(818 S. K. m. 81)
Dava ve Karar: Düşünceye Saygı adlı eserinden iki bin adedini basmayı ve ciltli olarak 4500 lira ücretle teslimi yüklenen davalı taahhüdünü yerine getirmediğinden bastırılan iki bin adet kitabın hükmen teslimine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Yerel mahkeme, kesin hüküm mevcut olduğundan davanın reddine karar vermiştir.
Mahkeme kararını davacı vekili temyiz etmiştir.
Yüklenilen kitap basımı işinden kaynaklanan çekişmede davacı Hürrem'in daha önce 5.2.1976 tarihinde sulh hukuk mahkemesine dava dilekçesinde sözünü ettiği sair hakları saklı kalmak kaydıyla 3575 lira alacak davası açtığı davalı Sami'nin de kitap basımından 4000 lira alacağını talep eylediği ve istemlerin red edildiği görülmekte ve daha önce açılan diğer davada da kitapların teslimine ilişkin açılan davanın reddine karar verildiği belirtilmektedir.
Halbuki çekişmenin giderilmesini oluşturan işbu davamızda ise, konu ve özellikle sebebin ve istemin değiştiği tezahür eylemektedir. Şöyle ki;
Talep sahibi Hürrem tarafından keşide edilen 25 Ocak 1980 tarihli ihtarnamede kitapların mücellide hemen verilerek 10 gün içinde teslimi talep edilmekte ve bakiye alacak 3720 liranın da kitapların teslimi akabinde ödeneceği belirtilmektedir. Kaldı ki daha önce yaptırılan delillerin tesbitinde kitapların ciltcide ve kısmen de davalı iş yerinde olduğu görülmektedir. Bu hali ile son davada talebin sebebi değişerek bakiye alacağın ödenmesi ile kitapların teslimi sonucu oluşturmaktadır. Bu nedenle kesin hükümden bahsedilemez.
Tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde toplanan kanıtlarla değerlendirmede BK. nun 81'de karşılıklı taahhütleri ihtiva eden akitlerde ifa tarzının tesbit eden esasın, gözönünde tutulması gerektir.
Zira yasa, bu hükümle, karşılıklı bir sözleşmeden doğan edimle, karşı edimin ifa sırasını düzenlemekte olup BK. m. 81 uyarınca, karşılıklı bir sözleşmede, diğer tarafı ifaya zorlamak isteyen kişi, sözleşmeyi kendi yönünden ifa etmiş ya da ifayı teklif etmiş olmalıdır. Öyle ise;
Basımı yüklenilen 2000 adet Düşünceye Saygı adlı eserin, davacının 25 Ocak 1980 tarihli ihtarnamesinde kabul eylediği bakiye alacak 3720 lirayı davalı Sami'ye ödemesi kaydile davalı Sami tarafından teslimine karar vermek gerekir. Eksik inceleme ile verilen mahkeme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda gösterilen nedenle, davacı yararına mahkeme kararının BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy