(2004 S. K. m. 72) (6762 S. K. m. 688) (818 S. K. m. 365)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup; İzmir İkinci İcra Müdürlüğü'nün 2003/8422 takip sayılı dosyası üzerinden 20.04.2003 vade, 07.02.2003 keşide tarihli ve 16.000.000.000 TL. (16.000,00 YTL) tutarlı bono dayanak alınarak takip alacaklısı davalı tarafından, davacılar hakkında başlatılan icra takibinde takip konusu yapılan asıl alacağın 13.400,00 YTL tutarındaki kısmından ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile takip konusu asıl alacağın 2.710,00 YTL asıl alacak ve bu miktarın takibe dayanak yapılan senedin vade tarihi olan 20.04.2003 tarihinden itibaren avans faizi kadar faiziyle birlikte takip alacaklısı davalıya borçlu olduklarının; bu miktar dışında borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiş, verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
İzmir 2. İcra Müdürlüğü'nün 2003/8422 takip sayılı dosyası kapsamından; yukarıda belirtilen ve davacılar tarafından imzalanıp keşide olunan bono, dayanak alınarak kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla takip borçlusu davacılar hakkında, davalı tarafından başlatılan icra takibinde 16.000,00 YTL asıl alacak ve 19.897,86 YTL işlemiş temerrüt faizi alacaklılarının tahsilinin istendiği anlaşılmaktadır.
İcra takibine dayanak alınan senet Türk Ticaret Kanunu'nun 688. maddesi hükmünde öngörülen zorunlu unsurları içerdiğinden, bono niteliğinde bir kambiyo senedidir. Davacılar keşideci; davalı ise bononun lehtarıdır.
Yanlar arasında 07.02.2003 tarihli ve PROTOKOLDÜR başlıklı adi yazılı sözleşme yapılmış ve davacılar bu sözleşmeyi yüklenici; davalı ise iş sahibi sıfatlarıyla imzalamışlardır. Yükleniciler, malzemesi iş sahibi davalıya ait olmak üzere; ona olan borçlarını ödemek amacı ile sözleşmede sayıları, nitelikleri ve ölçüleri yazılı olan 62 takım yemek odası mobilyasını yaparak 20.04.2003 tarihinde davalıya teslim etmeyi yüklenmişlerdir. Kapsamının doğruluğu, yanlar arasında çekişmesiz olan sözleşmeye göre; iş bedeli yüklenici davacıların, iş sahibi davalıya olan borçlarının tutarıdır. Ancak, iş bedeli sözleşmede gösterilmemiş ise de; sözleşme gereğince davacılarca keşide edilip davalıya verilen ve icra takibine dayanak alınan bonoda bedel, az yukarıda açıklandığı gibi (16.000,00) YTL olarak gösterilmiştir.
Bononun anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu; belli bir düzenleme sebebinin olduğunu, sebebin gerçekleşmediğini, bono bedelinin tamamen ya da kısmen ödendiğini ya da bedelin istenebilir olmadığını ve bu sebeplerle bononun bedelsiz kaldığını, davacılar, yasal ve yazılı delillerle kanıtlamakla ödevlidirler. Davacılar ise; iş bedelinin yani davalıya olan borçlarının 4.000,00 YTL olduğunu ve 20 takım sözleşme konusu yatak odası mobilyasını yaparak davalıya teslim ettiklerini ve geriye kalan mobilyaların malzemesi iş sahibi davalı tarafından kendilerine teslim olunmaması nedeniyle yapılamadığını ve davalıya 2.600,00 YTL tutarında borçlarının kalmış olduğunu ileri sürdükleri halde; davalı iş sahibi, yapımı yüklenilen mobilyaların hiç teslim edilmediğini savunmaktadır. İşin-eserin iş sahibine teslim edildiğini yasal delillerle davacı yükleniciler kanıtlamakla ödevlidirler (BK. m.364). Bu yasal nedenle, eser-işin iş sahibi davalıya teslimini tanık, yazılı delil ve yazılı delil başlangıcı niteliğindeki yasal delillerle kanıtlayamayan davacıların dava dilekçesinde yemin deliline dayandıkları sabit olmakla; 20 takım mobilyanın, davalıya teslim edildiğinin kanıtlanmasına yönelik olarak, davalıya yemin önerme hakkının bulunduğu davacıya, mahkemece hatırlatılmalıdır. Davacıların yemin önerme haklarını kullanmamaları veya kullanmaları halinde yeminle ilgili yargısal işlemlerin yapılması sonucu, 20 takım mobilyanın davalıya tesliminin kanıtlanamaması durumunda mahkemece, davanın reddine karar verilmelidir. Belirtilen teslimin gerçekleşmiş olduğunun kanıtlandığının kabulü halinde ise; bedel, Borçlar Kanunu'nun 365/1. maddesi gereğince götürü olarak kararlaştırılmış olduğundan, teslim edilen 20 takım mobilyanın 62 takım mobilyaya yaklaşık olarak oranı 1/3 olduğuna göre; iş bedeli 16.000,00 YTL.nin bu orandaki tutarı yaklaşık olarak, 5.400,00 YTL olacağından bu miktarda davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine ve fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeden yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 01.05.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy