15. Hukuk Dairesi 2006/7736 E., 2007/7765 K. ESER SÖZLEŞMESİ İSPAT KÜLFETİ ÜCRETİN MUACCELİYETİ YEMİN
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 355 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 364 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 354 ]
"İçtihat Metni"
Mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince i$
$tenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
1-
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerek-tirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-
Dava, İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, icra takibine davalının vaki itirazının iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ve verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Adana Yedinci İcra Müdürlüğü'nün 2004/9143 takip sayılı dosyası kapsamından; davacı şirketin 01.11.2004 tarihli ihtarname ve cari hesap ekstresini dayanak olarak davalı şirket hakkında adi takip yoluyla başlatmış olduğu icra takibinde;
15.884.243.680 TL asıl alacak, 593.011.764 TL işlemiş faiz, 53.016.200 TL ihtar masrafının toplamı 16.530.271.644 TL alacağın tahsilini istediği, takip borçlusu davalı tarafından yapılan itiraz neticesi takibin durduğu anlaşıldığı gibi, itirazın iptali davasının da, yasal süresi içinde açıldığı saptanmıştır.
Yanlar arasında yazılı sözleşme bulunmamaktadır. Ancak, davacının yüklenici sıfatıyla iş sahibi davalının narenciye işleme-paketleme-depolama işlerini yaptığı ve yanlar arasında "sözlü" olarak akdi ilişki kurulduğu tarafların da kabulündedir.
Bu akdi ilişki, Borçlar Kanunu'nun 355. maddesi hükmünde tanımlandığı üzere, niteliğince bir eser sözleşmesidir. Davacı yüklenici, işi yaparak teslim ettiğini ve istenebilir iş bedelinin davalı tarafından ödenmediğini; davalı iş sahibi ise, iş bedelini ödediğini bildirmişlerdir. BK'nın 364. maddesi gereğince, taraflarca aksine bir düzenleme yapılmamışsa eserin bedeli, teslim zamanında ödenir. O halde, yapıldığı ileri sürülen işin davalı iş sahibine teslim edildiğini yüklenici; iş bedelinin ödendiğini iş sahibi kanıtlamakla ödevlidir. Mahkeme ise, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü iş sahibine ait olduğu halde, davacı yükleniciye ispat külfeti yüklenerek davalıya, davacının yemin önerisinde bulunması ve davalı şirket temsilcisinin önerilen yemini yerine getirmesi sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Oysa, ispat külfeti üzerinde olmayan tarafın yemin önermesi halinde, mahkemenin ispat yükümlülüğünün kendisinde olmadığını ve bu yükümlülüğü devralıp almayacağını açıkça sorarak, kabul ettiği takdirde, bunu duruşma tutanağına geçirerek yemini eda ettirmesi gerekirdi. Bu yasal nedenle, davalıya yemin teklifi ve bunun eda edilmiş olması hukuki sonuç doğurmaz (HUMK m. 354). Yasal durum bu olunca da; mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan hukuksal ilkeler gözetilerek, tarafların yasal delillerini toplamak, bedeli dava ve takip konusu olan işin yapılarak davalıya teslim edildiğini ve iş bedelinin istenebilir olduğunu kanıtlayabilmesi için davacıya, iş bedelinin ödendiğini kanıtlayabilmesi için de davalıya olanak verilmesi, toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi ile varılacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar vermekten ibaret olmalıdır.
Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda (1.) bentte belirtilen nedenle davalı vekilinin tüm, daMacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine, (2.) bentte açıklanan sebeplerle diğer temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davacı yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 04.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy