Mahkemesi:Asliye Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin yüklenicilerin temerrüdü nedeniyle feshi ile tapu kaydı üzerine konulan satış vaadi şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı kooperatif arsa sahibi, davalılar yüklenicilerdir. ... 1. Noterliği'nde taraflarca imzalanan 06.11.1995 gün 40131 yevmiye nolu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile davalı yükleniciler arsa sahibi kooperatife ait ... Merkez ... Köyü ... Mevkii 5982 ada 1 parsel sayılı arsa üzerinde konut yapımını üstlenmiştir. Sözleşmenin 2. maddesinde 30.04.1996 tarihine kadar inşaata başlanıp 36 ay içerisinde tamamlanacağı, genel iskânın yükleniciye ait olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmenin 3. maddesine göre de inşaat yapılacak arsanın tapu kaydı üzerinde hazine lehine konulmuş 2/b şerhi mevcut olduğu ve inşaat devam ederken yüklenicinin kusuru olmaksızın tedbir ve diğer yasal nedenle inşaatın durması halinde geçen sürenin inşaat bitim süresine ekleneceği ve bu halin iki taraf için de mücbir sebep teşkil edeceği kararlaştırılmıştır. 4. maddede hazine lehine şerh nedeniyle bu yerin kooperatife satışının mümkün olması halinde bedel ve masrafların arsa sahibince karşılanacağı kabul edilmiştir. 7. maddesinde de paylaşım ile yükleniciye tapu verilmesi hususları düzenlenmiştir.
... 2. Noterliği'nde imzalanan 04.05.1999 gün 12305 yevmiye nolu düzenleme şeklinde ek sözleşme ile ana sözleşmenin süreye ilişkin kısmı, inşaat süresi orman 2/b'lik bölümün tapusunun alındığı tarihten itibaren 30 aydır, ancak yüklenici B ve C blokların yapımına başlayacaktır ve bu bloklar 01.06.1999 tarihinden itibaren 30 ay içinde mal sahibine teslim edilecektir şeklinde ve satın alım bedelleri, paylaşım ile teknik şartlar bölümünün 11. maddesi ek sözleşmede belirtilen şekilde değiştirilmiştir.
Dosyaya getirtilen tapu kayıtlarına göre sözleşme konusu 5892 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davacı kooperatif adına tapuda kaytılı iken dava dışı Maliye Hazinesi tarafından ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1995/523 Esas sayılı dosyasında arsa sahibi kooperatif aleyhine açılan davada 1996/756 Karar sayılı kararı ile 5060 m2'lik kısmının tapu kaydının iptâli ve hazine adına tesciline karar verilmiş ve bu karar derecattan geçmek suretiyle 13.06.1997
tarihinde kesinleşmiştir. Bu kararın kesinleşmesinden sonra sözleşme konusu parsel 14.09.1998 tarihinde ifraz edilerek 1967 m2'lik kısmı 5982 ada 2 parsel numarası altında davacı kooperatif, 5060 m2'lik bölümü 5982 ada 3 parsel Maliye Hazinesi adına tescil edilmiş ve bu parsel 6292 sayılı Yasa uyarınca davacı arsa sahibi kooperatif tarafından 07.02.2014 tarihinde satın alınarak ve 2 parselle 23.12.2014 tarihli encümen kararı ile tevhit edilerek 5982 ada 4 parsel numarasını almıştır.
Dosya kapsamına alınan yapı ruhsat suretlerinden 5982 ada 1 parsel A, B, C, D bloklar için 12.10.1995 tarihinde (sözleşme – ek sözleşme ve ifraz tarihlerinden önce) yapı ruhsatı alındığı, (ifraz tarihlerinden önce) yapı ruhsatı alındığı, ifraz ve bir kısmının hazine adına tescili, satın alma ve tevhit işlemlerinden sonra oluşan 5982 ada 4 parsel için yine A, B, C, D blok olarak 22.06.2015 tarihinde ve davadan sonra yapı sahibi davacı kooperatif, yükleniciler ... ve dava dışı ... Tarım A.Ş. olan yapı ruhsatının alındığı anlaşılmaktadır.
04.05.1999 tarihli yöntemine uygun olarak düzenlenmiş olup, geçerli olan ek sözleşme ile inşaat süresinin 2/b'lik bölümün tapusunun alındığı tarihten itibaren 30 ay olarak belirlendiği, tapu kayıtlarına göre Orman Kanunu'nun 2/b maddesi uyarınca mahkeme kararı ile 5982 ada 1 parselden ifraz edilip 5982 ada 3 parsel numarası olan taşınmaz davacı kooperatif tarafından 07.02.2014 tarihinde ve 27.03.2013 dava tarihinden sonra alındığından bu haliyle ek sözleşmede kararlaştırılan süre dava tarihi itibariyle başlamamıştır. Ek sözleşmede B ve C bloklarının inşaatlarının yapılacağı belirtilerek bunlarla ilgili inşaata başlangıç ve bitiş tarihi de ayrıca kararlaştırılmış ise de; keşfe bağlı olarak 24.02.2016 tarihli krokili raporu düzenleyen harita mühendis bilirkişi raporuna göre B blok inşaat ek sözleşme tarihi itibariyle hazine adına ifrazen tescil edilen 5982 ada 3 parselde kaldığı ve bu durumda önceki yapı rupsatı tapusu iptâl edilen 1 parselle ilgili olarak alınmış olması nedeniyle geçerliliğini yitirdiği ve yüklenicilerden dava tarihi itibariyle arsa sahibine ait olmayan, yapı ruhsatı bulunmayan ve imar mevzuatına göre yasal olmayacak bir inşaata başlaması ve sürdürmesi beklenemez.
Bu durumda mahkemece dava tarihi itibariyle yüklenici temerrüdü ve sözleşmenin feshi koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi yerine yanlış değerlendirme sonucu kabulu doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazların kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 02.04.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.