(818 S. K. m. 355, 413)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı yüklenici 21.03.2001 tarihli sözleşme ile 546.948.939.637 TL. keşif bedelli Aşağı Dudullu Mah. Karadeniz ve Menekşe Caddeleri arası muhtelif ... yağmur suyu ve atıksu kanal inşaatı ile yol bordür ve tretuar inşa ve düzenleme işini üstlendiğini, işin devamı sırasında davalı belediye başkanlığının onay ve olurları ile 25.04.2001 tarihinde düzenlenen zemin klas tesbit tutanağı gereği Hekimbaşı Spor Tesislerinin çok amaçlı olarak kullanım ve faaliyete elverişli hale getirilmesinin istendiğini bu işlere de ikmal edilerek ulaşılan keşif bedeli fiyat ve eskalasyon farkları ile birlikte 14.05.2001, 26.06.2001 tarihli hakedişlerle bedelinin yükleniciye ödendiğini, Ümraniye Hekimbaşı Spor Tesisleri için yapılan imalatlardan oluşması sonucu zorunlu olarak sonraya sarkan ve dava dilekçesinde (a, b, c, d bentleri halinde) 4 kalem olarak belirtilen imalat tutarlarına karşılık davalı iş sahibi 124.018.499.666 TL. kısmi ödeme yapmış olup, ödenmeyen eskalasyon bedeli kuru ve fiyat farkları da dahil olmak üzere bakiye 371.508.169.895 TL. alacağı bulunduğunu ileri sürerek şimdilik 100.000.000.000 TL.nın yasal faizi ile tahsilini istemiş, 14.04.2006 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam talebini 415.924,66 YTL.ya çıkarmıştır.
Davalı Belediye %30 keşif artışı ile birlikte idarenin bütün yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini, yüklenicinin bedelini talep ettiği işle ihalesi yapılan iş arasında bağlantı bulunmadığını, Hekimbaşı Spor Tesisleri işi için idare tarafından verilen bir olurdan da söz edilemeyeceğini, ara ödemeler kesinlik arzetmeyip kesin hesap işleminden sonra idarenin fazladan ödemeye zorlanamayacağını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece 16.01.2006 günlü asıl, 14.08.2006 günlü ek rapor doğrultusunda ve raporlardaki görüş benimsenerek davanın kısmen kabulü ile 371.508,17 YTL.nın tahsiline karar verilmiş, karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı idarenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Davacı yüklenicinin dava dilekçesindeki iddiaları davalı Belediye Başkanlığı Teknik Başkan Yardımcısı Hüseyin Erdoğdu tarafından mahkemeye gönderilen 10.04.2005 tarihli yazı içeriği ile de doğrulanmaktadır. Yazı içeriğine göre 21.03.2001 tarihli sözleşme kapsamı işler sürdürülürken Ümraniye Hekimbaşı Spor Tesislerinde iki adet toprak saha yapılması ve mevcut stadın kapalı tribün inşaatı da yüklenici Erta Mühendislik Ltd. Şti.ne yaptırılmış, bu işler için Karadeniz Caddesi 2. kısım bordür tretuar inşaatı, Karadeniz Caddesi-Menekşe Caddeleri atıksu ve yağmur suyu kanal inşaatları ile Karadeniz Caddesi Abdulazam Caddesi ve Sinpaş yolu 3. kısım bordür ve tretuar inşaatının bir kısmı da dahil olmak üzere 14.05.2001 ve 26.06.2001 tarihlerinde bedel ve fiyat farkları tutarı yükleniciye ödenmiştir. Sözü edilen yazıda Hekimbaşı Spor Tesisleri inşaat ve düzenleme çalışmaları nedeniyle sonraya bırakılan ve davacının dava dilekçesi ile 27.12.2004 tarihli dilekçesinde sayılan işlerin de aynı yüklenici tarafından yapıldığı yapılan bu iş bedellerine mahsuben iki adet emanet iş dosya kapsamında 29.12.2001 ve 31.12.2001 tarihli hakedişler ve fiyat farkları ile 124.018.499.666 TL. kısmi ödemede bulunulduğu, adı geçen emanet dosyaları kapsamı dışında kalan imalatlarının bedellerinin ve fiyat farklarının ödenmediği bildirilmiştir. Dava dilekçesi içeriği ile davalı Belediyenin yukarıda zikredilen cevabi yazısı içeriğinden taraflar arasındaki uyuşmazlığın 03.11.2001 tarihli, 4 kesin nolu hakediş ile iki adet emanet iş dosyası kapsamında 29.12.2001 ve 31.12.2001 tarihinde hakedişler karşılığı bedeli ödenen işler dışında davacı yüklenicinin bakiye alacağının miktarı ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Davalı idare de 10.04.2005 günlü cevabi yazısı ile adı geçen emanet dosyaları kapsamı dışında kalan imalatların bedelleri ve fiyat farklarının ödenmediğini kabul etmektedir. Mahkemece alınan bilirkişi raporları ise hüküm tesisine yeterli görülmemiştir. Bilirkişi kurulu 03.11.2001 tarih ve 4 nolu kesin hakedişe göre yapılan işlerin toplam tutarının fiyat farkı ve KDV dahil 614.809.601.164 TL. olduğunu kabul ederek emanet dosyaları kapsamında yapılan ödemeleri mahsup etmek suretiyle sonuca varmıştır. Oysa davada talep edilen 4 nolu kesin hakediş ile 2 adet emanet iş dosyası kapsamı dışında yapıldığı iddia edilen ve dava dilekçesinde ve ayrıca davacının Belediyeye başvurusuna ilişkin 27.12.2004 tarihli dilekçesinde sözü edilen 4 kalem halinde belirlenen işlerin bedeli ile ilgilidir. Bu nedenle mahkemece yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak davacının 03.11.2001 tarihli ve 4 nolu kesin hakediş ile 2 adet emanet iş dosyası kapsamı dışında yapıldığını iddia ettiği ve davalı Belediyenin de kabulünde olan bu işler bedelinin sözleşme dışı olması nedeniyle BK.nun 413. maddesi uyarınca yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri ile hesaplanacak bedelinin hüküm altına alınmasından ibarettir. Tüm bu yönler gözetilmeyerek yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı biçimde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 25.01.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy