(1086 S. K. m. 238, 239)
Dava: Taraflar arasındaki davanın, (Konya Üçüncü Asliye Hukuk Hakimliği)nce görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen 4.4.1986 tarih ve 283-253 sayılı hüküm taraflar vekilleri ve davaya müdahil olarak katılmak istiyen S.S. Seykon Yapı Kooperatifi Başkanlığı vekilince temyiz edilmiş ve davacı SSK. Genel Müdürlüğü vekilince duruşma istenmiş olmakla; dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının ve davaya asli müdahil olarak katılmak isteyen kooperatif, dava harcını yatırmamak suretiyle asli müdahil sıfatını almadığından müdahale isteyen kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmektedir.
2 - S.S. Seykon Yapı Kooperatifi'ne ait konut yapımı için davalı yüklenici ile Yapı Kooperatifi ve Sosyal Sigortalar Kurumu arasında 9.9.1980 tarihinde yapılan üçlü sözleşmenin 4. maddesinde işin, sözleşme akdini takip eden 400 takvim günü içinde bitirilip teslime hazır hale getirilmesi ve geciken her gün için gecikme cezası kararlaştırılmıştır. Bu gecikmenin 30 günü aşması halinde iş sahibinin bu tazminatı alarak beklemeye veya sözleşmeyi bozmaya yetkili olduğu ve Kurumca sözleşmenin 39 günden geç feshedilmesinden dolayı, müteahhidin herhangi bir hak ve talepte bulunamıyacağı kabul edilmiştir.
Aynı sözleşmenin 16. maddesinde, müteahhidin sözleşme yükümlülüğünü kısmen veya tamamen yerine getirmemesi halinde Kurumun, kooperatifin muvafakatını almaksızın Genel Şartnamesinin 36. maddesi gereğince sözleşmeyi feshe yetkili olduğu ve müteahhidin Kurum'a verdiği kesin teminatın irad kaydedileceği belirtilmiş, 19. maddesinde ise, Kurumca feshedilen sözleşmedeki bakiye işlerin tekrar ihaleye çıkarılacağı hususu yer almıştır.
Sözleşmenin eki olan Genel Şartnamenin 36. maddesinde, fesih üzerine, 6 ay içinde Kurumca yeniden ihaleye çıkarılması gereken ikmal inşaatının ihale bedeli esasları tespit edilip, yapılan ikinci ihale ile hasıl olacak zararın teminattan fazlasının müteahhitten Kurumunca tahsil edileceği kabul edilmiştir.
Gerek sözleşmenin başlangıç bendinde, gerekse yukarıda açıklanan maddelerin de belirtildiği üzere, Kurum, müteahhide karşı "iş sahibi" hak ve yetkilerini haizdir. İnşaatın kooperatife ait olup, Kurumun, kooperatifi finanse eden durumunda bulunması olgusu, kooperatif ile Sosyal Sigortalar Kurumu arasındaki bir iç ilişki olup, yapılan üçlü sözleşme hükümlerinin Kurum tarafından açılan bu davada uygulanmasına mani değildir. Diğer bir deyimle, yapılan ikinci ihale sonucu, artan inşaat bedelini karşılamak amacı ile Kurumca, kooperatifin kredisinin yükseltilmesi ve borçlandırılması işlemi, kooperatif ile Sosyal Sigortalar Kurumu arasındaki iç ilişki de mevcut borcun artmasından başka bir değişiklik yaratmadığı gibi, Kurumun müteahhide karşı sözleşmeden doğan hak ve yetkilerini de etkilemez. Diğer taraftan iki ihale arasındaki fark olarak Kurumca müteahhitten tahsil edilecek zararın, kooperatif hesaplarına yansıtılması keyfiyeti ise, yukarıda anılan iç ilişkiyi ilgilendireceğinden, bundan müteahhit yararına sonuç çıkarılması düşünülemez.
O halde mahkemece yapılacak iş, davalı müteahhide ihale edilen işin ikmali hakkında yapılan ikinci ihale ile davacı Kurumun iş sahibi olarak zararının bilirkişi aracılığı ile tespit ettirilip, irad kaydedilen teminatın mahsubu sonucu bulunacak zarara hükmedilmesidir. Aksine görüşle ve yazılı şekilde davanın reddi usul ve kanuna aykırı görüldüğünden kararın bozulması gerekmektedir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte nedenleri yazıldığı üzere davalı ile davaya müdahil olarak katılmak isteyen kooperatif vekillerinin temyiz sebeblerinin reddine, ikinci bentte yazılı nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, 6500 TL. duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınıp davacı Kurum'a verilmesine, 15.6.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy