(818 S. K. m. 355, 365) (6098 S. K. m. 470, 480)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan, sözleşme gereği iş bedeli olarak verilen 420.000,00 TL'lik senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitiyle, 30.000,00 TL'nin davalı Kürşat'dan istirdadına ve sözleşmenin feshine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacılar vekili, müvekkili şirket ile davalı K.. D.. arasında şirketin maliki olduğu taşınmazı üzerine iki adet tavuk kümesi ve bakıcı evi projesi için anahtar teslimi sözleşme imzalandığını, ancak davalının anılan işi istenilen tarihte yapmadığını ve belirlenen sürenin geçtiğini, tarafların bir araya gelerek yeni bir sözleşme yaptıklarını, koşulların aynı kaldığını, sadece işin bitim tarihinin değiştirildiğini, eski bonoların iptal edildiğini, 7 adet yeni bono düzenlenip arka yüzüne "düzenlenen sözleşmeye dayanılarak verilmiştir" ibaresinin yazıldığını, bu sözleşmedeki edimlerin de yerine getirilmediğini, bununla ilgili Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/110 D. iş dosyasıyla tespit yaptırıldığını, davalının sözleşmeyi feshedip bonoları iade edeceğini taahhüt etmesine rağmen iade etmediği gibi, diğer davalılara ciro ettiğini, bu nedenlerle verilen bonolardan dolayı borçlu olmadıklarının tespitini ve iptaliyle iadesini, inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ile şirket tarafından davalı Kürşat'a ödenen 30.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalılar K.. M..'nü temsilen Hazine vekili, davalı L.. S.. ve davalı R.. M.. vekilleri davanın reddini dilemiş, diğer davalılar davaya cevap vermemiş ve duruşmaya da katılmamışlardır.
Mahkemece, Kıymetli evrakın illetten mücerret olduğu, davacı tarafın ileri sürmüş olduğu def'ileri sadece ilgililerine karşı ileri sürebileceği, bile bile borçlunun zararına hareket ettiklerinin de kanıtlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı ile davalılardan K.. D.. arasında düzenlendiği 13.7.2012 tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Diğer davalılar ise kambiyo senedi niteliğinde olan bonoyu ciro yoluyla elinde bulunduran hamillerdir. Sözleşme 13.7.2012 tarihini taşımakta ve davacı iş sahibi, davalı K.. D.. ise yüklenici sıfatıyla sözleşmeyi imzalamış ve işin konusunun "etlik piliç yetiştiriciliği için 2 adet tavuk kümesi ve bakıcı evinin yapılması" olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmede 450.000,00 TL götürü bedel belirlenmiş, peşinat olarak iki ayrı tarihte 30.000,00 TL verileceği, geri kalan miktar için ise, 4 adet 50.000,00 TL'lik senet, ve 1 adet 220.000,00 TL'lik senet verileceği öngörülmüştür. Davacı vekilince, 5 adet senet değiştirilmek suretiyle 7 adet bono düzenlenmiş ve öncekiler iptâl edilmiş olup, yeni verilen bu senetlerin arkasına 13.7.2012 tarihli sözleşme dayanılarak verildiği yazılmıştır. Sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmediği iddiasıyla iş bedeli olarak verilen 420.000,00 TL'lik 7 adet bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitiyle, 30.000,00 TL iş bedelinin davalılardan (yüklenici) Kürşat'dan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı yüklenicinin de bir miktar iş yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumda iş bedelinin hesaplanması gerekir. Az yukarıda açıklandığı üzere taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmedeki iş BK'nın 365. maddesi uyarınca götürü bedelle yapılması kararlaştırıldığından iş bedeli hesaplanırken fiziki oran kurulmalıdır. Bu durumda mahkemece yapılacak iş, Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/110 Değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporu da gözetilmek suretiyle mahallinde keşif yapılmak suretiyle sözleşmeye göre gerçekleşen imalât tutarının fiziki oranı bulunmalı, bu oran götürü bedele oranlanarak, davalı yüklenicinin hakedişi bulunmalı, fazlası yönünden menfi tespit istemi kabul edilmelidir. Ayrıca davalı senet hamilleri yönünden de, senetlerin arkasında sözleşme gereği verildiği şerhi bulunduğundan da hamillerin de sözleşme gereği bedelin ödeneceğini bilmeleri gerektiğinden yüklenicinin hakedişinden fazlası için hamiller yönünden de menfi tespit istemi kabul edilmeli, ayrıca senetleri iade edenler ve davacı vekilinin 50.000,00 TL'lik senedi iade eden İ...D..San. Tic. AŞ. yönünden davadan feragat dilekçesi gözetilerek, bu senet yönünden davadan feragat edip etmediği, ya da konusuz kalıp kalıp kalmadığının değerlenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru olmamıştır.
Kabule göre de, her bir hamil için haklarında açılan dava (senet tutarı) miktarına göre vekalet ücreti takdiri gerekirken, fazla vekâlet ücretine de hükmolunması hatalı olmuştur.
Kararın açıklanan nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacılar yararına bozulmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 08.10.2015 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy