(818 S. K. m. 355, 365, 366)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara Asliye 4. Ticaret Mahkemesince görülerek ödetmeye ilişkin olarak verilen 17.12.1979 tarih ve 176/312 sayılı hükmün temyizen tetkiki davalı avukatı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı yüklenici davasında: Ankara Yenikent - Bucak köyleri müşterek kanalizasyon ikmal inşaatı işinde makina ile yapılan dar derin işi yaptıkları halde bina temellerindeki geniş ve derin kazılara ait ayrı poz uygulanmak suretile zararlarına sebebiyet verildiğinden uğranılan zarardan fazlaya ait talepleri saklı kalmak kaydile alacak 238.640 liranın davalı idareden alınması talep ve dava eylemiştir.
Davalı idare, birim fiyatlarının uygulanmasında bir yanlışlık olmadığından davanın reddini cevaben istemiştir.
Yerel mahkeme 17.12.1979 tarihli kararında davacının yaptığı işe, en yakın karayolları 1978 birim fiyat cetvelinin 14110 poz numarasının uygulanması gerektiğini bildiren bilirkişi raporuna dayanarak alacak 238.640,00 lira için ödetme kararı vermiştir.
Davalı idarenin temyizi üzerine kanıtlar, belgeler ve ekleri incelenerek değerlendirildi.
Ankara yeni mahalle ilçesi yenikent - bucak kanalizasyon işini yüklenen davacı ile davalı işveren idare arasındaki uyuşmazlık, yüklenicinin yapmış olduğu kanalizasyon büzünün yerleştirilmesi için gerekli hendeğin ödemesi ile ilgili (poz ve fiyat)ın saptanmasından doğmaktadır. İddia, yapılan işin 79 cm. genişlik ve ortalama 230 cm. derinliğinde makina ile kanal kazma işi olması nedeni ile imalatın ölçüler itibarile (makina ile darderin kazı) niteliğinde olup keşi özetinde bu poza ait fiyatın olmamasından sözleşme gereği böyle bir poza ait birim fiyatı bulunmadığından Bayındırlık birim fiyatları listesine de gidilemediğinden özel şartnamenin 3. üncü maddesi gereğince İller Bankası fiyatlarından faydalanılması gerektiği yolundadır. İdarenin (bina temellerindeki geniş ve derin kazılara ait) iki poz numarası uygulayarak hata yapıldığı açıklanmaktadır.
Yargılamada özel bilgisine başvurulan bilirkişi kurulunun 8.8.1979 tarihli esas raporunda sonuçta benzer kazı işleri yapan analize sahip karayolları genel müdürlüğü birim fiyatlarını kaynak yaptıkları görülmektedir.
Oysa, her olay kendi bünyesinde mütallaa edileceğinden oluşu yanlar arasındaki sözleşme ve ekleri hükümlerine göre çözmek gerekir.
18.8.1978 tarihli sözleşmenin 2 nci maddesi gereği eksiltme şartnamesi ve özel şartname sözleşmesinin eklerindendir. Uygulamada uygulanması zorunludur. Kanalizasyon inşa işlerinde zaruri haller dışında bilmum kazılar makina ile yapılacaktır.
Maksimum kanal taban genişliği büz dışı çapı (D) + 0, 40 m. olacaktır. Bunun dışında yapılacak genişlikler için hiç bir bedel ödenmeyecektir. Kuralı özel şartnamenin 1. inci maddesi ile saptanmıştır. Bu, kayıt geçerli ve yükleniciyi bağlayıcı niteliktedir. Bilirkişilerin de belirttikleri gibi işin dar kazı olduğu açık ve seçiktir. Bunun dışında yapılacak genişlikler için hiçbir bedel ödenmeyeceği de özel şartnamenin hükmü gereği bulunmaktadır.
Öte yandan özel şartnamenin 3. ncü maddesi keşifte bulunmayan diğer bir deyimle sözleşme dışı imalatlar hakkında birim fiyatının tespitine ilişkin olup sözleşme dışı bir iş yapıldığı da davada iddia edilmediğine göre bilirkişi kurulunun yeni bir birim fiyatı tespiti de yanlar arasındaki hukuki ilişkiye aykırıdır.
Bu nedenle istemin reddi gerekirken kabulü doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda gösterilen nedenle temyiz eden davalı idare yararına yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, 20.3.1980 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy