Mahkemesi : Asliye Ticaret Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Yerel mahkemede yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile 59.994,26 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.
2- Davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı yüklenici T.. S... davalı iş sahibi E.. G.. M.. ait Ankara Y.. ilçesi İstasyon mahallesi hudutları dahilinde kalan ada no:.. parsel no:..'de kayıtlı taşınmaz arsaya bina inşaatı ve mevcut binaların yıkılması ve yapım işini üstlenmiş yanlar arasında ... 09.2002 tarihli sözleşme düzenlenmiş, işin 30.000.418.070,832 TL muhammen bedelli olup birim fiyatları esaslarıyla aynen ve fenni ve sair bütün şartlarına uygun olarak birim fiyatlarının her birine ayrı ayrı ve tümüne şamil olmak üzere %13.05 indirimle KDV hariç toplam 26.085.363.512.589 TL olduğu kararlaştırılmış, yüklenici teklifi, ihale şartnamesi ve sözleşme tasarısı sözleşmenin ekleri olarak kabul edilmiştir.
Yüklenici işe başlamış edimini ifa etmiştir.
Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık E.. G.. M.. hizmet binası 1.kısım inşaatı işine ait 38 nolu (kesin) hakediş raporuyla %30 keşif artışı üzerinde imalat yapıldığı gerekçesiyle ödenmeyen 797.812,91 TL ve sözleşmeye aykırı olarak kesilen KDV dahil 267.087,00 TL olmak üzere toplam 1.064.899,91 TL bedelle ilgili noktada toplanmaktadır.
Mahkemece yapılan yargılama sürecinde sözleşme, sözleşme tasarısı, ihale şartnamesi, idari şartname, teklif yazıları, keşif artışı ile ilgili idare encümeni kararı, geçici kabul tutanağı, hakediş raporları, kesin hakedişlere ilişkin E.. G.. M..'nün oluruna dair yazı örneği, kesinti icmal tutanağı, mukayeseli keşif özeti raporu getirilmiş yanların göstermiş oldukları kanıtlar da toplandıktan sonra dosya üzerinde ve yerinde inceleme yapılarak iki ayrı bilirkişi kurulundan rapor ve ek raporlar alınmıştır. Mahkemece hükme esas alınan 13.01.2014 havale tarihli inşaat mühendisleri C.. B.., T.. E.. ve Sayıştay denetçisi O.. G.. oluşan bilirkişi heyeti raporunda sözleşme dışı yapılan idarece de kabul edilen işler için Borçlar Yasası'nın 411 ve devamı maddeleri gereğince vekaletsiz tasarruf hükümlerinin uygulanacağı, bu durumda Borçlar Yasası'nın 413. maddesi gereğince, yüklenicinin yaptığı zaruri ve faydalı masrafların ödenmesi gerekeceği bu durumda sözleşmede öngörülen fiyatların değil imalatın yapıldığı günün rayiçlerinin uygulanacağı ancak sadece giderlerin istenebileceği yüklenici kârının dahil edilemeyeceği gerekçesi ile %30'u aşan imalatların 2003 yılı serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin 472.510,62 TL olduğu hesaplanmış ancak davalı idarenin 38 nolu kesin hakediş raporunu düzenlerken %30 fazlalık bedeli olan 777.587,85 TL'nin yıllık birim fiyat farklarını da kesin hakediş rapor bedeline dahil ettiğinden 777.587,86 TL %30 fazlalığa ait yıllık birim fiyat farklarının davacı yüklenici alacağından düşülmesi gerektiği anılan ve hesaplanan bu bedel 412.516,36 TL olup 472.510,62 TL'den düşüldüğünde sonuçta davacı yüklenici alacağı 59.994,26 TL olarak saptanmıştır.
Yerel mahkemece hükme esas kabul edilen bu rapor içeriği hesap şekli itibariyle usul yasaya uygun olmayıp Yargıtay denetimine elverişli değildir. Şöyle ki; Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda %30 keşif artışı üzerindeki imalat bedeliyle ilgili olarak imalatın yapıldığı günün rayiçlerine göre ancak giderlerin istenebileceği alacak tutarı hesaplanırken yüklenici kârının dahil edilmemesi gerektiği ifade edilmiş ve buna göre hesap yapılmıştır. Oysa somut olayda davaya konu edilen iş %30 keşif artışı üzerindeki imalâtla ilgilidir, bedelinin işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Yasası'nın 410 ve devamı maddeleri gereğince vekaletsiz iş görme hükümleri gözetilerek işin yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiç fiyatlarına göre hesaplanması gerekir. Serbest piyasa rayiç fiyatlarına yüklenicinin kârı da dahil bulunmaktadır. Bilirkişi kurulunca yüklenicinin kârı dahil edilmeden hesap yapılması isabetli olmamıştır.
O halde mahkemece yapılması gereken iş aynı bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak %30 keşif artışı üzerinde yapılan imalâtın işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Yasası'nın 410 ve devamı maddeleri dikkate alınarak vekaletsiz iş görme hükümlerince işin yapıldığı 2003 yılındaki serbest piyasa rayiç fiyatlarına göre işin bedelin saptamaktan ve 38 nolu kesin hakediş raporuna ilave edilen yıllık birim fiyatı farkı 412.516,36 TL'nin mahsubundan sonra elde edilecek sonuç dairesinde karar vermekten ibaret olmalıdır.
Açıklanan olgular gözden uzak tutularak eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine 2. bent uyarınca kararın temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 10.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy