(818 S. K. m. 355) (2004 S. K. m. 67) (YHGK 07.06.2006 T. 2006/19-295 E. 2006/341 K.)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan takibe yönelik vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelindiğinde ise,
Taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.
Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise, iş sahibinin amacına uygun, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğü bulunmaktadır.
Somut olayda, taraflar arasında birim fiyatlı eser sözleşmesi kararlaştırılmış olup, bilahare ... imzalı 30.10.2003 tarihli ve “Alındı Belgesi ve İbralaşma” başlıklı belgeden yapılan işin tamamının bedelinin 37.000,00 TL olduğu, 25.500,00 TL’nin nakden davacı tarafından alındığı, kalan 11.500,00 TL’nin taksitle ödeneceği belirtilmiş, bu tarihten sonra düzenlenen 10.02.2004 tarihli ek sözleşme ile sel nedeniyle yıkılan istinat duvarlarının onarım malzemesinin iş sahibine ait olmak üzere davacı yüklenici tarafından yapılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Bahse konu sözleşmede yükleniciye bedel ödeneceğine dair hüküm bulunmadığı gibi sözleşme bir bütün olarak incelendiğinde sorumluluğun davacıya ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda sadece “Alındı Belgesi ve İbralaşma” başlıklı belgede belirtilen bakiye 11.500,00 TL’nin davalı iş sahibi tarafından ödenip ödenmediği hususunun aydınlatılması gerekmektedir.
O halde mahkemece yapılacak iş, bakiye 11.500,00 TL’nin ödendiği hususunda ispat yükümlülüğünün davalı iş sahibine ait olduğundan, söz konusu ödemeye dair davalı delillerinin sunulması ve hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesinden ibarettir.
Öte yandan, itirazın iptali davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde itiraz etmesi ve alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması gerekir. Burada, borçlu itirazının kötüniyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz. İcra inkar tazminatı, hakkındaki icra takibine itiraz ederek durduran ve çabuk sonuçlandırılmasına engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.
Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir (HGK'nın 07.06.2006 tarihli ve 2006/19-295 Esas, 2006/341 Karar sayılı kararı).
Bu ilke ve kurallar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu alacağın mevcut olup olmadığı ile mevcut bir alacağın tespit edilmesi sonucu miktarı bilirkişi raporu da alınmak suretiyle yapılan yargılama sonucu belirlenmiştir. Bu durumda likit bir alacak bulunduğundan söz edilemeyeceğinden mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesi de doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 11.07.2018 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy