(818 S. K. m. 355)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava ve birleşen davalar Borçlar Yasası'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türünü oluşturan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan nama ifa ve satışa izin, gecikme giderimi ve eksik iş bedeli alacak istemine ilişkindir.
Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda; asıl davada nama ifa ve satışa izin isteminin kabulüne, birleştirilen 2009/480 esas sayılı dava dosyasında gecikme giderimi isteminin kabulüne, 2009/517 esas sayılı dava dosyasında eksik iş bedeli alacak isteminin kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı yüklenici tarafça temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Ankara ili Sincan ilçesi Mareşal Çakmak Mahallesi tapunun ada no 75 parsel no 3, 6, 7, 8 de kayıtlı taşınmazlar arsa maliki davacılara aittir. Davalı yüklenici bu parsellerin birleştirilmesinden sonra oluşacak yeni parsel sayılı taşınmaza inşaat yapım işini üstlenmiştir. Yanlar arasında, Sincan 1. Noterliği'nde 20.05.2004 tarih ve 14861 sayılı Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat ve Satış Vaadi Sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşme uyarınca iki blok halinde 24 adet daire 6 adet depolu dükkan inşa edileceği iki blokta da katların toplam metrekarelerinin birbiri ile aynı olmak şartı ile mal sahiplerine ait olan katlardaki dairelerin metrekarelerinin eşit büyüklükte olacağı 12 adet daire ile 3 adet depolu dükkanın arsa maliklerine geri kalan bağımsız bölümlerin yükleniciye ait olacağı, inşaatın temel ruhsatının sözleşme tarihinden itibaren 4 ay içerisinde alınacağı, temel ruhsat tarihinden itibaren 24 ay içerisinde bitirilip anahtar teslim esasına göre teslim edileceği, gecikme halinde o yıla ait rayiç kira bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Davalı yüklenici işe başlamış edimini önemli oranda ifa etmiştir.
Somut olaya ilişkin temel uyuşmazlık nama ifa ve satışa izin, gecikme giderimi ve eksik iş bedeli alacak istemine ilişkindir. Eldeki asıl dava dosyası ile birleştirilen 2009/480 ve 2010/517 esas sayılı dava dosyaları yönünden tarafların gösterdikleri kanıtlar toplanmış, sözleşme, projeler, tapu kayıtları, yapı ruhsatı imar durumu yazısı getirilmiş yerinde 27.05.2009 günü tatbiki keşif yapılmıştır. Keşif sırasında uygulama teknik bilirkişi kurulunca sağlanmıştır. Düzenlenen rapor ve ek raporlarda ada no 75 parsel no 3, 6, 7 ve 8 de kayıtlı taşınmazların tevhit sonucu aynı adada 9 pasel numarasını aldığı inşaatın da bu yere yapıldığı eksik imalat bedeli 507.000,00 TL 2009 yılı itibariyle iskan harcı 2.500,00 TL tapu harcı, 4.180,00 TL yangın güvenlik raporu gideri, 608,61 TL emlak vergi borcu, 10.589,31 TL gecikme giderimi 362.644,00 TL olarak hesaplanmıştır.
Asıl davada nama ifaya izin ve 17 nolu bağımsız bölümün satışı istenmiş olup yerel mahkemece davanın kabulü ile 17.877,92 TL yapı kullanma izni alınması için gerekli masraf 119.000,00 TL eksik imalatın tamamlanması bedeli olmak üzere toplam 136.877,92 TL'yi karşılamak üzere A blok 17 nolu bağımsız bölüm dükkanın satışı suretiyle eksikliklerin giderilmesine karar verilmiştir. Oysa bilirkişi heyetinin raporunda eksik imalat tutarı 507.000,00 TL iskan izni alınması masrafı 17.877,92 TL hesaplanmış, 2010/517 esas sayılı dava dosyası yönünden hesaplanan 388.000,00 TL, 507.000,00 TL'den çıkarıldıktan sonra kalan 119.000,00 TL'ye iskan izni alınması masrafları eklenerek 136.877,92 TL bedele göre nama ifaya izin ve satışa karar verilmiştir. Bu durumda nama ifaya konu olan eksik işler karar yerinde kalem kalem belirlenip bedeli de yazılmak suretiyle ayrıntılı olarak gösterilmemiştir. Diğer yandan bilirkişi heyetinin raporunda tespit edilen nama ifaya konu edilen eksik imalat tutarının 139.000,00 TL olduğu bu yönüyle de hüküm altına alınan miktarla çelişki arzettiği anılan aykırılığın ayrıntılı yazım yapılmamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Asıl dava dosyasında nama ifaya izin ve satışa karar verildikten sonra davalı yüklenicinin başvurusu üzerine mahkemece 136.877,92 TL güvence gösterildiğinde hükmün infazının temyiz sonucuna kadar ertelenmesine karar verilmiş, bu para Vakıflar Bankası'nda açılan bir hesaba depo edilmiştir. Yerel mahkemece işin esasının incelenip uyuşmazlığın çözümü yönünde bir karar verilip yargıcın dava dosyasından el çekmesinden sonra hükmün infazının ertelenmesi yönünde yeniden hüküm kurulması usul, yasaya ve yönteme aykırı olup yok hükmündedir.
Birleştirilen Sincan Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nin 2009/480 esas sayılı dava dosyasında 15.000,00 TL kira giderimi istenmiş olup 12.11.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile bu miktar 362.644,00 TL'ye çıkarılmıştır. Mahkemece davanın kabulü ile 362.644,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Oysa temerrüt olgusu 15.000,00 TL yönünden dava tarihi, geri kalan bedeli için ıslah tarihi itibariyle oluşmuştur. Faizin başlangıcının gerçekleşen temerrüt tarihine göre dikkate alınmaması isabetli olmamış, bozma nedeni sayılmıştır. Öte yandan taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca A ve B blokta 24 adet daire 6 adet dükkan yapılması kararlaştırılmış olup imar durumundaki değişiklik nedeniyle bir kat ilavesiyle her blokta dörder bağımsız bölüm daha yapılmıştır. Oluşan bu yeni duruma göre her iki blokta ilave katlarda yapılan bağımsız bölümlerin inşası için gereken süre nazara alınıp sözleşmede belirlenen süreye etkisi saptanıp buna göre inşaatın bitim tarihi ve gecikme süresi hesaplanmalı ve bu kapsamda gecikme giderimi tespit edilmelidir. Anılan hususların gözetilmemesi de doğru olmamıştır.
Birleştirilen Sincan Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nin 2010/517 esas sayılı dosyasında eksik iş bedeli olarak 10.000,00 TL talep edilmiş olup yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda dairelerin 240 m2 küçük yapılmasından dolayı 120.000,00 TL, dükkanın 60 m2 küçük yapılmasından dolayı 240.000,00 TL imalattaki kalıp hatası nedeniyle bina içi ortak mahal çarpıklıkları ile ilgili nefaset kesilmesi bedeli 20.000,00 TL, 16 adet daire için bina içi mutfak-banyo vitrifiye teşkilatının birinci kalite olması gerekirken dördüncü kalite takılması bedeli 8.000,00 TL olmak üzere toplam 388.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Yerel mahkemeye sunulan 12.11.2010 tarihli ıslah dilekçesinde talep edilen 10.000,00 TL, 388.000,00 TL'ye çıkarılmış, mahkemece davanın kabulü ile 388.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline hükmedilmiştir. Oysa 10.000,00 TL için dava tarihi geri kalan miktar için ıslah tarihi itibariyle temerrüt oluşmaktadır. Faizin başlangıcının da bu kapsamda belirlenmesi gerekmektedir. Sözü edilen hususların gözetilmemesi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan olgular gözden uzak tutularak yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetli olmamış, kararın temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 13.03.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy