(3095 S. K. m. 2) (818 S. K. m. 355, 410) (6762 S. K. m. 12)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş davalı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat M. F. A. ile davalı vekili Avukat U. S. geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, taraflar arasında imzalanan 1 adet plastik medya ile boya sökme sisteminin yapım sözleşmesinden kaynaklanmış olup, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti, ihale bedeli, fazladan imal edilen 2 adet çelik konstrüksiyonlu branda bedeli, taşıyıcı konstrüksiyonların işçilik ve vinçli montaj bedeli, elektrik hattında kullanılan kablo bedeli, irat kaydedilen teminat mektup bedelinin avans faizi ile birlikte tahsili istemine ve diğer hususlarla ilgili dava açma haklarının saklı tutulması talebine ilişkindir. Mahkemece kısmi ıslahla artırılan miktar da dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak feshedildiğinin tespitine, ihale bedeli, irat kaydedilen teminat bedeli, fazladan imal edilen çelik konstrüksiyonlu branda kapı bedeli, elektrik hattında kullanılan kablo bedelleriyle ilgili talepler yönünden teminat mektubu ile ilgili kısmen kabulüne, çelik konstrüksiyonların işçilik ve montaj bedeliyle ilgili talebin ve fazlaya ilişkin istemin reddine dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Taraflar arasında kararlaştırılan sözleşme uyarınca davacı yüklenicinin üstlendiği iş, plastik medya ile boya sökme siteminin yapılmasına ilişkin olup, sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesi ve sistemin imaline ilişkindir. Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte olup, somut olayda uygulanması gereken 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12/3 maddesinde her çeşit imal veya inşa işleri ticari işler arasında sayılmış olup, davacı da tacir olduğundan kabul edilen alacağa 3095 sayılı kanunun 2/II maddesi gereğince ticari işlerde uygulanan avans faizi yürütülmesi gerekirken davacının talebinin de bu yönde olmasına rağmen yanlış değerlendirme ile kabul edilen alacaklar için yasal faiz uygulanması doğru olmamıştır.
3- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince, davacının dava dilekçesinde talep ettiği 2 adet çelik konstrüksiyonlu branda kapı bedeli, taşıyıcı çelik konstrüksiyonların işçilik ve vinçli montaj bedeli, elektrik hattında kullanılan kablo bedeli ile ilgili talepleri fazladan yapıldığı ileri sürüldüğünden sözleşme dışı iş niteliğindedir. Sözleşme dışı iş de Dairemiz içtihat ve uygulamalarında sözleşmenin ifası sırasında ya da bitiminden sonra işin gereği olarak yüklenici tarafından kendiliğinden yapılan ya da iş sahibinin talimatıyla gerçekleştirilen imalatlardır. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca gerçekleştirilen fazla imalatların iş sahibinin yararına olması halinde yapıldığı tarihler itibariyle mahalli piyasa rayiçlerine göre bedeli iş sahibinden talep edilebilir. Ancak bunun aksinin sözleşmeyle kararlaştırılması mümkündür.
Yanlar arasında imzalanan 16.01.2009 tarihli sözleşmenin Teslimat Programı başlıklı 11.4 maddesinde plastik medya ile boya sökme sisteminin 5. Ana Bakım Merkezi Komutanlığı'nda mevcut bulunan ....boyutlarındaki hangar ve çevresine monte edileceği, sistemin elektrik işleri, basınçlı hava işleri, montaj yeri hazırlanması gibi bütün işlerinin yüklenici tarafından yapılacağı ve bunun için gerekli olan her türlü malzeme (enerji kablosu, boru, pabuç, şalter, sigorta...) ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edileceği, sistemin bütün montaj yeri hazırlıkları montajının yüklenici tarafından yapılacağı, ilgili malzemelerin yüklenici tarafından temin edileceği ve sistemin bütün donanımlarıyla birlikte çalışır vaziyette teslim edileceği kabul edilmiştir. Yine sözleşmenin 39.2 maddesinde yüklenici tarafından mala ait teknik dokümandan farklı olarak önerilen işler, ancak teknik ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun ve mevcudundan daha iyi özelliklere sahip olduğunun komisyon tarafından onaylanması halinde kabul edilebileceği, bu takdirde yüklenicinin ilave bedel isteyemeyeceği kararlaştırılmıştır.
Davacı tarafından fazladan yapıldığı ileri sürülen 2 adet çelik konstrüksiyonlu branda kapının teknik dokümandan farklı olduğu kabul edilse dahi davacı yüklenici tarafından gerçekleştirildiği ve davalı iş sahibince karşı çıkılmamak suretiyle bu değişiklik onaylanmış sayıldığından fazla imalat niteliğinde olsa dahi, sözleşmenin 39.2 maddesi hükmünce ilave bedel istenmesi mümkün değildir.
Yine elektrik hattında kullanılan kablo bedeliyle ilgili olarak sözleşmenin 11.4 maddesinde sözleşme konusu sistemin kurulacağı hangar ve çevresine monte işleriyle ilgili elektrik işleri diğer işler ve bunun için gerekli olan her türlü malzeme (elektrik kablosu, boru, pabuç, şalter, sigorta dahil olmak üzere) ve ekipman yükleniciye ait olup, onun tarafından temin edileceğinden elektrik hattında trafonun değiştirilmesi nedeniyle kullanılan kablo bedeli sözleşme kapsamında iş olup, bunun fazla imalat bedeli olduğunun kabulü de mümkün değildir.
Bu durumda mahkemece davacının 2 adet çelik konstrüksiyonlu branda kapı bedeli ve elektrik hattında kullanılan kablo bedelini talep etmesi mümkün olmadığından bununla ilgili talep ve davaların reddine karar verilmesi gerekirken sözleşmenin az yukarıda açıklanan hükümleri gözden kaçırılarak yanlış değerlendirme sonucu fazla imalat olarak nitelendirilip hüküm altına alınması usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Kabule göre de; mahkemece hüküm altına alınan 2 adet çelik konstrüksiyonlu branda kapı ve elektrik hattında kullanılan kablo imalat bedeline, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, 11.11.2013 harç tahsil tarihli ıslah dilekçesi ile artırılan miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesi gerekirken, fazla imalatların kabul edilen tüm miktarı yönünden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
Belirtilen sebeplerle kararın bozulması uygun görülmüştür.
Sonuç: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine, diğer bentler uyarınca kabulü ile hükmün 2. bent uyarınca davacı, 3. bent gereğince davalı yararına bozulmasına, 1.100,00'er TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan diğer tarafa verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 14.05.2015 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy