Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, kesin hesabın mahkemece çıkarttırılması ve kesin hakedişten kaynaklanan alacağın 10.000,00 TL’lik kısmının tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmış, yargılama aşamasında harç ödenmek suretiyle yapılan ıslahla davadaki talep tutarı arttırılmıştır. Davalı, idarenin kesin hesabının doğru olduğunu; davacının alacaklı değil borçlu bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın ıslah olunan miktara göre kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ..., ... 306 Konut ve Altyapı İnşaatına ilişkin 13.10.1997 tarihli sözleşmeden kaynaklanmıştır. Sözleşmenin 2. maddesinde ... İşleri Genel Şartnamesi ekleri arasında sayılmıştır. 20.10.1997 tarihinde yer teslimi yapılan işin, 12.01.2005 tarihine itibar edilerek 04.02.2005 tarihinde kesin kabulü onaylanmış, yapım süresince 29 adet ara hakediş düzenlenmiş, yüklenici 19 nolu ara hakedişi “itirazî kaydıyla”, diğer hakedişleri itirazsız imzalamış, 30 nolu kat’i hakediş ise “06.06.2003 tarihli itiraz dilekçem kaydıyla” 21.06.2003 tarihli kesin hakediş raporu da “30.12.2004 tarihli 11769 sayılı itiraz dilekçemdeki haklarımız saklı kalmak kaydıyla imzalıyorum.” şerhi vererek imzalamıştır. Bu hakedişte düzeltmeler yapılmış, yüklenici 1.814,99 TL borçlu çıkartılmıştır. Eldeki davada hakedişe yaptığı itirazlarını tekrarlayarak kesin hakedişin mahkemece yeniden yaptırılmasını istemiştir. Davacının kesin hakedişe sözleşme eki ... İşleri Genel Şartnamesi’nin 40. maddesi uyarınca usulüne uygun itirazı bulunduğundan, itiraz kalemlerinin değerlendirilerek yeniden kesin hakedişin düzenlenmesi gerekir. Nitekim mahkemece bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, asıl ve itiraz üzerine ek raporlar alınmıştır. Ne var ki, alınan bu raporlarda, az yukarıda değinilen ... İşleri Genel Şartnamesi’nin 39 ve 40. maddeleri uyarınca ara hakedişlerde yüklenici yönünden kesinleşen miktarların varlığı incelenmediği gibi, teknik nitelikteki itirazları da cevaplandırılmış değildir.
Sözleşmeye ve keşif özetine ekli olarak işin başında düzenlenen kazı klas tespit tutanaklarının davalı idarece 1998 ve 2001 yıllarında tek taraflı olurlarla değiştirilerek yeniden düzenleme yapıldığı, bu nedenle tek taraflı değişikliğin kabul edilemeyeceği, keza stabilize naklinde de yoğunluğun aynı biçimde değiştirildiği, stabilize nakil bedelinde de 9.003/1 pozuna ilaveten 15.100 pozuyla ayrıca ödeme gerektiği, çimento nakliye fiyatında keşif özetindeki fiyat yerine tespit edilen ortalama fiyat esas alınarak kesin hesabın çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Oysa keşif özetindeki fiyatlar ile sonradan değiştirilen fiyatlara göre ara hakedişlerde ödeme yapılmış ise, yukarıda açıklandığı üzere yüklenicinin ara hakedişlere ... İşleri Genel Şartnamesi’nin 39. maddesi uyarınca usulüne uygun itirazı olmadığından yüklenici bakımından ara hakedişler kesinleşmiş olur. Tek taraflı değişiklikler ara hakedişlerde esas alınıp uygulama bu şekilde devam etmiş ve yüklenici itirazına uğramamış ise, yüklenici bakımından hakedişin olduğu gibi kesinleşeceği de şartname hükümlerine uygun düşecektir. Bu konuda inceleme ve açıklama yapılmadığından rapor hükme dayanak alınamaz. O halde mahkemece yapılması gereken iş, HMK’nın 281/3. maddesine göre gerçeğin ortaya çıkması için yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi heyetine ara hakedişlerde kesinleşen hususlar da gözetilerek kesin hesabı çıkarttırmak, varsa buna tarafların itirazlarını cevaplandırmak, itiraz olursa ek rapor alarak itirazları cevaplandırmak ve Yargıtay denetimine elverişli alınacak raporlar sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle ve yetersiz bilirkişi raporuyla hükme varılması usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 26.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy