(818 S. K. m. 158)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Üsküdar Asliye 1. Hukuk Hakimliğince görülerek ödetmeye ilişkin olarak verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenmiş olmakla gereği düşünüldü:
Karar: Dava, davacılara ait arsa üzerinde davalının inşasını taahhüt ettiği atelye binasının sözleşmede belirtilen süre içinde ikmal edilmemiş olması nedeniyle (17.000) lira gecikme ödencesi ve (100.000) lira ceza koşulunun ödetilmesine ilişkindir.
Davalı işin süresinde bitirilmemiş olması davacıların kusurundan ileri geldiğini, özellikle statik projeyi zamanında verdikleri gibi çelik kontstrüksiyon detaylarının yapılmadığını, inşaat ve elektrik kaynak işler için gerekli olan su ve elektriğin temin edilmediğini, talep edilen gecikme ödencesinin süre uzatımı esas alınarak hesaplanması icap ettiğini, sözleşmenin feshi ve ceza koşulunun da istenemeyeceğini savunmuştur.
Mahkemece, yerinde yapılan inceleme ve bilirkişi kurulunun verdiği rapora dayanılarak sözleşme konusu eserin kullanılmaya elverişli bir düzeye getirilmiş olması ve yanlar açısından işin bitirilmesinin amaç olduğu gerekçesiyle sözleşmeden dönme isteği reddedilmiş, öte yandan, inşaatın geciktirilmesinde davacıların % 60, davalının ise % 40 oranında kusurlu oldukları saptanarak (10200) lira gecikme ödencesi ve indirime tabi tutulan ceza koşulundan (15.000) lira cezanın faizi ile birlikte tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiştir.
Taraf vekilleri süresi içinde hükmü temyiz etmişlerdir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla gerektirici nedenlere ve kanıtların takdirinde yanılgı bulunmamış olmasına göre davalının aşağıdaki 2 ve 3. bentler dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - Davalı yükleniciye uygulanması gereken cezalı süre (34) günden ibaret olup, behel günlüğü (500) liradan ödemekle yükümlü olduğu gecikme ödencesi (17.000) lira tutmaktadır. Ancak bilirkişi kurulunun raporunda gösterilen gerekçeye ve mahkemenin kabul ettiği kusur oranına göre bunun % 40 karşılığı olan (6800) liradan davalının sorumlu tutulması icap ederken, saptanan kusur oranı tersine çevrilerek yanlış hesap sonucunda (10.200) liranın davalıdan tahsiline hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
3 - Taraflar arasında mevcut 30.4.1976 günlü sözleşmenin 11. maddesinde öngörülen ceza koşulu, yüklenicinin üstlendiği eseri yapmaması ya da sözleşmeden dönülmesi halinde ödetilmesi amacına yöneliktir. Çünkü, aynı sözleşmenin 7. maddesinde gecikme günleri için ayrıca bir ödence saptanmış bulunmaktadır. Oysa, halkı olarak binanın işletmeye elverişli bir duruma getirilmiş olduğu kabul edilerek davacıların sözleşmeden dönme istekleri reddedildiğine göre,, (100.000) liralık ceza koşuluna ilişkin isteklerinin de tümünün reddine karar verilmesi icap ettiği halde,, ceza koşulu indirime tabi tutulmak suretiyle bir bölümünün tahsiline hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
4 - Yukarıda 3. bentte açıklanan nedenler karşısında esasen ceza koşuluna hükmedilemeyeceğinden, davacılar vekilinin (100.000) liralık cezanın indirilmiyeceğine ilişkin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazları ille 4. bentte gösterilen nedenden dolayı davacılar vekilinin ileri sürdüğü temyiz itirazının reddine ve 2 ve 3. bentlerde belirtilen nedenler karşısında hükmün davalı yararına BOZULMASINA (...) 19.2.1979 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy