli yüklenme ve kefalet senedinin hukuki sonuç doğurması ve davalıları borçlu duruma düşürmesi de düşünülemez. Çünkü yüklenme ve kefalet senedi öğrenim amacıyla gönderilen kişilerden alınan senet niteliğindedir. Davacı üniversite 28.7.1999 tarihli Yönetim Kurulu Kararı ile öğrenim yapmak dışında yurtdışına gönderilenlerden yüklenme ve kefalet senedi alınmamasına karar vermiştir. Davalı Gürkan görevli olarak öğretim görevlisi sıfatıyla ders vermek amacıyla davacı üniversite tarafından D Üniversitesine gönderildiğinden, buradaki iki yıllık çalışmasının da doktora nedeniyle olan mecburi hizmetine mahsup edilmesi gerekir. Bu şekilde doktoradan kalan mecburi hizmet de tamamlanmış olduğundan, davalı Gürkan'ın mecburi hizmet yükümlülüğü kalmadığından, mahkemece davanın reddi gerekirken, bilirkişi raporu ile yüklenme ve kefalet senedi esas alınarak kabul edilmesi doğru olmamıştır.
3-Dava dilekçesinde işlemiş faiz dahil 8.315.718.421 lira istenmişken, mahkemece talep aşılmak suretiyle alacak miktarının, 24.947.155.265 lira olarak karar altına alınması, bu miktara dava tarihinden faiz yürütülerek faize faiz yürütülmesi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması, HUMK.nun 74 ve BK.nun 104/son maddesine aykırı olup, kabule göre de bozma nedenidir.
Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda ikinci ve üçüncü bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davalılar yararına BOZULMASINA, birinci bent uyarınca davacı tarafın temyiz isteminin reddine, 375.000.000 lira duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, duruşmada vekille temsil olunan davalılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcının istekleri halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine, 14.10.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy