(818 S. K. m. 360)
Dava: Taraflar arasındaki davanın (Ankara Asliye 6. Hukuk Hakimliği)nce görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen 8.4.1976 gün ve 297-171 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü :
Dava: Davacı vekili 26.4.1974 tarihli dilekçesinde; Ayvalık'ta 10 ton kapasiteli sabunhane projesinin davalı Genel Müdürlükçe davacıya ihale edildiğini, projeyi tamamlayan müvekkilinin davalı Genel Müdürlüğün onayına sunduğunu, bu projelerden tesisata ilişkin olanının onaylandığını, mimari projede ise sözleşme hükümleri dışında değişiklik ve ilaveler istendiğini ve bunun sonucunda üç kez proje düzenlendiğini, sonradan onaylanan tesisat projesinde yeniden düzenlenmek üzere iade olunduğunu, davacının bu projelerde davalı tarafından istenilen değişiklikleri yaparak Genel Müdürlüğün onayına arzettiğini, ancak davalının projenin mimari ve estetik endişelerden uzak, basit, gecekondu havası içerisinde ele alındığını belirterek, bu projelerin kabul edilmediğini beyanla proje değişiklikleri nedeniyle müvekkilinin uğradığı 5500 liralık zarar ile ayrıca keşif bedeli olarak ödenen 19.500 lira ki toplam olarak 2500 lira maddi tazminatın davalıya ödetilmesini istemiştir. Davalı ise savunmasında: Olayda zamanaşımı olduğunu, davacı tarafından hazırlanarak müvekkili davalı idareye verilen betonarme projelerinin ekonomik bulunmadığı gibi, sözleşme ve eki şartnameye uygun düşmemesi nedeniyle düzeltilmesini istediğini, bu durumda davacının dava hakkının doğmadığını, davanın haksız açıldığını beyanda reddini istemiştir.
Mahkemece; davalı idarenin gerçekten istediği şekilde ve estetik yönden ileri bir eser ortaya çıkmasını istemesi halinde, buna ait hazırlığın yapılması ve önce bir avan proje yaptırılması ve uygulama projelerininde bu esasa göre istemesi veya işi sınırlı bir yarışma ile çözümleme yoluna gitmesi gerekeceğinden, bunları yapmayan idarenin % 60 oranında yapılan iş karşılığını ödemesi gerektiğinin kabulü suretiyle, 11.700 liranın davalıya ödetilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Ayvalık'ta 1000 ton kapasiteli sabunhane projesi davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından davacı Mimar (M.G.)ye ihale edilmiş ve aralarında 3.11.1971 günlü eser sözleşmesi düzenlenmiştir.
Mahkemece iddia ve savunma çevresinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi ise 22.4.1975 günlü raporunda; davacının gerekli düzeltme ve eb'ad eksikliklerini gidermesi halinde talep ettiği (tazminat hariç) 19.500 lira alacağının aynen ödenmesi gerektiği, ancak bu kabil olmadığı takdirde idarenin kendi elemanlarına bu eksiklikleri düzelttirmesi mümkün bulunduğundan, o zaman müellifin geçmiş emek, gayret ve masrafları ile idarenin projelerinin ikmali için gerekli masrafları göz önüne alarak davacıya ödenmesi gereken miktarın, istenilen meblağın % 60'ı oranında 11.700 lira olması gerektiğini belirtmiştir.
Oysa ki, bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere, dava konusu projelerin dosya içerisinde bulunmaması dolayısıyla ileri sürülen kusur ve noksanların saptanamadığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacı eser müellifinin emek ve çabası mevcut olmakla beraber, bu projelerin kabulüne davalı idarenin zorlanabilmesi için davacı tarafından yapılan sözü edilen projelerin davalı idarece istenilen nitelikte ve uygulama kabiliyeti olup olmadığının kesin biçimde anlaşılması gerekir.
Bu itibarla, davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen projelerin mahkemece getirtilmesinden sonra taraflarca imzalanmış olan sözleşme, şartname ve Bayındırlık İşleri Teknik Şartnamesi hükümleri ile tarafların iddia ve savunması, hak ve hakkaniyet esasları da göz önünde tutularak, davacının bu projelerde gerekli düzeltme ve eb'ad eksikliklerini gidermesi halinde, projelerin yapılacak inşaat ve maksada uygun olup olmadığı ve uygulama niteliği bulunup bulunmadığı ve ayrıca bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, % 40 noksan bırakılan işin davalı idare tarafından kabul edilmesi gerekip gerekmediği hususlarının mahkemece seçilecek bilirkişiye incelettirilmesi ve böylece olayda Borçlar Yasasının 360. maddesi koşullarının araştırılması icap ederken, eksik incelemeye ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Sonuç: Davalı idarenin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı davalı yararına BOZULMASINA, istek olursa ödediği temyiz peşin harcının temyiz edene iadesine, 20.9.1976 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy