(6098 S. K. m. 470)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra eksiklik sebebiyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup fazla ödeme iddiasıyla haksız olarak nakde çevrilip irad kaydedilen teminat mektup bedellerinin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş. reddi gerekmiştir.
2- Yanlar arasında davaya konu olan Keban HES Lojmanlarının Çatı Onarımıyla Erzin TM İçme Suyu Temin İşlerine dair Sözleşmelerin Eki Genel Şartnamenin kesin teminatın verilmesi başlıklı 6. maddesinin 2. bendinde kesin kabul ve kesin hesaplaşmadan sonra geri verilecek kesin teminatın tamamının iadesi için yüklenicinin işçi sigortalarıyla ilişiğinin kalmadığını belirten soğuk damgalı bir belgeyi iş sahibine verilmesi koşulu getirilmiştir. Doktrin ve Dairemizin yerleşik uygulamalarında teminat mektubunun verildiği ya da başka bir anlatımla garanti edilen iş ya da sözleşmenin güvencesini teşkil edeceği kabul edilmektedir. Bu halde teminat mektubunun iade edilmesinin gerekip gerekmediği ya da irat kaydının haklı olup olmadığının belirlenmesi için mektubun hangi iş ya da amaçla sözleşmenin diğer tarafına verildiği, hangi hususları garanti altına aldığı ve paraya çevrilmesi için ne gibi koşulların gerçekleşmesi gerektiğinin araştırılıp incelenmesi gerekir.
Dava edilen 31.3.1997 tarih 1.583,00 TL, 8.7.1997 tarih 1.320,00 TL, 31.7.1997 tarih 2.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının Keban HES Lojmanları Çatı Onarımıyla Erzin TM İçme Suyu Temini işlerinin güvencesini temin etmek için verildiği sabit olmakla birlikte Şekerbank Yıldız Şubesi'ne ait 10.3.2000 gün A46136 seri numaralı 50.000,00 TL'lik teminat mektubunda Keban HES 2. Kısım Muhtelif İşler İnşaatı işine ait olduğu yazılıdır. Davacı, hal böyle olmasına rağmen sözkonusu mektubun davalı idare İnşaat İşleri Daire Başkanlığı'nın 8.3.2000 gün, 678 Sayılı yazısında belirtilen bloke edilen 86.133,62 TL'nin serbest bırakılması için verildiğini Keban HES 2. Kısım Muhtelif İşlerle ilgili sözleşme kapsamında verdiği kesin teminatın başka olduğunu ileri sürmektedir. Geri çevirme üzerine celp edilen evrakların incelemesinden Keban HES 2. Kısım Muhtelif İşler sözleşmesinin kesin teminatın 7.599,00 TL olup bu miktarda kesin teminat verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece davacının iddiası ve itirazıyla ilgili olarak davalı idare İnşaat İşleri Daire Başkanlığı'nın 8.3.2000 gün 678 Sayılı yazısıyla bloke edilen 86.130,62 TL'nin 9.3.2000 tarihli olur üzerine serbest bırakılmasıyla ilgili tüm belgeler ve alınan teminat mektup suretleri davalı idareden getirtilip. 10.3.2000 gün A46136 seri numaralı teminat mektubunun dava edilen sözleşme konusu işlerle ilgili verilip verilmediği saptanıp sözleşme konusu işlerle ilgili verilmişse dört teminat mektubu yönünden de sözleşme eki Genel Şartname'nin 6. maddesinin 2. fıkrasına göre davacı yükleniciye işçi sigortalarıyla ilgili ilişiğinin kalmadığına dair soğuk damgalı belge ibraz ettirilip her dört teminat mektubuyla ilgili istirdat kararı verilmesi, sözleşme konusu işlerle ilgili verilmemiş olması halinde başka bir iş ve sözleşmenin güvencesini temin etmek için alınan kesin teminat mektubunun davaya konu Keban HES Lojmanlarının Çatı Onarımı ve Erzin TM İçme Suyu Temin İşleriyle ilgili olarak irad kaydedilemeyeceğinden 10.3.2000 gün A46136 seri numaralı teminat mektubuyla ilgili talebin kabulüne, diğer teminat mektuplarıyla ilgili ilişiksiz belgesi ibraz edilmek koşuluyla bedellerinin iadesine karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeyle kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan sebeplerle tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulüyle hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilen davacıya verilmesine, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istenmesi halinde temyiz eden taraflara iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 12.02.2014 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy