(818 S. K. m. 365) (YHGK., 31.1.1979 T. 1977/15 - 693 E., 1979/68 K.)
Dava: Taraflar arasındaki davanın (Konya Üçüncü Asliye Hukuk Hakimliği)'nce görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen 13.12.1982 tarih ve 837 - 842 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki taraflar vekillerince istenmiş olmakla; dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, taraflar arasındaki anlaşma, gereğince, müvekkilinin, davalı arsası üzerine bina inşaatına başladığını, davalının ödemede bulunmadığından, inşaatın devamının imkansızlaştığını, müvekkilinin emek ve malzeme bedeli olarak (845.820) liralık iş yaptığını belirterek, ödenen (500.000) liradan geriye kalan (345.820) liranın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ve karşılık davacı vekili, davacının, (510.000) lira götürü bedelle inşaat yapmayı üstlendiğini, kendisine (500.000) lira ödendiğini, inşaatın yarım bırakıldığını, noksanlıkların tamamlanması için, çekilen ihtarın sonuçsuz kaldığını bu nedenlerle açılan davanın reddine, karşılık dava olarakda, noksanlıkların tamamlanması için, müvekkili tarafından yapılan harcamalar tutarı (296.640.80) lira ile, davacı adına ödenen (16.533.65) lira sigorta primi için süresinde bitirilmemesi nedeniyle, 9 aylık kira tutarı (9.000) liranın tahsilini, aktin feshini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, tespit raporları, tanık sözleri ve ilgili belgelere göre davacı müsellimin, inşaatı tamamlamadığından davasının reddine, karşılık davada ise, davacının yaptığı iş miktarının götürü bedele oranlanması sonucu, (91.800) liranın davacıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1 - Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Davalı ve karşılık davacı vekilinin temyizine gelince:
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, davacı yüklenici, dosyada mevcut tarihsiz sözleşme ile, davalıya ait inşaatın (510.000) lira götürü bedel üzerinden yapımını üstlenmiştir. Sözleşmede, Sosyal Sigortalar Kurumu'na ödenecek primlerin de yükleniciye ait olacağı kararlaştırılmıştır. İş bedelinden (500.000) liranın da yükleniciye ödendiği uyuşmazlık konusu değildir.
Yüklenici işi yarım bırakıp terkedince, davalı iş sahibi, noksanlıkları mahkemece tespit ettirmiş ve 15.7.1977 günlü ihtarname ile, işe devam edilmesini, tespitle belirlenen 4 aylık süre içinde işin bitirilmesini, aksi halde, her türlü zarar ve ziyanını isteyeceğini, işi nam ve hesabına başkasına yaptıracağını duyurmuş, bu ihtarından bir sonuç alamayınca, noksanlıkları kendisi tamamlatmıştır.
BK.nun 365/1. maddesi hükmü gereğince, iş götürü olarak pazarlık edilmişse, yüklenici, yapılacak şeyi kararlaştırılan fiyata yapmaya zorunludur. Davacı yüklenicinin ise, bedelin çok büyük bir bölümünü aldığı ve kalan (10.000) lira için iş sahibini temerrüde düşürmediği halde, işi tamamlamadığı, kendi kabulünde olduğu gibi, yaptırılan tespit sonuçlarından da anlaşılmıştır.
Davalı iş sahibi, götürü bedeli davacı yükleniciye ödediğine göre noksan bırakılan iş karşılığını ve ödediği Sosyal Sigortalar Kurumu prim borçlarını ve zararını istemeye hakkı vardır. Bu durumda, noksan kalan iş bedellerinin saptanmasında orantı yoluna gidilemez (HGK., 31.1.1979 gün ve E. 1977/15 - 693, K. 1979/68).
O halde, tarafların tek taraflı olarak yaptırdıkları tespit raporlarına, karşılık itiraz edildiğinden, karşılık dava yönünden mahkemece yapılacak iş, uzman bilirkişiler kurulu aracılığı ile, davalı iş sahibinin, noksanlıklar için yaptığı harcamaları, yapıldığı yılın piyasa rayiçleri üzerinden saptamak ve götürü bedelden, ödenmeyen (100.000) lirasının bu miktardan indirilmek, davacı yüklenicinin temerrüde düşürüldüğü tarihten, inşaatın bitmesi gereken tarihe kadar davalının kira kaybını hesaplattırmak ve ayrıca Sosyal Sigortalar Kurumu prim borcunu ödediğini belgelendirdiği takdirde, bu miktarın da tahsiline karar vermekten ibarettir. Bütün bu yönler gözden kaçırılarak, yazılı olduğu gibi, eksik inceleme ve yanlış uygulama sonucu karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda bir nolu benttde yazılı nedenlerle, davacı ve karşılık davalı yüklenici müsellim vekilinin temyiz itirazlarının reddine, iki nolu bentde yazılı nedenlerle, davalı ve karşılık davacı iş sahibi Mustafa vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı ve karşılık davacı Mustafa yararına BOZULMASINA, (1400) lira duruşma vekillik ücretinin, davacı müsellim'den alınarak, davalı Mustafa'ya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı ve mukabil davacıya iadesine, bakiye 2554 lira onama ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 25.10.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy