(1086 S. K. m. 299)
Dava: Taraflar arasındaki davanın İzmir 5. İcra Tetkik Mercii Hakimliğince görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen 22.12.1983 tarih ve 120-1234 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı iflas idaresi vekili tarafından istenmiş olmakla işin gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: (E.) Yakıt ve Ticaret Kollektif Şirketi hakkında İzmir Asliye 1. Ticaret Mahkemesinden verilen 4.11.1981 tarih ve 1981/419-391 sayılı iflas kararı üzerine İzmir 2. İflas Memurluğunun 1981/8 iflas dosyası ile iflasın açıldığı ve müflis şirket adına gemi sicilinde kayıtlı MERT isimli gemiye elkonulması nedeniyle 3. kişi davacı tarafından istihkak iddiasında bulunulmuş ve iddianın iflas idaresince kabul edilmesi üzerine İ.İ.K. 228. maddesine uygun olarak 3. kişinin süresinde açtığı istihkak davasının subut ve kabulüne dair Merci Hakimliği kararı iflas idaresi tarafından temyiz edilmiştir.
1 - T. Ticaret Kanunu gemi mülkiyeti konusunda sicile kayıtlı olmayan gemileri, sicile kayıtlı gemilerden ayırmıştır. Sicile kayıtlı olmayan gemileri esas itibariyle menkul hükümlerine, sicile kayıtlı gemileri ise menkul ve gayrimenkul rejimlerinden farklı özel bir rejime tabi tutmuştur. Gemi sicili T.T.K. 891. maddesinde de ifade edildiği üzere resmi, tapu sicili deyimi kapsamında ve kuvvetindedir. Aynı yasanın 884. maddesi gemi malik olarak kayıtlı bulunan kimseyi geminin maliki saymıştır. Yasanın 868. maddesi gemi sicilinde kayıtlı geminin temliki için malik ile iktisap edenin, mülkiyetin intikaline dair anlaşmalarını yeterli saymış isede, bu temlikin sicile tescili için resmi veya noterden tastikli bir belgenin varlığını zorunlu saymıştır. bu bir ispat vasıtasıdır. İki taraf arasında yapılan satışın 3. kişilere karşı dermeyan için sicile tescili lazımdır. (Prof. Dr. M. Nedim Göknil-Deniz Tic. Hukuk. Sh: 63). Nitekim, T. Ticaret Kanununun 871 maddesine göre, bir geminin temliki, temlik eden eski malikin üçüncü şahıslara olan şahsi borçlarına tesir etmez.
İstihkaka konu gemi tonilatosu yönünden T.T.K 844. maddesine göre gemi siciline tescili zorunlu olup, sicilde müflis (E.) Yakıt ve Ticaret Kollektif Şirketi adına tescillidir. Davacının temlik eden müflis şirket alacaklılarına karşı 10.6.1975 tarihli haricen ve adiyen düzenlenmiş senetle gemiyi satın aldığı iddiası, açıklanan yasa yükümleri ile gemi sicili muhtevasına göre kabul edilemez.
2 - Gemi sicilinde malik olarak adına kayıtlı (E.) Yakıt ve Ticaret Kollektif Şirketi iki şerikli olup şeriklerinden (Ö.H.) vekaletnamesine istinaden ve alacı şirketin şeriki bulunan (İ.H.) ile diğer şerik (M.Ö.) satıcı ve (P.) Petrol Mamulleri Ticaret Temsilcisi (İ.H.) alıcı sıfatı ile imzaladıkları 10.6.1975 tarihli gemi satışı hakkında adiyen düzenlenmiş belge iflas idaresine karşı, geminin davacı şirket tarafından satın alındığının kanıtı olarak gösterilmiştir. Oysaki HUMK. 299. maddesine göre imzası ikraz veya mahkemece onun olduğuna hükmolunan gayri resmi senet tarihi, imza eden ile mirascıları hakkında muteber olup, üçüncü kişiler hakkında hüküm ifade etmez. Adi senetlerin tarihlerinin üçüncü kişiler için hangi andan itibaren kesinleşmiş sayılacağı mad. 299/2 de düzenlenmiştir; adi senet ancak bu hallerden birinin meydana geldiği tarihten itibaren 3. kişiler hakkında hüküm ifade eder. Yasada hazren belirtilen bu halleden hiçbiri oluşmadığına göre, satış senedinin 10.6.1975 tarihi üçüncü kişi iflas idaresine karşı geçerli değildir. BK. 397. maddesine göre, hilafı mukaveleden veya işin mahiyetinden anlaşılmadıkça vekalet gerek vekilin gerekse müvekkilin ölümü ile nihayet bulur. (E.) Yakıt ve Ticaret Kollektif Şirketinin şeriklerinden (Ö.E.) 23.11.1975 tarihinde ölmüş bulunmakla vekil (İ.H.)'da bu tarihte vekleti nihayet bulmuştur. Adı geçen vekilin imzaladığı gemi satış senedinin tarihi üçüncü kişiler yönünden hüküm ifade etmiyeceğine göre, senedin vekaletin sona ermesinden önce tanzim edildiğinin kabulüde mümkün değildir.
Sonuç: Yukarıda iki bend halinde açıklanan nedenlerle davacının istihkak davasının reddi gerektiği halde kabulü usul ve kanuna uygun görülmediğinden hükmün davalı iflas idaresi yararına BOZULMASINA, 15.3.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy