(1086 S. K. m. 39, 40)
Dava: Taraflar arasındaki davanın (Mersin Birinci Asliye Hukuk Hâkimliği)'nce görülerek husumet yönünden davanın reddine dair verilen 22.3.1983 tarih ve 582 - 113 sayılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından sitenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla; dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Temyiz olunan kararın tarihi 22.3.1983 günüdür. 16.7.1981 tarihli 2494 sayılı Kanunla değiştirilen HUMK.nun 438. maddesince duruşma yapılması için tebligat gideri ödenmediğinden temyiz eden davacı vekilinin isteği dikkate alınmamıştır.
Taraflar arasında düzenlenen 6.9.1979 tarihli sözleşmenin 1. maddesinde, işveren olarak Mersin Belediye Elektrik işletmesi gösterildiği gibi adı geçen işletme adına sözleşmenin imza edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmenin tarafı olan Elektrik İşletme Müdürlüğü'nün tüzel kişiliğe sahip hiçbir işletme niteliği taşımadığı kuşkusuzdur. Böyle olunca davanın işletme aleyhine açılması gerekmekte ise de, yanı bünye içinde faaliyet gösteren belediye aleyhine açılmış olmakla temsilde düşünülen bu hatanın, duruşmanın her aşamasında düzeltilebileceği yasa gereğidir.
Gerçekten tüzel kişiliği haiz olan kuruluşlar kanuni uzuvları vasıtası ile hareket ederler. Bunun aksi bir uygulama ortaya çıktığı takdirde bunun düzeltilmesi için hâkimin bir süre tayin edebileceği gibi, davanın her halinde taraflardan biri dahi bunu hâkimden istemek durumundadır. Mahkemenin tanıyacağı süre içinde husumete, daha doğrusu temsile ilişkin dava koşulu yerine getirilmezse, ancak o zaman davanın reddine karar verilebilir. HUMK.nun 39 ve 40. maddelerinde yer alan bu kural hâkimin buyurucu hüküm niteliğinde olduğundan, hakimin görevinden ötürü kendiliğinden gözetmesi ve uygulaması gerekmektedir.
Olayda dava edilen ile temsilde hata edilen arasındaki ilişki aynı bünye içinde ayrılmış üniteler düzeyindedir. Hizmetin ifasına ve gereklerine bağlı olmak üzere ayrı ayrı tüzel kişilikler söz konusu olduğundan, husumetin yöneltilmesinde davacının hata ettiği ortadadır. O halde dava edilen, ile sözleşmenin tarafı olan işletme ayrı ayrı tüzel kişilikler olsa bile davacının temsilde hata ettiği kabul edilmeli, yukarıda belirtilen usul hükümleri çerçevesinde hatanın düzeltilmesi, diğer bir deyimle, gerçek hasıma tebligat yapılabilmesi için, davacıya olanak tanınmalı dava ekonomisine uygunluğu bakımından uyuşmazlığın esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.
Mahkemece bu yönler gösterilmeyerek sözleşmenin imzalanmasından ve davanın açılmasından sonra 11.9.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2705 sayılı Yasa ile elektrik işletmesinin TEK'e devir edildiğinden bahisle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkeme kararının davacı yararına BOZULMASINA ödediği temyiz peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya 16.11.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy