15. Hukuk Dairesi 2010/5031 E., 2011/7084 K. CEZAİ ŞART GECİKME TAZMİNATI ZAMANAŞIMININ BAŞLANGICI
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 106 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 126 ]
"İçtihat Metni"
Mahalli mahkemece verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Asıl ve birleşen dava arsa sahibi tarafından yükleniciler aleyhine açılmış olup, gecikme tazminatı alacaklarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece her iki davanın zamanaşımı yönünden reddine dair verilen karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
Yanlar arasında adi yazılı şekilde yapılmış olmakla birlikte tapuda pay devri ve büyük bir kısmı ifa edilmek suretiyle geçerli hale geldiği anlaşılan 23.03.1996 tarihli sözleşme ile, davalı yükleniciler davacı arsa sahiplerine ait K…
… S…
… ilçesi Y…
… mahallesi 20545 ada 2, 20546 ada 1, 20547 ada 1, 20548 ada 1, 20549 ada 1 parsel olmak üzere toplam 5 parsel üzerinde mesken ve dükkanlardan ibaret kat karşılığı inşaat yapımını üstlenmiştir. Sözleşmenin 5. maddesinde inşaatların sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç 5 yıl içerisinde iskan ruhsatı alınarak fiilen teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Aynı maddenin devamında mücbir sebeplerin varlığı halinde ve inşaatın fiilen teslim edilmiş olması şartıyla iskan ruhsatının alınması hususunda 5 yıla ek 5 ay süre daha verilebileceği ve bu 5 aylık ek sürenin cezai şartın dışında olduğu kabul edilmiştir. Yine aynı maddenin B bendinde inşaatların teslim süresi 5 yılı geçtiği takdirde arsa sahiplerince 1 yıl ek süre daha verileceği ancak bu halde arsa sahiplerine düşecek mesken ve dükkanların rayiç bedelden kirasının müteahhit tarafından arsa sahiplerine ödeneceği, C bendinde de verilen ek süre içinde de inşaat teslim edilmezse ve ayrıca A bendinde yazılı ek 5 aylık sürede iskan ruhsatı alınamazsa arsa sahibinin sözleşmeyi haklı sebeple feshedebileceği, bu durumda sözleşmedeki cezai şartı müteahhidin arsa sahibine ödemek zorunda olduğu da kararlaştırılmıştır. Buna göre teslimi gereken tarih 23.03.2001 olup, davalı yanca mücbir sebeplerin varlığı ileri sürülüp kanıtlanmamıştır. Sözleşmenin 5/B maddesindeki 1 yıllık rayiç kira karşılığı ek süre feshedilemeyen süreye ilişkin olduğundan, bu ek süre geçmiş olmasına rağmen inşaat tamamlayıp teslim edilmezse fesih yoluna gitmeyen arsa sahiplerinin ek süreden sonraki dönem için de gecikme tazminatı isteme hakları mevcuttur.
Dosya kapsamı ve davacı arsa sahiplerinin beyanlarıyla, arsa sahibi Mustafa'ya A blok altındaki 7, 13 ve 16 numaralı dükkanlar ve davacı M.Ali'ye de A blok altındaki 4, 5 ve 18 numaralı dükkanların 25.11.2005, C bloktaki 25 ve 43 nolu dairelerin de 02.03.2006 tarihlerinde iskan ruhsatları alınarak teslim edildiği anlaşılmakta ise de; diğer bloklardaki dükkan ve bağımsız bölümlerin inşaatının bitirilmediği ve teslim edilmediği sabittir. Yine taraflarca sözleşme feshedilmemiş olduğundan hukuken geçerliliğini sürdürmektedir.
Sözleşmenin 5/C bendinde gecikme halinde ödenecek paranın cezai şart olduğu anlamına gelebilecek bir ifade kullanılmış ise de B bendinde rayiç kira bedeli şeklinde yazıldığından bunun Borçlar Kanunu'nun 106/II. maddesindeki gecikme tazminatı olduğu sonucuna varılmaktadır. Sözleşmede belirtilen bloklardaki dükkan ve daireler tamamlanıp davacı arsa sahiplerine teslim edilmediğinden Borçlar Kanunu'nun 106/II. maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, yani yüklenicinin temerrüdü halinde arsa sahipleri ifayı bekleyerek gecikme tazminatı isteme hakkına sahip olduklarından ve sözleşme gereği arsa sahiplerine verilmesi taahhüt edilen tüm dükkan ve daireler teslim edilmediği ve sözleşme ifa ile sonuçlanmadığından zamanaşımı süresi henüz işlemeye başlamamıştır. Davacı arsa sahiplerince teslimi gereken tarihten itibaren gecikme tazminatı talep edilebilir ise de bu haklarını o tarihte kullanmak zorunluluğu yoktur. Davacı arsa sahipleri sözleşmeyi feshetmemek sureti ile ifayı isteme ve bekleme iradesini sürdürdüklerine ve teslim de söz konusu olmadığına göre zamanaşımının dolduğundan söz edilemez (Dairemizin 2010/3391 Esas, 2010/5319 Karar sayılı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.02.2009 gün 2009/15-13 Esas, 2009/53 Karar sayılı ilamları).
Davacı arsa sahiplerinin az yukarıda sözü edilen A blok altındaki dükkanlar ve davacı M.Ali için bu dükkanlara ilaveten C bloktaki daireler yönünden teslimin, kat mülkiyetine geçilerek iskan ruhsatının alındığı 25.11.2005 ve 03.03.2006 tarihleri itibariyle vuku bulduğu kabul edilse dahi bu tarihlerden asıl davanın açıldığı 08.08.2006 ve birleşen davanın açıldığı 06.09.2007 tarihine kadar Borçlar Kanunu'nun 126/IV. maddesinde öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı fiilen dahi teslim edilmeyen diğer dükkan ve bağımsız bölümlerle ilgili zamanaşımı süresi işlemeye dahi başlamadığından mahkemece zamanaşımı def'inin reddi ile işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın zamanaşımı yönünden reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bu-lunmuştur.
S o n u ç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 01.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy