Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, eser sözleşmesine dayalı olarak teminat olarak verildiği iddia olunan bonoya ilişkin İİK 72. maddeye göre icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davası olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde harca esas değeri 10.000,00 TL olarak göstermek suretiyle Samsun 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/9427 Esas sayılı dosyasında takibe konulan 68.635,00 TL bedelli kambiyo senedinin taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereğince teminat olarak verildiğini, kambiyo senedi vasfını ve borç ikrarını içermediğini belirterek menfi tespit talebinde bulunmuş, davalı; davacının eser sözleşmesine dayalı edimlerini yerine getirmediği için doğan zarar nedeniyle senedin takibe konulduğunu belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir. Tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz (16/3. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.
Dava dilekçesinde harca esas değer 10.000,00 TL gösterilmekle birlikte borçlu
olunmadığı iddia edilen bono nedeniyle icra dosyasında 69.541,82 TL için icra takibi yapılmış, ancak 10.000,00 TL üzerinden peşin nispi harç ile başvurma harcı alınmış, talep edilen miktara göre Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine göre harcın tamamlanması için süre verilmeksizin yargılamaya devam edilerek dava sonuçlandırılmıştır. Harçlar Yasası'ndaki düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden gözönünde tutulacağı gibi temyiz aşamasında Yargıtay'ca da re'sen dikkate alınır.
Bu durumda davada 69.541,82 TL'lik takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talep edilmesine rağmen 10.000,00 TL değer üzerinden peşin nispi harç ile maktu başvurma harcı alındığından, mahkemece Harçlar Kanunu'nun 28-a maddesi gereğince borçlu olunmadığı talep edilen toplam miktar üzerinden alınması gereken 1/4 peşin nispi ilâm harcı ile maktu başvurma harcı hesaplanıp bundan peşin yatırılan başvurma ve ilâm harcı düşüldükten sonra eksik yatırılan harç miktarı tespit edilip Harçlar Kanunu'nun 30, 32. maddeleri gereğince davacıya noksan harç tamamlamak üzere bir sonraki duruşmaya kadar süre verilerek, tamamlanması halinde yargılamaya devam edilmesi, ikmâl edilmemesi durumunda 30. maddenin son cümlesi uyarınca işlem yapılması gerekirken bu husus gözden kaçırılarak Harçlar Yasası'nın 32. maddesine aykırı olarak yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebeplerine göre davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 16.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy