(1086 S. K. m. 287)
Dava: Taraflar arasındaki davanın Ankara Üçüncü Asliye Ticaret Mahkemesince görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen 28.11.1979 tarih ve 520/399 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatı tarafından istenmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve tartışıldıktan sonra gereği düşünüldü.
Karar: Davacı vekili 27.09.1978 günlü dava dilekçesinde; davalı yüklenici ... İnşaat ve İşletme A.Ş. Genel Müdürlüğü ile mal sahibi MKE. Kurumu Genel Müdürlüğü'ne ait Çankırı'da Sanayi Teçhizat Fabrika ve Tesislerinin çevre ihata duvarlarının yapım işini taraflar arasında noterlikçe düzenlenen 1.02.1977 günlü sözleşme ile müvekkili davacının taşeron alarak üzerine aldığını, sözleşmenin imzasını müteakip inşaat hazırlıkları devam etmekte iken, Bakanlar Kurulunun 16.03.1977 gün ve 7/13220 sayılı yeni fiyat birimlerimin tespiti esaslarını gösteren kararının yayımlandığını, bu kararnamenin tanıdığı süre içinde kararname hükümlerinden faydalandırılmasını davalı şirketten istediğini, davalı şirket yetkilileri tarafından istenilen fiyat farklarını da içeren (8) numaralı hak edişin düzenlenip ödenmek üzere iken davalı şirket genel müdürünün şahsi muhalefeti yüzünden ödenmediğini ve sürüncemede bırakıldığını beyanda fiyat farkı tutarı olan 1.520.000 liranın 76.000 lira temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınmasını istemiştir.
Mahkemece, dosyada bulunan yazışmalar, evvelce mevcut olan ve taraflar arasındaki yazılı sözleşmeyi yapılacak işlerin fiyatı yönünden değiştirmekte ve yeni bir sözleşme niteliğini almakta olduğu, özellikle davalı şirketin adamları tarafından düzenlenen fiyat farkı istihkak raporları karşısında artık sözü geçen 7/13220 sayılı kararnamenin davacı yararına uygulanması gerektiğinden söz edilerek, 1.420.000 Liranın davalıdan faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Bu karar, davalı şirket tarafından temyiz olunmuştur. Olayımızda, davacı taşeron, davalı ... İnşaat ve İşletme A.Ş. ise yüklenicidir. Davalı şirketin taahhüdünde bulunan MKE. Kurumu'nun Çankırı'daki Ağır Sanayi Teçhizat Fabrikası ve Tesisleri İnşaatından (çevre ve ihata duvarı) işini 1.02.1977 tarihinde noterlikçe düzenlenen sözleşme ile 3.382,200 liraya yapmayı davacı yüklenmiştir. İş sahibi MKE. Kurumu olup, taşeronluk sözleşmesi ise, davacı ile davalı şirket arasında imzalanmıştır.
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, 1.02.1977 günlü taraflar arasında kurulan eser sözleşmesi 3 üncü maddesinin 10 numaralı bendine göre, sözleşmenin eki olarak kabul edilmiştir. Bu itibarla HUMK. nun 287. maddesine göre bir delil sözleşmesi niteliği taşıdığından, bunun hilafına taraflar başka bir delile dayanamazlar.
Yine sözleşmenin 10. maddesi gereğince, taşeron olan davacı, işçilik ve fiyat artışları nedeniyle fiyat farkı isteminde bulunamaz.
MKE. Kurumu yetkili organının her ne kadar 1.02.1977 günlü taşeronluk sözleşmesinde imzası yok ise de, sözleşme konusu işin ihalesinde tasdik makamı olduğu gibi, (sözleşme eki teklif olma şartnamesi m. 14) ayrıca sözleşmenin 25. maddesi uyarınca kesin hesaplar ve kesin hak edişler mal sahibi kurumun tasdikinden sonra kesin hal almaktadır.
Davacı yüklenicinin işe başlamasından sonra 16.03.1977 günlü Resmi Gazete'de Bakanlar Kurulunun 7/13220 sayılı fiyat farkına ilişkin kararnamesini gören davacı 16.03.1977 günlü dilekçe ile davalı şirketten fiyat farkı istemiş, davalı şirket ise 21.04.1977 günlü karşılık yazısında, durum mal sahibi kuruma intikal ettireceğini bildirmiştir. Kurum da fiyat farklarının davacıya ödenmesine dair karar alarak davalı şirkete ödeme konusunda yazı göndermiştir. Davalı şirkette bu yazı üzerine fiyat farkına dair 10.01.1978 günlü (8) numaralı hak edişi düzenlemiş ise de, bu hak ediş tutarı olan 1.408.108,86 lira davacıya ödenmediği gibi, davalı şirket tarafından 19.07.1978 günlü yazı ile ödenmeyeceği de davacıya bildirilmiştir.
Bundan sonra davalı şirket tarafından 15.05.1978 tarihinde düzenlenen ve istenilen fiyat artışlarını kapsamayan kesin hesap raporu ise, davacı taşeron tarafından hiçbir itiraz yapılmadan imzalanarak içeriğini oluşturan para alınmıştır.
Davacı taşeron Emin bu 15.05.1978 günlü kesin hesabı itirazsız olarak imza ettikten yaklaşık 3 ay kadar sonra 14.08.1978 günlü davalı şirkete verdiği dilekçe ile kesin hesaba itiraz etmiştir.
Sözleşmenin eklerinden olan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 33. ve 34. maddelerine göre; taşeron olan davacının geçici ve kesin hak ediş ve hesaba itirazı olduğu takdirde, itirazının neler olduğu ve dayandığı sebepleri statüasyona bağlayacağı kayıtsız izah etmesi ve (bağlı kağıtta yazılı itirazı kayıtlara) diyerek imzalaması gerekir. Aksi takdirde, davacının statüasyonu olduğu gibi şartsız olarak kabul etmiş sayılacak ve itirazları asla nazara alınamayacaktır.
Davacı taşeronun Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 33 ve 34. maddelerine uygun olarak davalı şirket tarafından düzenlenen kesin hesaba itiraz etmeden imzalamış bulunması ve itirazının ise sözü edilen genel şartnameye göre kabule değer görülmemesine binaen, davanın bu yönden reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözden kaçırılarak yazılı şekilde hükmün tesisi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle kararın davalı ... İnşaat ve İşletme A.Ş. yararına BOZULMASINA ve bozma nedenine göre şimdilik diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına ve 1400 Lira duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı şirkete verilmesine, peşin harcın istek halinde davalıya iadesine, 12.06.1980 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy