15. Hukuk Dairesi 2007/3708 E., 2007/7216 K.
"İçtihat Metni"
Mahalli mahkemece bozmaya uyularak verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş olmakla, temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü;
4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uyarınca verilen hakem kararının iptali istemi ile açılan davada, mahkemece iptal isteminin reddine karar verilmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, talep edilmeyen bir konuda karar verildiği ve hakemlerin yetkisini aştığı, 4686 sayılı Kanun'un 15/l.e maddesindeki iptal sebebinin oluştuğu kabul edilerek mahkeme karan davacı yaranna bozulmuştur. Bu kararda sair temyiz itirazları da reddedilmiş bulunmaktadır. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda iptal istemi kabul edilerek 15.11.2005 tarihli hakem kararının iptaline karar verilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşmiş olan cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itiraz-lannın reddi gerekmiştir.
2- 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu, yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır (4686 sayılı Yasa m. 1). Bu kanunun hakem kararlanna karşı kanun yolunu düzenleyen 15. maddesinde taraflarca aksine karar verilmemiş olması halinde HUMK'nın 533/III. maddesinde yapıldığı gibi iptal karan verilmesi halinde hakemlerin ve müddetin yeniden tayin olunacağı ve eski hakemlerin de yeniden seçilebileceği düzenlemesi yapılmıştır. Temyize konu iptal kararından önceki ilk karann temyizi üzerine Dairemizce hakem kararının bazı bölümlerinin yanlış olduğu vurgulanarak iptal sebebi olarak gösterilen alacak kalemleri dışında kalan kısım için hakemlerce verilen karara yönelik temyiz itirazları Dairemizce reddedilmiş ve taraflar yararına usuli müktesep hak oluşturmuştur. Mahkemelerce verilen kararların temyizi üzerine bozma kapsamı dışında kalıp da mahkemece uyulan alacak kalemleri, lehine olan taraf yararına kazanılmış hak oluşturduğu gibi hakemlerce verilen kararların kısmen bozulması halinde bozma kapsamı dışında kalan hususların da usuli kazanılmış hak oluşturacağı ve hakemlerce bozma kapsamı ile sınırlı olarak karar verileceği 23.10.1972 gün, 2/12 sayılı İçtihadı Birleştirme Karan ile kabul edilmiştir. Kazanılmış hak kuralları ile İlgili istikrar kazanan bu uygulamanın hakem karaMannın iptali için açılan davalarda da tatbik edileceği kabul edilmektedir.
Bu ilkeler doğrultusunda temyize konu karar incelendiğinde hakemlerce verilen kararın bir bölümü bozma kapsamı dışında tutulduğundan, bu kısım dışında hakemlerce verilen ve bozma kapsamına alınmayarak kesinleşen alacak kalemleri ile ilgili hakem kararının iptali istemi reddedilmeli, Dairemizin uygun görmediği hakem kararının iptali istemine ilişkin dava ise kabul edilmelidir. Kısaca hakem kararının kısmen iptaline karar verilmelidir. Her ne kadar mahkemenin, alacak kalemlerinin birbirine girdiği hakem kararının tefrik olunamayacağı gerekçesine dayanılmış ise de, iptal kararı üzerine hakemlerce yeniden yapılacak yargılamada kesinleşen hususların ayıklanıp bu kısımlar yönünden tahsil kararı verileceği ve bunun için de gerektiğinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği kuşkusuzdur. Bu durumda hakemferce kazanılmış haklar nazara altnarak yeniden karar verilmesi için hakem kararının iptaline karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda (1.) bentte yazılı nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent gereğince hükmün temyiz eden taraflar yararına (BOZULMASINA), ödedikleri temyiz peşin haranın istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 15.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.