Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı ... Tekstil Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
K A R A R -
Asıl dava iş bedelinin ödenmeyen kısmının tahsili istemiyle başlatılan ilâmsız icra takibine takip borçlusu iş sahibi şirket tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili; birleşen dava ise reklamasyon bedelinin tahsili istemiyle başlatılan ilâmsız icra takibine takip borçlusu yüklenici şirket tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, yüklenici davacı ve birleşen dosya davalısı ... Tekstil Mak.San.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.Mahkemece taraflar arasında münakit ihracatçı sözleşmesi hükümlerine göre ihraç edilen malın niteliğindeki, miktarındaki ve değerindeki yanlışlıklardan ve malların ayıplı olmasından dolayı sorumluluğun imalatçıya (...’a) ait olduğu, imalatçının yurt içinden veya yurt dışından, her kim ve merciden olursa olsun ...’e yöneltilecek tüm ödeme taleplerini yerine getirmeyi veya kendisine bildirmesi halinde ...’e derhal ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, ...’in dava dışı yurt dışı ... firması tarafından kesilen reklamasyon faturası bedellerini ...’dan talep etmekte haklı olduğu 53.424,52 TL reklamasyon bedelinden ödenmeyen ve icra takibine konu yapılan iş bedeli mahsup edildiğinde ...’in 7.296,93 TL alacaklı bulunduğu gerekçesiyle birleşen dava 7.296,93 TL asıl alacak yönünden kabul edilmiş ve %40 oranında da icra inkâr tazminatına karar verilmiş, asıl dava ise reddedilmiştir. Dosya kapsamından dava dışı yurt dışı firması tarafından davalı ve birleşen dosya davacısı ...’e, bu şirket tarafından da davacı ve birleşen dosya davalısı ...’a reklamasyon faturaları kesildiği, kesilen toplam 53.424,52 TL bedelli 4 adet reklamasyon faturasının ... tarafından ...’a gönderildiği, ancak kabul edilmeyerek iade edildiği anlaşılmaktadır. Kesilen reklamasyon faturalarına bakıldığında reklamasyon sebeplerinin eksik ürün teslimi, teslimde gecikme ve ürünlerde ölçü hatası bulunması olduğu anlaşılmaktadır. İş sahibi ...’in yüklenici ...’dan eksik ürün teslimi nedeniyle reklamasyon bedeli talep edebilmesi için teslim edilen ürünlerin irsaliye ve faturalarda yazılı miktarlardan az olduğunu; teslimde gecikme nedeniyle reklamasyon bedeli talep edebilmesi için gecikmenin varlığını, hangi tarihler arasına ilişkin olduğunu, gecikme nedeniyle uğradığı zararı ve gecikmenin yüklenici ...’ın kusurundan kaynaklandığını; ölçü hatası nedeniyle reklamasyon bedeli talep edilebilmesi için de ürünleri teslim aldığında BK’nun 359/I. maddesinde öngörülen süre içinde muayene ettirip ayıp ihbarında bulunduğunu, süresinde ayıp ihbarında bulunmuşsa zararın varlığı ve miktarını kanıtlaması gerekir. Taraflar arasında imzalanmış olan 07.01,2008 tarihli “ihracat sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin hükümleri iş sahibi ...’in Yasadan kaynaklanan yükümlülüklerini ve ispat külfetini ortadan kaldırıcı nitelikte bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle yüklenici şirketin kanıtlanamayan zararlardan ya da kusuru dışında gerçekleşen zararlardan dolayı iş sahibi şirkete karşı sorumlu tutulması mümkün değildir.Somut olaydaki reklamasyon nedenleri incelendiğinde;
Geç teslimle ilgili olarak; yanlar arasındaki sözleşmede teslim edilecek ürün miktarlarını ve teslim tarihlerini gösterir bir düzenleme yer almamaktadır. Dosyaya teslim edilecek ürün miktarlarını ve teslim tarihlerini gösterir bir termin programı da ibraz edilmemiştir. İş sahibi şirketçe, gecikmenin hangi tarihler arasında yapıldığı, dayanağının ne olduğu, zararın nasıl ve ne şekilde olduğu açıklanmadığı gibi zararın varlığı ve miktarı ile gecikmenin yüklenici şirketin kusurundan kaynaklandığı da kanıtlanamamıştır. Dava dışı ... Tekstil ... tarafından davalı ve birleşen dosyada davacı ...’e, bu şirket tarafından da davacı ve birleşen dosyada davalı ...’a kesilen reklamasyon faturaları genel nitelikli olduğundan ve dayanakları gösterilip belgelendirilmediğinden iddianın ispatlanmış sayılabilmesi için yeterli bulunmamaktadır. Eksik teslimle ilgili olarak; irsaliye ve faturalarda yazılı miktar kadar ürün teslim edilmediğini, teslim edilen ürünlerin irsaliye ve faturalarda yazılı miktarlardan az olduğunu ispat yükü bu yönde iddiada bulunan iş sahibi şirkete aittir. Teslim edilen ürünlerin eksik olduğuna dair dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Kesilen reklamasyon faturaları soyut ve dayanaksız olduğundan kabulü mümkün değildir.Ölçü hatasına gelince; ölçü hatası teslim sırasında basit bir muayene ile anlaşılabilecek açık ayıplardan olup, teslimden itibaren makul sürede ürünlerin muayenesinin yapılması ve ayıp ihbarında bulunulması gerekir. Ürünler 27.02.2008, 05.03.2008 ve 12.03.2008 tarihlerinde teslim edilmiş, ayıp ihbarı ise 15.04.2008 tarihli üç adet reklamasyon faturasının elden teslimi suretiyle 15.04.2008 tarihinde yapılmıştır. Ayıp ihbarının daha önce yapıldığı iddia edilmemiş ve kanıtlanmamıştır. Teslim tarihleri ile ayıp ihbar tarihi arasında BK’nın 359/I. maddesinde öngörülen makul süre geçtiğinden davacının ayıba bağlı hakları düşmüştür. Kaldı ki, reklamasyon faturalarındaki ayıp iddiası taraflarca imzalı bir belgeye, ya da mahkeme kanalıyla yaptırılmış bir delil tespitine dayanmamaktadır. Ayıplı olduğu iddia edilen ürünler üzerinde mahkemece bir inceleme de yapılmamıştır. Bu durumda ürünlerin ayıplı olduğunun kabulü mümkün bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle iş sahibi ...’in 53.424,52 TL tutarındaki üç adet reklamasyon faturası yerinde bulunmamıştır. Yüklenici şirketin ise ödenmeyen 46.127,59 TL alacağı bulunduğu çekişmesizdir. İcra takibinden önce yüklenici şirket tarafından iş sahibi şirkete ... 16. Noterliği’nden 24.04.2008 tarih ve 05872 sayılı ihtar gönderilerek, ihtarda miktarı belirtilen alacağın 3 gün içinde ödenmesi istenmiştir. Dosyada ihtarın tebliğ şerhi bulunmamakta ise de iş sahibi şirket ... 27. Noterliği’nden gönderdiği 06.05.2008 tarih ve 11831 sayılı cevabi ihtarda ödeme yapılmayacağını bildirdiğinden temerrüt 06.05.2008 tarihinde oluşmuştur.O halde mahkemece yapılacak iş; iş bedelinden kalan 46.127,59 TL asıl alacağın 06.05.2008 temerrüt tarihi ile 20.05.2008 icra takip tarihi arasındaki işlemiş faizini bilirkişiden alınacak ek raporla belirlemek, asıl davada davanın kısmen kabulüne, 46.127,59 TL asıl alacak ile bilirkişice hesaplanacak işlemiş faiz toplamı üzerinden itirazın iptâline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa’nın 2/II. maddesi uyarınca yıllık %27 ve her altı ayda bir değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, alacak likid olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkâr tazminatının reddine, birleşen davada ise davanın reddine karar vermekten ibarettir. Mahkemece, sözleşmenin yorumunda ve delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davacı ve birleşen dosya davalısı yüklenici ... Tekstil Mak.S Tic.Ltd.Şti.yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalı ... Tekstil Mak. San. Tic. Ltd. Şti.'ye geri verilmesine, 26.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.