(818 S. K. m. 355, 361)
Dava: Hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle mahkemenin kabulü gibi davacı iş sahibine herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğinin anlaşılmış olmasına göre davalının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Dava, Borçlar Yasası'nın 355 ve devamı maddelerinde tanımlanan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Yerel mahkemede görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda davanın kabulü ile 3,053 YTL. nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz olunmuştur. Eser sözleşmeleri taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme akdidir. Yüklenici eseri fen ve sanat kurallarına ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de teslim aldığı eserin bedelini ödemekle mükelleftirler.
Somut olayda yanlar arasında düzenlenmiş yazılı bir sözleşme yoktur; ancak akdi ilişkinin varlığı her iki tarafın da kabulü dahilindedir.
Davacı iş sahibine ait dört katlı binanın dış sıvasının yapım işini davalı yüklenici üstlenmiştir. Malzeme tamamen iş sahibi davacıya aittir. Davalı yüklenici sadece emeği karşılığı işçilik bedeli olarak 1.600.000.000.- TL alacaktır. Davacı gerekli malzemeleri temin etmiş, davalı da imalatı gerçekleştirip ücretini almıştır. Daha açığı her iki yan da kendi edimlerini ifa etmişlerdir. Ancak bir süre sonra sıvanın döküldüğü, yani imalatın ayıplı yapıldığı belirlenmiştir.
Yerinde yapılan tespit sonucu düzenlenen raporla binanın üç cephesinde yeniden yapılan sıvaların attığı, 206.24 m2'lik alanda sıva yapıldığı, sıvaların kazınması için gereken işçilik ve malzeme bedelinin 375.000.000.-TL, duvarların zımparalanması için gereken işçilik ve malzemenin 100.000.000.- TL, yeniden sıkalı yalıtım maddesi ile sıva yapılması için gereken işçilik ve malzemenin m2'si 12.500.000.-TL birim fiyatla 2.578.000.000.-TL olmak üzere toplam 3.053.000.000.- TL masraf gerektiği, yargılama sürecinde mahallinde yapılan tatbiki keşif sonucunda alınan teknik bilirkişi raporunda 460 m2, 2'si 8.060.000.-TL birim fiyatla 3.707.600.000.TL dış sıva yapımı, 2.930.000.-TL birim fiyatla 01.0347.800.000.-TL dış sıva sökümü olmak üzere toplam 5.055.400.000.-TL masraf gerektiği hesaplanmıştır.
Gerek tespit, gerekse keşif sonucu alınan her iki teknik bilirkişi raporunda sıvadaki dökülmenin sıka ve kireç maddesinin birlikte kullanılmasından kaynaklandığı saptanmıştır. Bu yönüyle raporlar birbirini doğrulamaktadır. Ancak tespit 2004 yılında yapıldığı halde 2004 yılı rayiçlerine göre birim fiyat m2'si 12.500.000.- TL olarak, keşif ise 2005 yılında yapıldığı halde 2005 yılı m2 rayiç birim fiyatı 8.060.000.- TL olarak nazara alınmış, ayrıca tespitte ayıplı ifanın binanın üç cephesiyle ilgili sıva işi olup 206.24 m2, keşif te ise 460 m2 olduğu belirlenip buna göre hesap yapılmıştır. Bu haliyle her iki rapor hesap şekli açısından birbiriyle çelişmiştir. Mevcut raporlar hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli değildir.
Kural olarak yüklenici eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak meydana getirmekle sorumluluktan kurtulur. Kendisi teknik bilgi sahibi olan tarafı teşkil ettiğinden iş sahibine yardımcı olmak ve amaca aykırı talimat ve istekleri karşısında kendisini uyarmak, bu talimat ve isteklerinin uygunsuzluğunu belirtmekle de yükümlüdür. Yüklenici iş sahibinin istekleri karşısında fikrini zımnen değil açıkça söylemeli, ona sadece bir tenkit olarak değil, aksine istenilen tarzda eser meydana getirmenin zararlarını açık olarak ortaya koymalıdır. Aksi halde BK md. 361 gereğince sorumlu tutulur.
Dava konusu olayda yüklenici iş sahibine sıka ve kireç maddesini aldırmış ve her iki malzemeyi sıvada birlikte kullanarak zararlı sonucun doğmasına neden olmuştur. Yüklenici teknik bilgi donanımına sahip bir taraf olarak bu iki malzemenin birlikte kullanılmaması gerektiğini bilmesi gerekmekte4ir. İş sahibi talimat verse dahi doğacak zararı ortaya koymalı, uyan borcunu yerine getirmelidir. Somut olayda yüklenici zararlı sonuca kendisi neden olmuştur. Sonuçlarına katlanmalıdır. Ancak mahkemece yetersiz, çelişkili raporlara dayanılarak sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. O halde iki inşaat mühendisi teknik bilirkişi, hukuki yorum ve nitelendirmede yardımcı olmak üzere bir de hukukçu bilirkişi tayin edilip yerinde uygulamalı keşif de yapılarak bu kuruldan alınacak bilirkişi raporu ile işin 2004 yılı rayiçlerine göre tutarı her türlü kuşkudan uzak bir şekilde belirlenmeli ve tüm dosya kapsamı kağıtlar bir bütün halinde değerlendirilerek sonucu dairesinde karar verilmelidir.
Açıklanan olgular gözden uzak tutularak eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 07.02.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy