(2547 S. K. m. 35) (657 S. K. m. 224, 225)
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat NT ile davalı vekili avukat İÇ geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR
Davacı rektörlük vekili, 19 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesinde araştırma görevlisi olarak görev yapan davalının 2547 sayılı kanunun 35. maddesi gereğince lisansüstü eğitim yapmak üzere kadrosunun geçici olarak Hacettepe Üniversitesine tahsisi sonucu adı gecen üniversitede 8 yıl, 6 ay, 8 günlük süre içinde lisansüstü eğitimini tamamlayarak üniversiteye dönüp 29.4.1994 tarihinde mecburi hizmet borcunu ifa etmeye başladığını ancak 11 ay 21 gün çalıştıktan sonra 20.4.1995 tarihinden itibaren göreve gelmediğinden müstafi sayılarak kadrosunun boşaltıldığını, 11.9.1985 tarihli taahhütname ile lisansüstü eğitim süresi kadar mecburi hizmet yapmayı taahhüt eden davalının bu taahhüdünü ihlal ettiğini beyanla, mecburi hizmet süresinden kalan 7 yıl, 6 ay, 17 günlük maaşın 1995 Nisan ayı itibariyle belirlenen yeni değerler üzerinden net 1.320.099.000 Tl. olarak faizi ile birlikte tahsilini istemiş, davalı vekili yerinde olmayan davanın reddini savunmuştur. Yerel mahkemece; 4061 Sayılı 1995 Mali Yılı Bütçe Kanunu'nun 50/c maddesi ile, kurumlarınca eleman yetiştirmek için 657 Sayılı Devlet Memurları Yasası ile diğer özel yasalara göre açılan okul ve kurslar ile burs vermek yolu ile okutulan öğrencilerin zorunlu hizmetlerinin kalkmış sayılacağı öngörülüp 6.5.1995 gün ve 22279 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığı Bütçe Uygulama Talimatı Tebliğinin 6. maddesi gereğince mecburi hizmet tazminatının kaldırıldığı gerekçesi ile dava reddedilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Mecburi hizmet yükümlülüğünün kamu kurum ve kuruluşları üzerindeki istihdam baskısını azaltmak ve kurumların değişen hizmet ihtiyaçlarına göre personel temin etmelerini sağlamak maksadıyla 4061 sayılı 1995 Mali Yılı Bütçe Kanununun 50. maddesi (c) bendi ile bir düzenleme yapılmış, sözkonusu maddede; kurumlarınca eleman yetiştirmek amacıyla 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer özel kanunlarda yer alan hükümlere göre açılan okul ve kurslar ile burs vermek suretiyle okutulan öğrencilerden halen mevcut öğrencilerin hakları saklı kalmak kaydı ile (yurt dışında okutulanlar ile subay, astsubaylar hariç) mecburi hizmet yükümlülüğü devam edenler ve 1995 yılında öğrenimlerini bitirecek olanların bu yükümlülüklerinin, krediye dönüştürme veya borçlandırma işlemi yapılmaksızın kalkmış sayılacağı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemeye ortaya çıkacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu düzenleme 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun mecburi hizmet ile ilgili hükümleri birlikte değerlendirilerek konuyla ilgili uygulama esas ve usulleri Maliye Bakanlığı'nca tespit edilmiş ve 6.5.1995 tarih ve 22279 Sayılı Resmi Gazetede tebliğ yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yerel mahkemece her ne kadar 1995 Mali Yılı Bütçe Kanununun 50/c maddesi ve Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulan tebliğin 6. maddesi hükmü dayanak gösterilmek suretiyle dava reddedilmiş ise de sözkonusu tebliğ, bazı kurum ve kuruluşların yürüttükleri hizmetlerin gerektiği nitelik ve nicelikteki personel ihtiyaçlarını karşılamak üzere 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun veya özel kanunlarında yer alan hükümler uyarınca mecburi hizmet karşılığı ihtiyaç duyulan dallarda öğretim yapan orta dereceli mesleki okullarda ve yükseköğretim kurumlarında hizmet karşılığı burs verilerek okuyan ve kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolu personeli olmayan öğrencileri kapsamaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarında bulunan personel bu kapsam dışındadır.
Somut olayda davalının araştırma görevlisi olarak davacı üniversitenin kadrolu personeli iken 2547 sayılı kanunun 35. maddesi uyarınca üniversite adına geçici kadro tahsisi suretiyle bir diğer üniversitede lisan üstü eğitim yapmak üzere görevlendirildiğinden anılan madde kapsamında değerlendirilmesi ve bu nedenle mecburi hizmet yükümlüğünün kaldırılmış olduğunun kabulü mümkün değildir. Mahkemece, işin esasına girişilerek tarafların iddia ve savunmaları ile 11.9.1985 tarihli taahhütname ve 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 35. md. hükmü gözetilmek suretiyle oluşacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmek üzere karar bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 6.000.000 TL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 22.1.1997 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy