(6762 S. K. m. 12) (3095 S. K. m. 2)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık Edirne Fatih Sultan Mehmet Kapalı Yüzme Havuzu Bakım ve Onarım İnşaatı İşine ait 03.11.2006 tarihli sözleşmeden kaynaklanmakta olup, dava %10 keşif artışı dışında yapımı gerçekleştirilen imalat bedelinin tahsiline ilişkindir.
Davacı şirket dava dilekçesinde; davalı idarece verilen %10'luk keşif artışının dışında sözleşme dışı olarak 16 kalem imalat yaptığını ileri sürerek 113.053,74 TL + KDV alacağın tahsilini istemiş, sonradan verdiği 26.05.2009 tarihli dilekçesinde ise KDV alacağının tutarını 20.349,67 TL olarak açıklayarak aynı tarihte eksik harcı tamamlamıştır.
Davalı idare cevabında; %10'luk keşif artışı dışında iş yapılmasına ilişkin olarak idarece verilmiş bir olur ve talimat bulunmadığını, ilave işlerle ilgili 4735 sayılı yasada öngörülen prosedüre uyulmadığından herhangi bir bedel talebinde bulunulamayacağını savunarak davanın reddini savunmuştur. Davalı idare vekili 24.06.2008 tarihli beyan dilekçesinde ise; idare elemanlarınca düzenlenen 12.05.2008 tarihli raporda davacının sözleşme dışı işler nedeniyle alacaklı olduğu miktarın özel pozlu imalatlarda piyasadan alınan tekliflerden, diğer imalatlarda ise Bayındırlık Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı birim fiyatlarından %25 müteahhit karı düşülmek suretiyle 58.176,36 TL + KDV = 68.648,11 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Mahkemece 25.11.2008 tarihli bilirkişi kurulu raporu esas alınarak davacının sözleşme dışı işler nedeniyle alacaklı olduğu miktar 2007 yılı piyasa rayiçleriyle 121.704,41 TL + KDV = 143.611,20 TL olarak kabul edilmiş, taleple bağlı kalınarak 113.053,74 TL + 20.349.67 TL KDV = 133.403,41 TL'nin tahsiline karar verilmiş, fazla haklar saklı tutulmuştur.
Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Yanlar arasındaki uyuşmazlık sözleşme dışı imalat bedeline ilişkindir. %10 keşif artışı dışında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin olarak davacı şirket tarafından düzenlenen keşif icmalinde; sözleşme dışı işler 16 kalem halinde sayılmış, her bir imalat kaleminin karşısına da yapılan ilave işin miktarı (metrajı), birim fiyatı (2007 yılı bayındırlık birim fiyatları ile) ve tutarı yazılmıştır. Sözü edilen belgeye göre sözleşme dışı işlerin toplam bedeli 113.053,74 TL'dir. Davacı şirket tarafından İzmir 1. Noterliği kanalıyla Edirne Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'ne gönderilen 18.02.2008 tarih 4088 yevmiye nolu ihtarnamede; toplam 113.053,74 TL tutarında sözleşme dışı iş yapıldığı belirtilerek 2 gün içinde ödenmesi talep edilmiştir. Gerek keşif icmalinde, gerekse keşide edilen ihtarda ayrıca KDV ödenmesi gerektiğinden söz edilmemiş, fazla haklar da saklı tutulmamıştır. Davacı şirket sözü edilen belgelerde alacak miktarını 113.053,74 TL olarak sınırlandırdığından bu miktarın üzerinde bir alacak talebinde bulunamaz. Aynı belgelerde ayrıca KDV ödenmesinden söz edilmediği gibi, mahalli rayiçler KDV'yi de kapsayacağından davacı yüklenici tarafından talep edilen 113.053,74 TL alacağın KDV'yi de içerdiğinin kabulü gerekir. Mahkemece davacının alacak miktarını KDV dahil 113.053,74 TL olarak sınırlandırmış olduğu gözetilmeyerek bu miktarın üzerinde alacaklı kabul edilmesi ve mükerrer talep edilen KDV'nin reddi yerine yazılı gerekçelerle kabulü doğru olmamıştır.
Mahkemece tesis olunan hüküm, 25.11.2008 tarihli bilirkişi kurulu raporu dayanak alınarak oluşturulmuştur. Hükme esas alınan raporda; yüklenici şirket tarafından düzenlenen keşif icmalinin 1. sırasında yer alan 8.888,00 TL tutarındaki ÖZEL-1 poz nolu,
2. sırasında yer alan 2.194,98 TL tutarındaki MSB.805/A poz nolu,
3. sırasında yer alan 6.513,00 TL tutarındaki MSB.805/A poz nolu,
5. sırasında yer alan 3.000,00 TL tutarındaki ÖZEL-4 poz nolu imalatlara ilişkin alacak talepleri uygun bulunmamış ve davacı alacağına katılmamıştır. Mahkemece bu kalem alacakların reddine karar verilmiştir. Davacının temyizi yalnızca faizin başlangıcına ve türüne ilişkin olup, reddedilen alacak kalemleriyle ilgili bir temyiz bulunmadığından ret kararı kesinleşmiştir. Aynı raporda bilirkişiler diğer 12 kalem imalatın bedelini ise 2007 yılı piyasa fiyatlarıyla 121.704,41 TL olarak hesaplamışlardır. Hesaplama yapılırken keşif icmalinin 4. sırasındaki 18.233061/A poz nolu imalatın birim fiyatı 73.81 TL/m2 iken 105,00 TL/m2, 9. sırasındaki 24.060 poz nolu imalatın birim fiyatı 4,01 TL/m. iken 5,00 TL/m, 6. sırasındaki 25.034/2 poz nolu imalatın birim fiyatı 9,81 TL/m2 iken 10,00 TL/m2, 10. sırasındaki 16.003 poz nolu imalatın metrajı da 8,98 m3 iken 9,00 m3 olarak alınmış, HUMK.nun 74. maddesine aykırı olarak üç kalem imalatta birim fiyat yönünden, bir kalem imalatda da metraj yönünden talep aşılmıştır.
O halde mahkemece yapılacak işlem; bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla uygun bulunan 12 kalem sözleşme dışı imalatın bedelini davacı yüklenici tarafından tanzim olunan %10 dışı imalatlara ait keşif icmalindeki metrajlar ve birim fiyatlar aşılmamak suretiyle ve ihale tenzilatı uygulanmaksızın işin yapıldığı 2007 yılındaki mahalli rayiçlerle belirlemek, mahalli rayiçlerin KDV'yi de kapsadığı gözetilerek bulunan rakama ayrıca KDV eklememek, varılan sonuca göre saptanan alacağı hüküm altına almak, mükerrer talep edilen KDV alacağını ise reddetmekten ibarettir.
3- Dava dilekçesinde alacağa reeskont faizi uygulanması talep edildiği halde mahkemece yasal faize hükmedilmiştir. TTK'nın 12/3 maddesine göre her çeşit imalat ve inşaat işleri ticari iş sayıldığından ve 3095 Sayılı Yasa'nın 2/II maddesi uyarınca ticari işlerde temerrüt faizi olarak T.C. Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı avans faizi oranında temerrüt faizi istenebileceğinden taleple bağlı kalınarak hüküm altına alınan alacağa reeskont faizi uygulanması gerekirken, yasal faiz uygulanması da doğru olmamıştır.
Kararın açıklanan nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, yerel mahkeme kararının 2. bentte yazılı nedenlerle davalı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, 3. bentte yazılı nedenlerle davacı şirket yararına BOZULMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 12.04.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy