(818 S. K. m. 365)
DAVA : Taraflar arasındaki davanın Ankara Asliye 12. Hukuk Hakimliğince görülerek mahkeme ilamında belirtilen gerekçelere binaen verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla işin gereği konuşulup düşünüldü :
KARAR : Davalı yüklenicinin yokluğunda yapılan tespit ve keşif üzerine alınan raporlara dayanılarak mahkemece ödetme kararı verilmiştir. Davalı 27.8.1984 tarihli teklif mektubunun 2 nci sayfasının not bölümünde bu sayfanın 1 ve 2 nci maddelerinde gösterilen işlerin götürü bedelin dışında olduğu ve ekstralar olarak bedellerinin tahsil edileceği, gene not bölümünün 2 nci maddesinde radyatör dilimlerinin az gelmesi halinde ilave dilimler takılacağı yazılıdır. Görülüyorki teklif mektubunda götürü bedelleri gösterilen işler dışında davalının üstlendiği işler mevcuttur. Esasen davalı vekili 13.10.1986 tarihli dilekçesinde müvekkilinin yaptığı fazla işler ile ekstra işleri göztermiş ve bunların yapıldıkları tarihteki rayiç bedellere göre değerlendirerek alacak toplamının mahsubunu yapmıştır. Gerçekten mahsup işlemi bir def'i olup duruşmanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi görevinden ötürü hakimin de kendiliğinden gözönünde bulundurması gerekir.
Öte yandan bilirkişi raporuna itiraz kural olarak herhangi bir süreye bağlı değildir. Olayda davalının yokluğunda yapılan keşife ve bilirkişi incelemesine 13.10.1986 tarihli dilekçesiyle itiraz ettiğine göre H.U.M.K.'nun 284 üncü madde hükmü gereğince gerçeğin ortaya çıkması için bu itirazların değerlendirilmesi ve mahkemece önceki bilirkişilerden veya sonradan tayin edeceği bilirkişi kurulundan bu itirazlarının değerlendirilmesini istemesi zorunludur. Bu aşamada götürü bedeli teklif mektubunda gösterilen işlerden dolayı yüklenicinin alacağı saptanmalı, her iş kaleminin fiziki durumu itibariyle o kalemin tümüne oranı tespit edilerek bulunacak oran götürü bedele uygulanmak suretiyle yüklenicinin alacağı hesap edilmeli, eksik kalan kısmının ise işten elçektiği tarihteki rayiç bedellere göre değeri bulunmalıdır. Götürü bedelle tanımlanan işler dışındaki diğer imalat bedellerinin de yapıldıkları tarihteki rayiç bedeller esas alınarak saptanmalıdır. Böylece yüklenicinin gerek götürü bedelle yaptığı gerekse sözleşme dışı işler yönünden alacağı bulunduktan sonra buna götürü bedelden bakiye alacağı ilave edilmeli, bulunacak miktardan yapılan ödemeler ile eksik işler tutarı düşülmeli ve sonucuna uygun bir karar verilmelidir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, 2.11.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy