(3194 S. K. m. 21, 32) (818 S. K. m. 366)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı N. A. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, iş bedelinin tahsili istemiyle açılmış, mahkemenin; davanın kısmen kabulüne dair kararı davalı N. A. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı N. A.'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;
Davacı vekili, Gebze İlçesi Hürriyet Mahallesi 46 numaralı taşınmaz üzerinde 111,05 m² temel +140,68 m² zemin kat +140,68 m² birinci kat olmak üzere kaba inşaatın yapımı konusunda davalı ile anlaştıklarını, işi tamamlamasına rağmen iş bedelinin ödenmediğini, iş bedelinin tahsili amacıyla Gebze 1. İcra Dairesi'nin 2010/900 Esas numaralı takip dosyası ile 51.564,00 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için başlattıkları takibe davalı tarafından haksız yere itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş, davalı 15.11.2008 tarihinde inşaat yapımı için anlaştıklarını, inşaat bedelinin 48.826,80 TL olduğunu, inşaat süresi 6 ayı geçerse kira ücretlerinin davacı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, 15. ayda davacının inşaatı terk ederek gittiğini, kalan inşaatın kendisi tarafından tamamlandığını, davacıya 22.100,00 TL ödeme yaptığını borcunun olmadığını belirtmiştir. Mahkemece, yargılama sırasında alınan ve bilirkişi A. Ö. tarafından düzenlenen 18.03.2011 günlü raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu, davacının bu sözleşmenin yüklenicisi, davalının ise iş sahibi olduğu çekişmesizdir. Davacı yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri, imar, fen ve sanat kuralları ile tekniğine uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmesi gerekmektedir. Tüm dosya kapsamının incelenmesinde 11.02.2011 tarihli duruşmada davacı vekilince inşaatın proje ve ruhsatının bulunmadığının belirtildiği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Yasası'nın 21. maddesi hükmü uyarınca, bazı istisnalar dışında, bütün yapılar için belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı alınması zorunludur. Yapı ruhsatı ise, ancak projelerine, imar planı ve yönetmeliğine göre ve resim ve harçları incelenerek verilir. Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilen yapılarda ruhsata aykırılık giderilemiyorsa, 3194 sayılı Yasa'nın 32. maddesi hükmü gereğince, ilgili belediye veya valilikçe inşaat derhal durdurulur ve yasal hale getirilmesi olanaksız ise veya ruhsat veya eklerine ya da imar mevzuatına aykırılık öncelikle yüklenici tarafından giderilemiyorsa bu hali ile yapılan yapının yıktırılmasına karar verilir ve anılan Yasa'nın 42. maddesi hükmü gereğince de yapı sahibine ve yükleniciye ceza yaptırımı uygulanır. İmar Kanunu'ndaki bu düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup mahkemelerce re'sen gözetilmelidir. Emredici hukuk kurallarını içeren 3194 sayılı İmar Yasası hükümlerine göre; yapı ile yapıma izin arasında çok sıkı bir ilişki kurulmuştur. Bu bağı daha inşaata başlamadan alınması zorunlu yapı ruhsatı ile başlamakta ve inşaatın devamı sırasında denetim yolu ile sürmekte ve oturma izni ile de sona ermektedir. Az yukarıda açıklandığı üzere; iskan izni alınması yükümlülüğü İmar Yasası'nın 30. maddesi hükmü gereğince, davalı iş sahibine ait ise de; yukarıda özetle açıklanan hukuksal sebeplerle, inşaatın imar mevzuatına uygun şekilde tamamlanması yükümlülüğü yüklenicinin edimleri kapsamındadır.
Davada iş bedelinin tahsili istenmektedir. Yapının imara uygun hale getirilmesi yüklenicilerin öncelikli edimleri kapsamında olduğundan öncelikle, yüklenici tarafından yapılan inşaatların imar mevzuatına uygun hale getirilip getirilemeyeceği Gebze Belediye Başkanlığı'ndan sorulmalı, bu kapsamda yapının tamamen ya da kısmen kaçak yapı olması ve imar mevzuatına aykırılıklar bulunması durumunda aykırılıkların giderilmesi için yapılması zorunlu olan işlemlerin neler olduğunun bildirilmesi istenmeli, imar mevzuatına aykırılıkların giderilmesinin mümkün olmadığının belirtilmesi halinde yıkılması gereken bir yapının ekonomik değeri olmayacağından dava tümden reddedilmeli, imar mevzuatına aykırılıkların giderilmesinin mümkün olduğunun bildirilmesi halinde ise; taraflarca iş bedeli daha önce kararlaştırılmadığından davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 366. maddesi uyarınca işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre iş bedeli bilirkişiden alınacak ek raporla belirlenip, belirlenen bu bedelden yapılan inşaatın yasal hale getirilmesi için gereken masraflar ve kanıtlanan takip öncesi yapılmış ödemeler düşülerek, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan hususlar araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması doğru olmamış, açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan sebeplerle davalı N. A.'ın sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kararın temyiz eden davalı N. A. yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı N. A.'a geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 28.01.2015 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy