(818 S. K. m. 70, 106, 356, 360, 364) (2004 S. K. m. 72)
Dava: Hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı iş sahibi ile davalı yüklenici ... Reklamcılık Turizm Ticaret Limitet Şirketi arasında, davacının işlettiği Bar niteliğindeki işyerine reklam panosu yapılmasına ilişkin sözlü olarak sözleşme yapıldığı tarafların kabulündedir. İş bedeli ise 1.350.000.000.- TL tutarında ve götürü olarak kararlaştırılmıştır. Uyuşmazlık konusu 01.08.2002 keşide tarihli ve 1.200.000.000.-TL tutarlı çekin, davacı iş sahibi Ş. tarafından keşide edilerek yüklenici davalıya iş bedeline mahsuben verilmiş olduğu da çekişmesizdir. Davacı, davalı yüklenicinin yüklendiği edimini ifa etmediğini ve iş bedeline mahsuben verilen çekin de bu sebeple bedelsiz kaldığını ileri sürerek, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir (İİK. m. 72).
Yüklenici davalı şirket ise, yanlar arasındaki sözlü anlaşma koşullarına uygun olarak reklam panosunu imal ettiğini ve edimini yerine getirmesine karşılık iş sahibi davacının sebepsiz olarak işi kabul etmediğini savunarak davanın reddini savunmuştur.
Yüklenici, yüklendiği işin uzmanı sayılan sorumlu bir meslek adamıdır. Yüklenici, yüklendiği işi yan1ar arasındaki sözleşme koşullarına, fen ve sanat kurallarına ve kendisine duyulan güvene uygun olarak yapmak ve iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Yüklenicinin bu yükümlülüğü, iş sahibine karşı olan özen borcunun gereğidir (BK. m. 356/1). Yan1ar arasında yapımı kararlaştırılan tabelanın nitelikleri yazılı olarak kararlaştırılmamış ise de, yüklenici yapımını yüklendiği işi objektif ölçüler içinde ve iş sahibinin amacına uygun şekilde yararlanabileceği nitelikte ve tamamlanmış olarak iş sahibine teslim etmekle ödevlidir. Yapımı yüklenilen tabelanın, niteliklerinin neler olduğu davacı tarafça yasal delillerle kanıtlanamamış ise de, BK'nun 70. maddesi gereğince davacının işyerinin gerektirdiği ölçülerde ve nitelikte orta düzeyde malzemeler kullanılarak tabelanın imali ile yüklenici tarafından davacıya teslim edilmesi gerekmektedir.
Davalı yüklenici şirket, yüklendiği edimini gereği gibi ifa ettiğini ve dolayısıyla tamamlanmış eseri davacı iş sahibine teslim ettiğini yasal delillerle kanıtlayamamıştır. Aksine, dosyada mevcut 04.04.2003 günlü bilirkişi incelemesi sonucu verilen raporda açıklandığı üzere; davalı yüklenici tarafından yapılan imalatın amaca uygun ve tamamlanmış eser olmadığı saptanmıştır. Borçlar Yasası'nın 360. maddesi uyarınca yapılan şey, iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı ölçüde kusurlu olan eseri iş sahibi kabulden kaçınabilir. Somut olayda da davalı yüklenici şirket tarafından yapılan işin kabul edilemeyecek derecede ayıplı olduğu anlaşılmaktadır. Davalı yüklenicinin, yüklendiği edimini ifa etmeyeceği vekilinin yazılı açıklamalarıyla sabit olduğundan, Borçlar Yasası'nın 106. maddesinde öngörülen üç seçimlik haklardan biri olan sözleşmenin feshini isteme hakkı doğmuş olan davacının, iş bedelini geri isteme hakkı kapsamında bedelsiz kalan çekten ötürü borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini isteyebileceği kuşkusuzdur. Kaldı ki, Borçlar Kanunu'nun 364/1. maddesi gereğince, iş bedeli eserin teslimi zamanında ödenir. İmali yüklenilen eserin davacı iş sahibine teslim edilmediği ve iş sahibince de haklı olarak sözleşme feshedilmiş olduğuna göre bedelsiz kalan çekten ötürü davacının davalı yüklenici şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, mahkemece yasal olmayan gerekçelerle davalı yüklenici hakkındaki davanın da reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte belirtilen nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan sebeplerle davacının temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 10.07.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy